Analyse – Waarom Bart De Wever van woke naar welvaart schakelt


Het is officieel: de verkiezingscampagne is nu écht gestart. N-VA-voorzitter Bart De Wever gaf het startschot met een filmpje van zeven minuten waarin hij belooft te zullen zorgen voor ‘Vlaamse welvaart’. Na zijn aanslepende campagne tegen woke, lijkt het op een wanhoopspoging om zijn partij opnieuw in de mainstream van het politieke debat te manoeuvreren. Maar misschien is het kalf al verdronken.

Karl van den Broeck – Apache


Eigenlijk was het een verademing. Een politicus die op didactische wijze, gedurende zeven minuten, uit de doeken doet wat de inzet is van de verkiezingen.

N-VA-voorzitter Bart De Wever maakt een analyse, levert forse kritiek op de ideeën van zijn politieke tegenstanders zonder op de man te spelen en formuleert een aantal doelstellingen die – eens uitgevoerd – een ‘betere’ samenleving moeten opleveren.

N-VA werpt zich op als de behoeder van de Vlaamse welvaart. Die zou in gevaar zijn door de spilzucht van de veel te linkse regering-De Croo en de dominantie van de Waalse socialisten.

Die hebben een grote invloed op de federale politiek en daarom moet Vlaanderen meer autonomie krijgen om zelf de eigen – meer liberale – economische recepten uit te werken.

Bart De Wever (N-VA) hoopt opnieuw een sense of urgency te creëren 

De Wever creëert dezelfde sense of urgency die hij gebruikte tijdens de campagne van 2010.

De Vlaamse centen worden uit de Vlaamse samenleving gezogen door de Walen. De stijl van het filmpje is sereen, voornaam en gematigd.

De vrachtwagens vol bankbriefjes die naar de scheepslift van Strépy-Thieu gereden werden, laat hij dit keer wel achterwege. In 2024 zal er met PS moeten worden gepraat over een federale meerderheid.

Correcties en nuances

Het blijft natuurlijk politieke propaganda.

Zijn diagnose van de Belgische economie (de motor van de welvaart) is niet altijd even nauwkeurig. Fiscalist Michel Maus is het met De Wever eens dat ‘welvaart’ hét thema van de verkiezingen moet worden, maar nuanceert toch een aantal cijfers.

Zo wijst hij erop dat het huidige begrotingstekort van België “natuurlijks deels te wijten is aan de corona- en energiecrisis”.

België heeft ook niet de hoogste belastingdruk ter wereld.

“De gemiddelde belastingdruk bedroeg in België in 2021 (laatste cijfers Oeso) 42% van het BBP.

“In 2018 (vorige regering) was dit 43,8%.

“We staan thans op plaats vier in de ranking van landen met de hoogste belastingdruk, na Denemarken, Frankrijk en Italië.”

De kritiek dat België te weinig investeert in onderzoek en ontwikkeling is helemaal absurd

Maus brengt in herinnering dat België volgens de Oeso op plaats vijf staat, na Groot-Brittannië, Frankrijk, Oostenrijk en Zuid-Korea. In de Europese Unie is België zelfs de derde grootste investeerder in R&D.

De fixatie op de gestegen sociale uitgaven is lichtjes perfide.

De Wever koppelt de verhoogde uitkeringen aan de lage tewerkstellingsgraad.

Lees: je kunt in België beter een dopper zijn dan te gaan werken.

Dat klopt in bepaalde gevallen (vooral de energiepremies werden té ruim toegekend), maar is meestal volslagen onzin.

De uitkeringen waren in België – voor de regering-De Croo – aan de lage kant en het leefloon lag zelfs onder de Europese armoedegrens.

Werkloosheidsuitkeringen zijn misschien niet beperkt in de tijd, maar – zeker in Vlaanderen – is de VDAB erg streng voor wie te weinig inspanningen doet om aan de slag te gaan.

Dat het verschil tussen uitkeringen en de laagste lonen zo klein is, heeft evenveel te maken met de loonstop die ervoor zorgt dat de vakbonden geen loonsverhogingen meer kunnen onderhandelen voor de werknemers.

Datzelfde geldt ook voor de krapte op de arbeidsmarkt. Sommige jobs zijn gewoon te slecht betaald om nog ingevuld te raken.

De verhoging van de pensioenleeftijd en de afbouw van het oude brugpensioen maken dat veel oudere werknemers in het stelsel van de langdurig zieken terechtkomen.

De stijging van de sociale uitgaven heeft trouwens weinig te maken met de stijgende werkloosheidsuitkeringen, maar veel meer met de hogere pensioenen; ook voor zelfstandigen trouwens.

Als De Wever eerlijk is, zegt hij dat zijn partij wanneer ze aan de macht is de pensioen voorwaarden nog zal verstrengen.

De beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd zal bijvoorbeeld weinig significante gevolgen hebben voor de begroting. Dat valt te rangschikken onder de rubriek: werklozen pesten.

Uiteraard wil N-VA investeren in zorg, pensioenen en infrastructuur en energiebevoorrading – lees: de mythische ‘kleine’ kerncentrales – maar dan moet er eerst voldoende welvaart zijn om dat te financieren.

‘Onze’ bedrijven (betalen ze hier hun belastingen?) moeten kunnen groeien en bloeien.

Dat lijkt een no brainer, behalve dat die welvaart vooral via belastingen naar de staatskas moet vloeien om die investeringen te betalen.

N-VA belooft echter lagere belastingen.

En de tax shift van de vorige regering – met N-VA – was vooral gericht op de verlaging van de bedrijfsbelastingen.

De lasten op arbeid – zo stipte Michel Maus ook aan – zijn in België al sinds 2000 de hoogste van de Oeso.

Om die te verlagen zouden er vormen van vermogenswinstbelastingen moeten komen.

Daarover zijn alle fiscale specialisten die de huidige minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) adviseerden het eens.

Maar ‘rijkentaks’ is zowat het grootste scheldwoord dat je in rechtse kringen kunt uitspreken.

Waar is woke gebleven?

N-VA gaat zijn pleidooi ‘Voor Vlaanderen. Voor welvaart’ verspreiden op 400 affiches op commerciële borden, duizenden tuinborden en spandoeken en digitale advertenties.

We mogen er dus van uitgaan dat dit de belangrijkste boodschap zal zijn waarmee de partij naar de kiezer zal gaan.

Dat is verwonderlijk. De voorbije maanden hoorde je uit de mond van De Wever vooral veel hysterische kritiek op de ‘woke-gekte’.

Wellicht heeft N-VA uit een interne peiling geleerd dat het woke-debat electoraal niet loont

Mensen die discriminatie aan de kaak stellen, die opkomen voor de gelijkberechtiging van de LGTBQIA+-gemeenschap, die pleiten voor een verdere doorgedreven dekolonisering en die nuances aanbrengen bij de zelfverklaarde suprematie van de blanke westerse cultuur, werden in zijn boek Over woke als doodgravers van de westerse beschaving gebrandmerkt.

De Wever deed een roadshow langs universiteiten, gaf massa’s interviews op radio en televisie om aan te klagen dat “de slinger te ver was doorgeslagen”.

Dat de doorsnee – al dan niet hardwerkende Vlaming – geen benul had waarover hij het had, was hem blijkbaar ontgaan.

Bart De Wever spreekt voor een volle aula aan UGent.
Bart De Wever spreekt voor een volle aula aan UGent. (© Frederiek Vande Velde (ID/ photo agency))

Het woke-delirium van Bart De Wever heeft in elk geval één voordeel gehad.

Het heeft Tom Lanoye geïnspireerd tot zijn beste pamfletWoke is het nieuwe Marrakech-pact (of: Hoe ons Capitool al elke dag wordt bestormd).

Het zou te veel eer zijn voor Lanoye om te denken dat De Wever het geweer van schouder heeft gewisseld na het lezen van zijn heerlijke tirade. Daarvoor praten beide heren te zeer over elkaars hoofden heen en gebruiken ze elkaar veel te graag om hun eigen positie in het intellectuele debat sterker te kunnen aflijnen.

Wellicht heeft N-VA, zoals Walter Pauli schreef in Knack, uit een interne peiling geleerd dat het woke-debat electoraal niet loont. Het geweer moest van schouder worden gewisseld.

Wie van de drie?

Voor een rechtse Vlaams-nationalistische partij als N-VA zijn er dan drie opties:

  • Het communautaire (meer Vlaanderen)
  • Het migratiethema (minder vreemdelingen)
  • Het economische (meer welvaart)

Het communautaire thema is electoraal weinig wervend. Er is in België land nog steeds geen meerderheid voor een onafhankelijk Vlaanderen.

De overstromingen in de vallei van de Vesder hebben zelfs een warme vriendschap tussen veel ‘gewone’ Vlamingen en Walen blootgelegd. De ‘Vlaamse kwestie’ lééft niet in Vlaanderen.

En elke dag bewijst Georges-Louis Bouchez (MR) dat niet alle Walen communisten of socialisten zijn. De ‘mythe’ van de ‘twee democratieën’ wordt in elke peiling doorprikt.

De harde lijn inzake asiel en migratie is geen optie meer voor N-VA sinds Theo Francken mislukte als staatssecretaris voor Asiel en Migratie

Het migratiethema – gekoppeld aan het identitaire discours dat gemeengoed werd door toedoen van academici als Mark Elchardus – is geen ‘thuismatch’ voor N-VA, maar wel voor Vlaams Belang.

Elchardus heeft dat begrepen en pleit voor het opblazen van het cordon sanitaire.

De Wever heeft meer politiek inzicht dan de dolende socioloog: hij weet dat besturen met Vlaams Belang – ook al is het in de kleinste gemeente van Vlaanderen – hem voor altijd in de federale oppositie zal duwen.

En de voorbij vier jaar hebben bewezen dat het onmogelijk is om het land te hervormen door druk te zetten vanuit Vlaanderen op de federale regering. Daarvoor moet je in de Wetstraat 16 aan de knoppen zitten.

De Wever trok destijds de stekker uit de regering-Michel wegens het zogenoemde Marrakesh-pact, een niet-bindende overeenkomst waarvan niemand ooit begreep wat ze precies inhield.

De campagne die N-VA toen lanceerde –  en al snel weer introk – leek recht uit de koker van Filip Dewinter (Vlaams Belang) te zijn ontsproten.

De harde lijn inzake asiel en migratie is geen optie meer voor N-VA sinds Theo Francken mislukte als staatssecretaris voor Asiel en Migratie.

Niet alleen werden er op zijn kabinet humanitaire visa verkocht, hij bouwde ook de opvangcapaciteit af zodat bij elke stijging van de asielaanvragen mensen op straat moesten slapen.

Hij liep ook te pletter op Europa, het enige niveau waarop het migratiebeleid kan worden aangepakt.

Stoere praat – over bijvoorbeeld het Deense model – verbergt vaak machteloosheid in dit dossier.

De regering-De Croo ging – met oogluikende steun van de groenen die hier in een catch 22 verkeren – gewoon verder met Franckens hardvochtige beleid inzake asiel, met als hoogtepunt de weigering om volwassen mannen bed, bad en brood te geven.

Daardoor heeft deze ‘linkse’ regering haar rechterflank helemaal afgedekt.

Strenger kan N-VA niet zijn zonder helemaal een kopie van Vlaams Belang te worden en zich buiten de internationale rechtsorde te plaatsen. Een campagne voeren rond het migratiethema zal, zoals bij de vorige verkiezingen, alleen Tom Van Grieken sterker maken.

Ook de oorlog in Israël heeft dit thema veel te explosief gemaakt. Een hard discours tegen moslims zou de sfeer in Antwerpen en elders helemaal kunnen doen omslaan.

Dat De Wever nu de Israëlische bombardementen in Gaza veroordeelt, terwijl hij zich na de aanval van Hamas onvoorwaardelijk achter de Israëlische regering had geschaard, is tekenend.

Wie nu kiest voor een verkiezingscampagne waarin de strijd tegen migratie centraal staat – en dus de islam, zo wil het hondenfluitje – speelt met vuur.

De dodelijke schietpartij die twee Zweedse voetbalsupporters het leven kostte, heeft ons daar nogmaals aan herinnerd.

Je verbrandt niet ongestraft een koran, blijkbaar. En daar kan – jammer genoeg – geen academische discussie over vrije meningsuiting tegenop.

De enige keus

Het enige verkiezingsthema dat dus nog overblijft is het economische.

De Wever trekt de neoliberale kaart die zijn partij al van bij de oprichting – “Voka is mijn baas” – trekt.

De vraag is of hij daarmee inspeelt op reëel bestaand ongenoegen bij de kiezer.

Misschien wil de kiezer niet meer weten van de recepten die al sinds 1980 naar voor worden geschoven om welvaart te creëren: minder overheid, meer ondernemersvrijheid, meer eigen verantwoordelijkheid en minder collectieve sociale bescherming.

Een boek als De ongelijkheidsmachine van Paul Goossens, het verpletterende antwoord op Reset van Elchardus, toont op ontluisterende wijze het failliet van de neoliberale recepten aan.

Unieke Belgische systemen zoals de automatische loonindexering en de tijdelijke werkloosheid maakten dat de middenklasse overeind bleef tijdens de de corona- en energiecrisis

Peilingen zijn sciencefiction, maar politieke realiteiten. Ze lijken aan te tonen dat (uiterst)rechts (Vlaams Belang en N-VA) 1,5 procentpunt gewonnen heeft sinds 2019, dat (uiterst)links (PVDA, Groen en Vooruit) 5 procentpunt is gestegen en dat het centrum (Open Vld en CD&V) 6,5 procentpunt kleiner is geworden.

De regering-De Croo heeft Vlaanderen dus linkser én (extreem)rechtser gemaakt. N-VA lijkt een vijfde van zijn kiezers te zullen verliezen.

Zou dat te maken hebben met de politiek van deze heterogene regering die erop gericht was de koopkracht van de burgers te beschermen?

Zowel tijdens de coronacrisis als de energiecrisis die door de oorlog in Oekraïne veroorzaakt werd, kwam de regering-De Croo met miljarden over de brug om de economie te stutten en de burgers te beschermen.

Unieke Belgische systemen zoals de automatische loonindexering en de tijdelijke werkloosheid maakten dat de middenklasse overeind bleef. Ook deze week waren er nog goeie inflatie– en groeicijfers.

Sterker nog: iedere familie met kinderen die een eigen leven willen beginnen in een eigen huis of appartement weet waarom de welvaart van de middenklasse in gevaar is: de hoge huizenprijzen.

Vastgoed is het belangrijkste beleggingsproduct geworden zodat voor Jan Modaal een betaalbare woning vinden zo goed als onmogelijk is geworden. De stijgende rente maakt dit alleen nog moeilijker.

En er rust ook een negatief imago op sociale woningen in Vlaanderen. N-VA-burgemeesters, gesteund door hun minister van Wonen Matthias Diependaele, versterken dat beeld. Veel projecten om sociale woningen te bouwen worden lokaal actief tegengewerkt.

De vraag is nu hoe geloofwaardig Bart De Wever – in zijn eigen stad de beste vriend van de vastgoedpromotoren – is om dit tij te keren.

De duizenden nieuwe woongelegenheden die er in zijn stad bijkwamen waren zelden gemaakt voor de portemonnee van de doorsnee Vlaming.

Ze spekten integendeel wel de beurs van – al dan niet bevriende – bouwpromotoren.

Op het terrein van links

De strategische keuze van De Wever om ‘Vlaamse welvaart’ centraal te stellen is eigenlijk een godsgeschenk voor Vooruit, en zelfs voor Groen dat met recht en reden ten strijde kan trekken tegen het negeren van de klimaatcrisis door zowat alle andere partijen.

De linkse partijen kunnen veel makkelijker de economische argumenten van de rechterzijde counteren dan in het verweer te gaan tegen ongrijpbare woke-doemberichten of oplossingen aandragen in het migratiedebat.

Voor Vooruit is dit een buitenkans, al is het dan wel cruciaal dat de positie van voorzitter Conner Rousseau niet nog meer gaat wankelen.

De klachten wegens grensoverschrijdend gedrag lijken van de baan, maar de kans bestaat nog steeds dat een van de (vermeende?) slachtoffers zich burgerlijke partij stelt waardoor het onderzoek heropend kan worden.

De klacht wegens aanzetten tot racisme tegen de Roma in Sint-Niklaas wordt onderzocht. En dan was er vorige week nog een verhaal over het ontslag van een werknemer die zich eerder had beklaagd over een aanranding door een collega.

Ook al leek deze zaak niet echt problematisch voor Vooruit en Rousseau, toch bewijst de media-aandacht dat de voorzitter aangeschoten wild is.

Een volwassen verkiezingscampagne waar inhoud en niet imago centraal staat is zeker voor De Wever een hele aanpassing

Zijn ongeziene demarche om een artikel van VTM en HLN preventief te laten censureren heeft hem op een ramkoers met zowat alle journalisten van het land gezet.

Begin met zo’n kopman dan maar eens aan een verkiezingscampagne.

Rousseau is de man van de TikTok-filmpjes die enkele seconden duren.

De Wever kiest voor een lange (?) video van zeven minuten. Daarmee geeft hij ook het signaal dat hij hoopt op een volwassen verkiezingscampagne die de inhoud van politici centraal stelt en niet het imago.

Het is ook voor hem, die maar al te vaak met de voeten vooruit aan politiek doet, een hele aanpassing.

Met Frank Vandenbroucke heeft Vooruit in elk geval dé geknipte persoon in zijn rangen om het verkiezingsdebat met De Wever aan te gaan.

Stel je voor: een verkiezingsdebat met Bart De Wever, Frank Vandenbroucke, Petra De Sutter (Groen), Vincent Van Peteghem en Alexander De Croo (Open Vld).

Het zou voor Van Grieken en Raoul Hedebouw (PVDA) een veel zwaardere klus worden om hier te ‘scoren’ dan in een debat met – pakweg – Theo Francken, Sammy Mahdi (CD&V), Conner Rousseau, Nadia Naji (Groen) en Tom Ongena (Open Vld).

De partijen hebben nog een paar maanden om de beste spelers in de spits te plaatsen en hun flankverdedigers aan te duiden.

N-VA heeft alvast een razend interessante eerste stap gezet.


Apache-hoofdredacteur Karl van den Broeck is journalist sinds zijn 20ste. Eerst 18 jaar bij De Morgen, dan vijf jaar als hoofdredacteur bij Knack en sinds 2011 freelance. Cultuur (en dan vooral literatuur) politiek en geschiedenis zijn zijn passies.


Na zijn campagne tegen ‘woke’ focust de N-VA-voorzitter nu op ‘Vlaamse welvaart’. Een wanhoopspoging? (© Nicolas Maeterlinck (Belga))


Lees ook

  • Joël De Ceulaer
    Bart De Wever versus Tom Lanoye – Wie schreef het sterkste pamflet

  • Politiek
    Waarom Bart De Wever (N-VA) uitpakt met een ‘old school’ kiesfilmpje van 7 minuten.

  • Tom Lanoye
    Bart De Wever gaat zijn tanden stukbijten op woke

  • Woke
    Het scheldwoord voor alles waarmee Bart De Wever het niet eens is

  • Tom Lanoye
    De Wever pikt elke kritiek op als bewijs van alomtegenwoordige wokewaanzin

  • Walter Pauli
    De zaak-Dalilla Hermans – Als antiwoke racisme wordt

  • Woke
    Tom Lanoye houdt voordracht van zes uur. De integrale voordacht van ‘Woke is het nieuwe Marrakech-pact’

  • Joël De Ceulaer
    Bart De Wever versus Tom Lanoye – Wie schreef het sterkste pamflet

  • Bart Eeckhout
    Hier spreekt een politicus die het einde van zijn loopbaan voelt naderen

  • Tom Lanoye en Bruno De Wever
    Bij extreemrechts lopen niet toevallig verknipte nichten rond

  • Joël De Ceulaer
    Waarom er iets wringt in het debat over wokeness

  • Staatshervorming
    De Wever voert confederalisme desnoods ‘extralegaal’ in

  • Jeroen Van Horenbeek
    De eerste woke-lezing van Bart De Wever (N-VA) in Leuven – Hoe woke onze cultuur vernietigt

Overzicht

Lees alle berichten in deze categorie


Bron: Apache

Naar Facebook

Naar de website


Scroll naar boven