Dave Sinardet – Zelfs de Vlaamse regeringspartijen hebben kennelijk hogere verwachtingen van de federale coalitie dan van zichzelf


Dave Sinardet is professor politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en de Université Saint-Louis Bruxelles. Zijn column verschijnt voortaan tweewekelijks, afwisselend met die van Alain Gerlache.

De Morgen


“Met eendrachtig bestuur en ingrijpende hervormingen wou de regering-Jambon aantonen dat Vlaanderen werkt. Dat was haar roeping. Maar ze bewijst net het tegendeel.

Partijen die steeds sterker uit elkaar drijven doen het Vlaamse model op zijn limieten botsen. De Vlaamse stilstand op zowat alle domeinen is niet langer houdbaar.

Dit was de laatste kans om te bewijzen dat Vlaanderen een meerwaarde heeft, maar als de Vlamingen er zelfs niet in slagen een van hun weinige akkoorden effectief uit te voeren, is het op. Dan zijn zij de doodgravers van de Vlaamse autonomie waar ze zo aan vastklampen.

Er is maar één conclusie mogelijk: deze regio werkt niet meer. Nu deze Vlaamse regering niets meer klaarkrijgt, is een staatshervorming onvermijdelijk.

“Als het erop aankomt, buigen Vlaamse partijen altijd voor de macht om hun postjes te behouden, maar nu zullen ze moeten aanvaarden dat de evolutie naar een unitair België onafwendbaar is geworden.”

Klinkt deze analyse van de Vlaamse regeringscrisis u wat excessief in de oren? Misschien zelfs grotesk? Of hysterisch?

Dan kan ik u enkel gelijk geven. Geen enkele politicus of commentator maakt ze dan ook. En terecht. Toch klinkt ze u ergens bekend in de oren, niet?

Wel, vervang in bovenstaande tekst dan even ‘Vlaanderen’ door ‘België’, ‘Jambon’ door ‘De Croo’ en ‘unitair’ door ‘confederaal’. Het betoog blijft dan even bombastisch als simplistisch, maar krijgt bakken meer airplay.

Ik heb mij voor het schrijven van deze fictieve analyse over de Vlaamse regeringsperikelen namelijk gebaseerd op uitspraken die een reeks opiniemakers en politici (van niet-radicale partijen) recent deden. Maar dan over het federale niveau.

Het maakt de verschillende toon en woordenschat zichtbaar waarmee beide regeringen besproken worden.

Wijst verdeeldheid binnen het Vlaamse kabinet doorgaans op een accident de parcours, dan wordt trammelant binnen de federale ploeg geheid geduid als een existentiële crisis die de definitieve ondergang van het land inluidt.

Die framing, stilaan een idee-fixe in ons federalisme, ziet enkel één remedie: een nieuwe grote staatshervorming. Dezer dagen ook wel ‘confederalisme’ genoemd.

Ja, onze staatsstructuur kan efficiënter. Dat een elfendertigste staatshervorming daartoe gaat leiden, blijkt niet meteen uit het verleden, maar er de oplossing in zien voor elk regeringsdispuut is sowieso een illusie.

De oorzaken van de blokkeringen vandaag in de federale, Vlaamse maar ook Brusselse en Franse gemeenschapsregeringen zijn immers sterk gelijklopend.

Ze delen dan ook dezelfde particratische 
politieke cultuur.

Tegelijk zijn ze helemaal niet zo Belgisch als onze neiging tot navelstaarderij vaak suggereert: net zoals wij kampen vele politieke systemen met fenomenen als politieke versnippering, radicalisering, polarisering en profilering, met alle bestuurlijke problemen van dien.

Daarom moeten we nog niet coulant zijn tegenover onze eigen bestuurders. Maar zullen we de lat dan voor alle niveaus gelijkleggen?

Uiteraard moeten we zeer kritisch blijven voor Vivaldi, dat de verwachtingen niet waarmaakt. Maar waren die niet wat overspannen, zeker in vergelijking met die over de regering-Jambon?

Van een federale coalitie met zeven partijen en een uitgesproken ideologische spreidstand verlangt men dat ze in zo’n drie jaar, beheerst door opeenvolgende crisissen:

  • De volledige fiscaliteit op een nieuwe leest schoeit
  • Het pensioensysteem fundamenteel hervormt
  • Het arbeidsmarktbeleid door elkaar schudt
  • Het energiebeleid totaal herdenkt,
  • Enzovoort.

Op veel van die terreinen had de Vlaamse regering met drie partijen die inhoudelijk dicht bij elkaar liggen nochtans ook actie kunnen ondernemen.

Toch keek iedereen richting Wetstraat 16 toen de energiecrisis losbarstte: doe iets voor de koopkracht! Terwijl men op het Martelaarsplein evenzeer de energiefactuur kon verlichten of steunmaatregelen kon nemen.

Ook de fixatie op het beperken van de federale werkloosheidsuitkeringen in de tijd verbergt dat de Vlaamse VDAB zelfs al sneller kan beslissen om werklozen te schorsen.

Of nog: de drie Vlaamse regeringspartijen klagen al jaren aan dat de lasten op arbeid te hoog zijn en kijken daarvoor naar een federale fiscale hervorming.

Maar de Vlaamse regering is al twee decennia bevoegd om werkende Vlamingen een stevige belastingkorting te geven. En doet dat evenmin (op een beperkt bedrag voor de allerlaagste lonen na).

Zelfs de Vlaamse regeringspartijen hebben kennelijk hogere verwachtingen van de federale coalitie dan van zichzelf.

Zoals Jambon het zelf zeer treffend verwoordde tijdens zijn eerste regeerverklaring in 2019: ‘Plus est en nous’.

Dave Sinardet. Beeld Tim Dirven

Lees ook

Vul hieronder de zoekopdracht Dave Sinardet in en vind meer berichten.


Bron: De Morgen

Naar Facebook

Naar de website


Scroll naar boven