Edegem - Bert Geraets schreef monoloog over zijn grootvader - In zijn molen was het ‘Allo, ‘Allo! in het echt

Bart Geraets heeft zich de afgelopen jaren verdiept in het oorlogsverleden van zijn grootvader Thies Van Esser. Niet om het in een kast te leggen of gewoon in een boek neer te schrijven. “Ik heb er een monoloog van gemaakt waarmee ik optreed”, zegt de Edegemnaar.

Filip Spoelders – GVA

31 augustus 2026

Leestijd: 4 min

Door verhalen – verteld door onder andere zijn grootvader en zijn tante – die in de familie de ronde deden, raakte Bart Geraets in de ban van grootvader Thies Van Esser.

Die woonde in het Limburgse Molenbeersel, een deelgemeente van Kinrooi tegen de Nederlandse grens.

“Aan de hand van de verhalen ben ik in archieven, zoals het militair archief, gedoken om me te documenteren.

“Tijdens de Eerste Wereldoorlog was mijn grootvader soldaat en tijdens de Tweede Wereldoorlog zat hij als molenaar mee in het verzet.

“Ik kwam tot een geheel waarin ik de familie verhalen verzamelde en neerschreef tegen de geschiedkundige achtergrond.

“Het moest een boek worden, maar het viel zwaar tegen. Het was veel te wollig”, vertelt Bart.

Thies Van Esser en zijn vrouw Lies. — **Thies Van Esser** en zijn vrouw **Lies**. © RR

De Edegemnaar droomde er als kind van om acteur te worden en zag hierin een weg om zijn verhaal toch te brengen.

“Ik heb het herschreven naar de monoloog Tot het stil wordt – Hoe een molenaar oorlogen vermaalt.

“Niet omdat het rond mij moet draaien maar om het verhaal van mijn grootvader te brengen.

“In zijn huid kruipen is niet eenvoudig. Ik heb de monoloog een eerste keer gespeeld in Breendonk. De omgeving en de stilte bij het publiek had duidelijk een impact op me.”

Want zoals bij veel mensen die een oorlog meemaken, voelen de herinneringen aan als zware momenten.

“Mijn grootvader heeft nooit over de Eerste Wereldoorlog willen spreken. Hij moet daar afschuwelijke zaken hebben meegemaakt.

“Hij verloor er onder andere zijn beste vriend en hij zou getuige zijn geweest van de gifgas aanvallen van de Duitsers.”

Thies Van Esser was achttien jaar toen WOI uitbrak. Hij was als soldaat in een kazerne rond Luik gelegerd en hij mocht in de buurt buiten de kazerne slapen.

“Op een ochtend had hij zich overslapen en kwam hij aan bij een lege kazerne. Hij is meteen met zijn paard naar de IJzer gereden.

“Volgens mijn opzoekingen moet dit op 6 augustus 1914 zijn gebeurd toen de Duitsers een aanval hebben ingezet.”

Het gezin Van Esser leefde in Molenbeersel. — Het gezin **Van Esser** leefde in Molenbeersel.
© RR

Over de Tweede Wereldoorlog wist Thies meer te vertellen aan zijn familie.

“Hij was molenaar in Molenbeersel en mijn grootvader was een schrander man die met iedereen mee kon praten, maar hij had ook een afkeer van gezag.

“Zijn molen was op tweehonderd meter van een Duitse wachtpost. Terwijl de Duitsers dagelijks in zijn molen inkopen deden, slaagden hij en mijn grootmoeder er in om ongeveer 150 mensen te laten ontsnappen.

“De molen was een keten in een route om vluchtelingen te laten doorstromen. Het was als het televisieprogramma Allo Allo! maar dan in het echt.”

Met het waargebeurde verhaal op de planken te brengen, wil Bart een eerbetoon geven aan zijn grootvader, die 90 jaar zou worden.

Ook wenst hij een belangrijke boodschap te geven.

“Het verhaal speelt zich af in het verleden, maar het is brandend actueel met de vele oorlogen.

“Ik wil tonen dat de mens in omstandigheden van oorlog verder blijft leven. Dat mijn grootvader niet kon stoppen met mens te zijn en te blijven met wat hij toen deed.”