Het beeld – Henry Ford Hospital (1932) – Frida Kahlo


Elke zaterdag toont iemand ons zijn favoriete beeld: het werk dat altijd opnieuw beroert, troost of inspireert.
Vandaag: Katrijn Van Hauwermeiren

Joke Van Caesbroeck – De Standaard


‘Tijdens mijn studies taal- en letterkunde in Gent moesten we voor het vak kunstgeschiedenis zo’n honderd belangrijke kunstwerken bestuderen.

‘Daar zaten, in die tijd, nog ­beschamend weinig werken van vrouwen tussen. Frida Kahlo ook niet, al stond ze wel in het monumentale boek Janson’s History of Art, dat we bij dit vak moesten kopen. Ze prikkelde me toen al, zoals wel meer surrealisten als Miró en Magritte.

‘Ik hou van hoe iets buiten de werkelijkheid lijkt te staan en op die manier net echter wordt.’

‘Toch leerde ik dit specifieke werk pas een jaar of vier geleden kennen, nadat ik zelf twee miskramen had gehad.

‘In mijn verdriet was ik op zoek naar voorstellingen, in beeld of woord, van die vreselijke ervaring en de gevoelens die daarbij komen kijken. Ik miste dat in series en ­boeken en films, waarin een vrouw vaak plots begint te bloeden, en dat is het dan.’

‘Toen ik in Het Parool een stuk las van Marjolijn de Cocq, die zonder schroom en met evenveel zacht- als rauwheid over haar miskramen schreef, herkende ik me in haar woorden. Voor het eerst. Ik voelde als uitgever de noodzaak aan een boek over het thema.’

‘Voor haar boek Maar ik hield al wel van je ging Marjolijn ook in de kunsten op zoek naar representaties van miskramen. Zo heb ik dit werk van Frida Kahlo leren kennen.

‘Toen ik het voor het eerst zag, was ik er ondersteboven van. Ze geeft de ­gruwel van die allereerste schok heel krachtig weer.

‘Op zich is het een waanzinnig beeld, die bloedende vrouw op bed die zich ondanks alles probeert te verbinden met de dingen om zich heen.

‘Je voelt die drang naar moederlijkheid en de pijn omdat het niet mocht zijn. Het was alsof ik in de spiegel keek.’

Uitdrijven

‘Het was, voor mij althans, de eerste keer dat iemand de heftigheid van een miskraam visueel wist te vatten. Want ook al ben je nog maar tien ­weken ver, je moet de vrucht wel uitdrijven.

‘De aanloop daarnaartoe kan lang duren, wekenlang zelfs. En als het uiteindelijk gebeurt, is het een soort minibevalling.

‘Ik vond het een tergend traag proces. Dat laat Kahlo zien via die slak, symbool van de traagheid.

‘De machine staat dan weer voor iets dat wel te repareren valt, in tegenstelling tot het vrouwenlijf dat faalde, en de teleur­stelling die je op dat moment als vrouw voelt in je eigen lichaam.’

‘Het beeld schuurt en troost tegelijkertijd. Het biedt herkenning en erkenning, dingen waar je heel erg naar zoekt als je zoiets meemaakt. En het is tijdloos.

Kahlo maakte dit mee vijfentachtig jaar voor het mij overkwam, in een tijd overigens waarin vrouwelijke artiesten nog vaak in de schaduw van mannen stonden en waarin dit soort onderwerpen al helemaal geen plek had in de kunsten.’

Maar ik hield al wel van je

Katrijn Van Hauwermeiren is hoofdredacteur Nederlandstalige literatuur bij uitgeverij De Bezige Bij.



Beeld fridakahlo.org

Lees ook

Schilderkunst – In Londen kun je je helemaal onderdompelen in de wereld van David Hockney

Vul hieronder de zoekopdracht Cultuur in en vind meer berichten.


Bron: De Standaard

Naar Facebook

Naar de website


Scroll naar boven