Eerst vreemdelingen criminaliseren, en zichzelf zo een vrijbrief schrijven om de wet keer op keer naast zich neer te leggen, dat is dus het draaiboek van “het strengste asielbeleid ooit”.
Karel Verhoeven – De Standaard
27 maart 2026
Leestijd: 3 min
Zelfs naar de normen van staatssecretarissen en ministers van Asiel en Migratie loopt Anneleen Van Bossuyt (N-VA) opzichtig aan de buitenkant van wat de wet toelaat.
Zo hardnekkig blijft ze doen wat wettelijk niet kan, dat je het moeilijk anders dan als een provocatie kunt opvatten.
Ze volgt de trend die partijgenoot Theo Francken heeft ingezet en die Nicole de Moor (CD&V) dapper volhield om zowat 15.000 veroordelingen te verzamelen – vaak met dwangsommen – wegens het niet verlenen van opvang aan asielzoekers.
Ze liet zich niet uit politieke berekening veroordelen, hield De Moor vol, het ging om heirkracht.
Bij Van Bossuyt is van overmacht geen sprake meer. Zij maakt van onwettigheid haar beleid.
Ze paste zelf een bepaling in de opvangwet aan om mensen die in een ander Europees land al asiel kregen, uit te sluiten van opvang in België.
Eerst floot het Grondwettelijk Hof haar terug, waarop ze een fix bedacht met een instructie aan Fedasil en de Raad van State schrapt nu ook die instructie.
Volgens alle gangbare maatstaven van deugdelijk democratisch bestuur is zoveel hoogste rechtspraak negeren beschamend voor een minister.
De essentie van de rechtsstaat is dat ook wie door de publieke opinie uitgesloten wordt van basisrechten, er toch heeft
Zelf zal Van Bossuyt haar hardhorigheid duiden als voortvarendheid die getuigt van haar ongeduld om uit te voeren wat de kiezers van haar partij, en wellicht een meerderheid van de burgers, verlangen.
Zeker bij voorstanders van een streng migratiebeleid is het argument populair dat de democratie te stroperig is en dat rechters al te vaak in de plaats treden van volksvertegenwoordigers en de facto het beleid bepalen in een richting die indruist tegen de grondstroom.
De minister voelt zich gedekt door wat er Europees aankomt met het Migratiepact, waarvoor rechts in het Europees Parlement een ongeziene deal sloot met uiterst rechts.
Maar de toestand is zo dringend, voert de minister telkens aan, dat ze daarop niet kan wachten. Want het gaat om misbruik, roept ze, door asielzoekers.
Eerst vreemdelingen criminaliseren en zich zo een vrijbrief schrijven om de wet naast zich neer te leggen, dat is dus het draaiboek van “het strengste asielbeleid ooit”.
De Raad van State wijst op de gevolgen: duizenden mensen lopen het onmiddellijke gevaar op straat te moeten slapen.
De publieke opinie deert dat niet meer.
Maar de essentie van de rechtsstaat is dat ook wie door die publieke opinie uitgesloten wordt van basisrechten, er toch heeft, en dat er rechtscolleges bestaan die de rechtsregels afdwingen en ze laten voorgaan op politieke willekeur.
Dat is de essentie van de strijd om menselijke basisrechten waar het Europese migratiedebat op uitdraait.
Nog even kan deze minister worden terug gefloten. Maar het is zonneklaar dat die basisrechten het pleit aan het verliezen zijn.
De schaamteloosheid van Bossuyt, ook in haar reactie op dit arrest, toont wat dan allemaal mogelijk wordt.
Dit is het dagelijkse commentaar van De Standaard. Het wordt geschreven door een vaste groep redacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur, die reflecteren op het nieuws. Die reflectie is een mening, argumentatie of positie, in lijn met de redactionele waarden van
De Standaard.
Lees ook
Lees meer berichten
Bron: De Standaard