N-VA – Vier toppers staan klaar om De Wever op te volgen


Dit weekend zullen ze lachend samen op de foto gaan, maar binnenin N-VA is een ‘Game of Thrones’ op til. Er wordt luidop nagedacht over “een generatiewissel”. Staat er dan toch een houdbaarheidsdatum op Bart De Wever?

Hannes Heynderickx – GVA


In de Mechelse Nekkerhal blaast de N-VA verzamelen voor de nieuwjaarsreceptie.

Dit jaar niet zomaar een babbel bij een schotel stoofvlees-frieten en de Vlaamse Leeuw. Wel hét moment waarop Bart De Wever zijn troepen op scherp wil zetten voor de verkiezingen.

Op de eerste rij zullen andere N-VA-kopstukken staan. Die meer dan ooit hun populariteit ten opzichte van elkaar willen testen.

Het kan een detail lijken, maar vorig jaar werd al druk nagekaart wie precies het luidste applaus kreeg van de achterban: Zuhal Demir of toch Theo Francken?

Dit jaar speelt dat nog veel meer.

“Als onze strategie niet lukt, is het tijd voor een generatiewissel”, zegt een Vlaams Parlementslid.

Die strategie richting verkiezingen is sowieso fragiel. Via een deal met de PS een confederale omslag binnenhalen.

Een zevende staatshervorming dus.

Na de mislukte poging in 2019 mikt De Wever op een herkansing. Zonder staatshervorming stapt hij niet meer in een federale regering.

Binnen N-VA leven ze op hoop.

“Vanaf 2025 begint de financiële aanvoerlijn naar Wallonië op te drogen. De Franstaligen zullen komen smeken om een staatshervorming”, zegt een Kamerlid.

Vraag is natuurlijk of dat zo is.

De Franstalige partijen hebben immers een alternatief. Vivaldi II is mathematisch wellicht mogelijk.

En wat dan met het Vlaamse niveau?
Daar bestuurt N-VA wel, met Jan Jambon als minister-president.

Maar de huidige peilingen zouden de partij verplichten om Vlaams met vier te regeren. Een scenario dat ongeveer niemand binnen de partij ziet zitten, laat staan dat iemand staat te springen om nog eens federaal oppositie te voeren en Vlaams te besturen.

“Nog eens vijf jaar in die spreidstand is gewoon geen goed idee. Dan kiezen we beter voor een algemene oppositiekuur”, zegt een Vlaams Parlementslid.

Generatiewissel

De hamvraag is: wat als die grote strategie mislukt?

“Dan is het tijd voor een nieuwe strategie”, zegt een parlementslid.

“Een generatiewissel”, noemt een Vlaams Parlementslid het.

Bart De Wever, Peter De Roover, Wilfried Vandaele, ze maken stilaan deel uit van het meubilair.”

Stilaan zoemt er zelfs wat twijfel over de aanpak van De Wever. Opvallend in een partij waar tot een paar jaar geleden de falanx hermetisch gesloten bleef.

“Het zou enorm pijnlijk zijn voor de grote leider mocht hij geen staatshervorming binnenhalen. Hugo Schiltz en Bert Anciaux hebben destijds wel iets communautairs binnengehaald”, zegt een kopstuk.

Nog een ander parlementslid: “Na de verkiezingen zullen we een evaluatie moeten maken. Het is nu al duidelijk welke vier die zullen maken, naast De Wever zelf uiteraard.”

Peter De Roover neemt een selfie met Jan Jambon, Theo Francken en Zuhal Demir. Neemt een van hen het roer over?
Peter De Roover neemt een selfie met Jan Jambon, Theo Francken en Zuhal Demir. Neemt een van hen het roer over? © Reuters

Binnen de partij staan vier kopstukken inderdaad te trappelen om de grootst mogelijke rol te spelen bij die generatiewissel.

Ze kennen elkaar trouwens door en door.

Als studenten liepen ze elkaar al tegen het lijf in Leuven. Ze deden dezelfde cafés aan, circuleerden in dezelfde Vlaams-nationale kringen. En ja, sommige onderlinge vetes lopen terug tot die periode.

Hun namen? Zuhal Demir, Theo Francken, Matthias Diependaele en Sander Loones.

“De N-VA 2.0 wordt door hen vormgegeven”, zegt één van die vier.

“Al blijft Bart De Wever uiteraard altijd een belangrijke rol spelen. Hij is de intelligentste van allemaal.”

In alle kampen wordt hem wel een gunstigere exit gegund dan Caesar. Voor een echte vadermoord staat niemand te springen.

De vier

Niet toevallig staan de vier elk voor een ander soort N-VA. Demir belichaamt de groene, meer linkse flank van de partij.

“Het confederalisme is niet ons enige thema”, klinkt het bij een gelieerd parlementslid.

“We kunnen ook perfect besturen zonder confederale omslag.”

Wat voor hen wel een probleem is: samenwerking met Vlaams Belang. Puur uit principe. Vanuit de rechterzijde van de partij geen goed woord over Demir.

“Door zo breed te proberen scoren, mikt Demir op een hoog persoonlijk resultaat. Maar de rest van de partij lijdt eronder.”

Zuhal Demir belichaamt de groene, meer linkse flank van de partij.
Zuhal Demir belichaamt de groene, meer linkse flank van de partij. © Belga

Voor wie een ethisch dilemma over samenwerking met Vlaams Belang veel minder speelt: stemmenkanon en veiligheidsman Theo Francken.

Een van zijn intimi, Sarah Smeyers, zette onlangs in een interview de deur wagenwijd open voor een V-coalitie. De demarche was niet doorgesproken, maar Francken heeft wel actief gelobbyd om Smeyers op de tweede plaats van de Oost-Vlaamse lijst te krijgen.

Sowieso heeft Francken een stevige machtsbasis in de partij. Met bevriende parlementsleden, oud-cabinetards en een buddy, onderwijsminister Ben Weyts.

“Maar zij liggen bij de wispelturige partijraad veel minder goed”, wordt benadrukt in een ander kamp.

Theo heeft eerst zelf geprobeerd om ondervoorzitter te worden. Hij is weggestemd. Nadien gebeurde hetzelfde met zijn kandidaat Maaike De Vreese.”

Voor Theo Francken is een coalitie met Vlaams Belang veel minder een probleem.
Voor Theo Francken is een coalitie met Vlaams Belang veel minder een probleem. © AFP

Derde hond

In beide kampen wordt heel graag benadrukt dat “het aantal voorkeurstemmen cruciaal zal zijn na 2024”. Om de doorslag te geven in de machtsverhouding tussen de twee.

Demir heeft in Limburg een ongeziene populariteit, links is er zo goed als onbestaande.

Francken heeft dan weer geen concurrentie op rechts in Vlaams-Brabant. Maar, zo zegt een Vlaams Parlementslid, er duikt wel een probleem op.

“Dat die twee zichzelf als toekomstig voorzitter zien, is wel duidelijk. Maar het zou in beide gevallen voor een ongeziene polarisatie zorgen binnen de partij. Misschien zelfs een scheuring.”

Het is daar dat de namen van de twee andere tenoren vallen.

Matthias Diependaele, “de enige echte Thatcher van Vlaanderen”. De neoliberaal die om een andere reden dan Demir nooit met Vlaams Belang kan samenwerken: hun programma kost te veel geld.

En dan is er nog Sander Loones, de stamboomnationalist “bij wie Vlaams zelfbestuur de enige reden voor zijn politiek engagement is”.

De twee hebben wel elk hun eigen doelstellingen.

Diependaele ambieert een nieuwe ministerpost, Loones het burgemeesterschap in Koksijde.

“En electoraal moeten ze alles nog bewijzen. Maar ze zijn heel belangrijk voor het machtsevenwicht in de partij. Ze kunnen de derde hond zijn.”

Voor Matthias Diependaele kan samenwerking met Vlaams Belang niet omdat hun programma te veel geld kost.
Voor Matthias Diependaele kan samenwerking met Vlaams Belang niet omdat hun programma te veel geld kost.

De vier zijn vanuit Leuven teruggekeerd naar hun respectievelijke provincies. En proberen van daaruit hun machtsbasis te verstevigen.
Ze onderhouden een rechtstreekse lijn met De Wever.

Hij deelt nog steeds de lakens uit, maar ziet ook dat er steeds meer conflicten zijn tussen de tenoren.

“Deze manier van werken blijft wel werken zolang hij ons goed consulteert”, zegt één van de vier.

Maar De Wever speelt zelf ook het verdeel-en-heers-spel.

“Niemand weet bijvoorbeeld wat er met Sander (Loones, red.) is afgesproken om hem de switch naar het Vlaamse niveau te laten maken”, zegt een andere.

Politieke slachtoffers

Onderling zijn de allianties tussen de vier eerder strategisch en – wellicht – tijdelijk. Binnen de Vlaamse regering botert het bijvoorbeeld niet tussen Diependaele en Demir.

Verhalen van een zichtbaar opgeluchte Diependaele wanneer Demir niet aanwezig is op een etentje van de Vlaamse regering vorige zaterdag in Mechelen, doen dan al snel de ronde.

Ook de beschuldigende vingertjes richting kamp-Francken na het interview van Sarah Smeyers vallen op. De spanningen worden elke maand duidelijker.

Nu Jean-Marie Dedecker (midden) de Kamerlijst trekt in West-Vlaanderen, verkast Sander Loones (links) naar het Vlaamse niveau.
Nu Jean-Marie Dedecker (midden) de Kamerlijst trekt in West-Vlaanderen, verkast Sander Loones (links) naar het Vlaamse niveau.

Als de strategie van N-VA richting verkiezingen mislukt, in de voorwaardelijke wijs, gaan de machtsblokken onvermijdelijk met elkaar in de clinch.

“Iedere partij staat op een gegeven moment voor een existentiële crisis”, zegt een N-VA’er.

“Ook bij ons komt dat er onvermijdelijk aan. En ja, daar zullen politieke slachtoffers vallen.”


Bart De Wever, al jaar en dag voorzitter, “maakt stilaan deel uit van het meubilair”, zegt een Vlaams Parlementslid van N-VA. 
© Joris Herregods

Lees ook

Humo – Spectaculaire manoeuvres, wilde plannen en gebroken beloftes bij LDD
Vlaams Parlement TV – Sarah Smeyers N-VA – Regeren met Vlaams Belang is mogelijk

Lees andere berichten in deze categorie


Bron: GVA

Welkom op Facebook

Naar de website


Scroll naar boven