Ria Laenen is Rusland-expert, verbonden aan de KU Leuven. Ze overschouwt de topontmoeting tussen Donald Trump en Vladimir Poetin in Alaska.
Ria Laenen – De Morgen
18 augustus 2025
Leestijd: 6 min
Een Oekraïense collega stuurde me vrijdagavond iets na tien een berichtje: “Slaapwel.”
Ze maakte duidelijk dat ze niet van plan was om haar nachtrust te laten om naar de grote Poetin-show in Alaska te kijken.
Ze had al meer dan genoeg gezien in het korte maar veelzeggende tijdsbestek waarin beide presidenten de vliegtuigtrap (de ene al wat kwieker dan de andere) afliepen, elkaar begroetten en samen in The Beast plaats namen om richting de plaats van samenkomst te rijden.
Wat mij daarbij vooral was opgevallen, was dat Donald Trump op het tarmac al een applaus stond te geven voor Vladimir Poetin:
- Voordat die zelfs nog maar iets had gezegd
- Voordat die was ingegaan op een van de door Trump aangekondigde deadlines
- Voordat die een enkele concessie had gedaan inzake de maximalistische eisen die hij keer op keer (als nota bene de agressor die een soeverein land binnenviel) bleef herhalen.
Neen, gewoon present tekenen was blijkbaar al voldoende voor een applaus.
Trump creëerde met dat onderdanig bewonderende applaus zijn eigen versie van Mark Ruttes ‘daddy’-moment.
Maar terwijl Ruttes vernederende gevlei bij Trump wellicht zijn ijdelheid streelt, leest iemand als Poetin zoiets vooral als een teken van zwakte bij zijn gesprekspartner.
Kortom, het hele tafereel van de ontvangst voorspelde niet veel goeds over wat er uit de bus zou komen.
De Oekraïense collega had gelijk. Poetin en Trump waren het eigenlijk niet waard dat we ons aan hun onderonsje zaten te vergapen.
Bovendien had de man uit het Kremlin al meer dan genoeg van haar nachtrust en van vele andere Oekraïners gestolen met zijn aanhoudende dodelijke agressie tegen hun land.
Geografielesje
Ik bleef tegen beter weten in aan de televisie gekluisterd.
Toen zo’n dikke tweeënhalf uur na de start van het gesprek de persconferentie begon met Poetin die het woord nam en duidelijk in zijn nopjes van wal stak met een geschiedenis- en geografielesje over Alaska en complimentjes strooide naar “buurman” Trump was het duidelijk: hij had zijn voornaamste doelstellingen bereikt.
Met uitgestreken gezicht beweerde hij in Oekraïne vrede te willen met het Oekraïense “broedervolk”, maar dat dan de “grondoorzaken” moesten worden aangepakt.
Bingo. Poetin herhaalde bijna verbatim zijn ongewijzigde standpunt. Ik liet het vooraf in een gesprek met deze krant op 8 augustus al optekenen: Poetin week fundamenteel geen millimeter van zijn standpunt.
Bovendien probeerde hij de focus te verleggen naar het voor hem belangrijkste thema: de verbetering van de relaties tussen de VS en Rusland.
Dat waren zijn belangrijkste beweegredenen voor deze topontmoeting:
- Een fysieke ontmoeting die hem de gelegenheid gaf om aan Trump persoonlijk zijn visie op de uitweg uit de oorlog in Oekraïne uiteen te zetten
- Tegelijkertijd sancties vermijden en het perspectief op een normalisering van de relaties tussen Rusland en de VS veilig stellen
Poetin weet maar al te goed dat Trump ook niets liever wil dan de bladzijde omslaan en terug naar business as usual met Rusland gaan, zodat Trump zich met andere dossiers kan bezighouden en en passant de Nobelprijs kan gaan ophalen in Oslo.
Voor Trump is die vervelende oorlog in Oekraïne een obstakel dat uit de weg moet worden geruimd.
Poetin buit ten volle uit dat Trump een zo snel mogelijke exit zoekt uit het Oekraïne-dossier, liefst langs de grote poort zichzelf op de borst kloppend als vredesbemiddelaar.
Maar indien dat niet mogelijk blijkt, dan zal Trump niet aarzelen om langs een achterpoortje te vertrekken, foeterend op Zelensky, Biden en de Europese leiders dat het allemaal hun schuld is.
Zoveel werd duidelijk in de vage bewoordingen die Trump hanteerde tijdens de aansluitende persconferentie.
De top draaide uit op de bevestiging van zich reeds eerder aftekenende patronen.
Ten eerste, ondanks alle verbale uithalen zitten er geen betekenisvolle sancties van Trump tegen Rusland aan te komen.
Poetin kan op veel krediet van Trump rekenen en dat heeft te maken met een tweede patroon:
Trump ziet zichzelf als een type leider dat meer gemeenschappelijk heeft met Poetin dan met Zelensky.
Hij ziet zichzelf en Poetin als mannen die de wereldpolitiek benaderen als zakenmannen, mannen die the art of the deal in de vingers hebben.
Maar precies hier knelt het schoentje, want de top was meer dan wat anders vooral een bevestiging van een derde patroon, namelijk dat de Trump-regering diplomatiek niet is opgewassen tegen de gewiekste Kremlin-maffia met Poetin en Lavrov op kop.
Propagandamachine
Sergej Lavrov, Ruslands buitenlandminister en doorgewinterd regimegetrouwe diplomaat, arriveerde in Alaska niet toevallig met een sweater waarop de letters CCCP prijkten.
Poetin, Lavrov en de andere Russische delegatieleden waanden zich op weg naar de VS op een reis terug in de tijd, toen die twee supermachten en hun onderlinge competitie jarenlang de wereldpolitiek domineerden.
Het Poetin-regime voedt met haar propagandamachine bij de eigen bevolking de nostalgie naar die ‘goede oude tijd’ waarin de USSR een supermacht was die globaal een mix van ontzag en angst inboezemde.
Ook in hun buitenlandbeleid waart het Sovjet-spook rond en ze namen het mee naar Alaska.
Ze aarzelen niet om tactieken van manipulatie en desinformatie – handelskenmerken van de Sovjet-diplomatie die ze persoonlijk kregen aangeleerd – in te zetten om hun doelstellingen te bereiken.
De Trump-regering is in al haar onervarenheid en zelfoverschatting een makkelijke prooi voor die machtsspelletjes.
Het Witte Huis doet geen beroep meer op Rusland-experts die hen zouden kunnen vertellen dat het Kremlin blufpoker speelt of hen zouden kunnen aanraden om George Kennans artikel ‘The Sources of Soviet Conduct’ uit 1947 eens grondig te lezen.
Het wordt hoog tijd dat iemand het spelletje blufpoker van Poetin en co. doorprikt.
De zielige vertoning in Alaska maakte duidelijk dat we dat van Trump niet moeten verwachten.
Rusland is geen supermacht, de VS zijn dat overigens evenmin. De tijd van de oppermachtige supermogendheden ligt achter ons.
In Oekraïne, Georgië, Moldavië, de Baltische landen, Finland, Polen en andere landen met een traumatisch verleden met de Sovjet-Unie herinneren veel mensen zich dat de USSR uiteindelijk ook maar een reus op lemen benen bleek en weten ze dat zich blindstaren op het machtsspel van Moskou niet de aangewezen benadering is.
Dat betekent niet dat er niet met Poetin mag worden gepraat, maar je moet dan wel (voor)bereid zijn om weerwerk te bieden en de bluf te doorprikken.
Gaan de Europese leiders eindelijk het lef hebben om dat te doen en niet alleen in woorden maar ook daden duidelijk te maken dat back in the USSR (hoe mooi The Beatles het ook zingen) geen optie is?
Bron Tim Dirven – Reuters
Lees ook
Overzicht
Lees alle berichten in deze categorieën
Bron: De Morgen