Bart Eeckhout is hoofdcommentator van De Morgen. Hij staat stil bij de reacties van politici op de bosbranden in de Hoge Venen.
Bart Eeckhout – De Morgen
18 augustus 2026
Leestijd: 3 min
Je moet bijna bewondering hebben voor de creativiteit waarmee twijfelaars en ontkenners argumenten blijven verzinnen om maar niet de realiteit van klimaatverandering onder ogen te moeten zien.
Telkens wanneer je denkt dat de feiten nu toch wel onomstotelijk vaststaan, verschuiven ze de doelpalen van het debat. Dat is allang geen onschuldig retorisch spel meer.
Bij de grote natuurbrand in de Hoge Venen is het ook weer zo.
- Wist u al dat het vroeger ook al een keer gebrand heeft in het veengebied?
- En wist u dat vele bos- en natuurbranden een menselijke oorzaak hebben?
Alle brandstichters oppakken en het klimaatprobleem is opgelost!
Was het maar zo simpel.
Dat menselijke activiteit de oorzaak is van natuurbranden, is helemaal geen nieuw, verborgen inzicht. Integendeel. Een brand heeft altijd een oorzaak, en in veruit de meeste gevallen – 95 procent zelfs – start een natuurbrand bij de mens.
Vaak gaat dat per ongeluk (een vonk die ergens ontsnapt) of uit nonchalance (een slecht beheerde barbecue, een sigarettenpeuk, een achtergelaten glas) en soms is er kwaad opzet in het spel.
De cruciale vraag is natuurlijk waarom grote lappen natuur vandaag kwetsbaarder zijn voor brandgevaar, ook in gematigde klimaat gebieden als Zuid-België, Schotland of West-Frankrijk.
Bij het antwoord ontkom je niet aan het veranderende klimaat. Tenzij je de doelpalen blijft verschuiven.
Dat nogal wat gewone burgers hun toevlucht zoeken in de uitleg van de brandstichting is jammer, maar valt nog te begrijpen.
Ook nu nog, zelfs nu nog, blijft klimaatverandering een groot, abstract en ongrijpbaar begrip.
Voor velen is het de crisis te veel in een samenleving die al in de greep is van opeenvolgende crises. Dus klampen ze zich vast aan het idee dat er niet zoveel aan de hand is. Want kijk, het regent alweer, toch?
Kwalijker is dat ook politieke leiders zich op dit dwaalspoor begeven.
Bij de brand in de Hoge Venen is het bijvoorbeeld MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez die hoog inzet op de aanpak van de ‘brandstichters’ om lastigere conclusies te vermijden.
Ja, natuurlijk moeten mogelijke verantwoordelijken vervolgd worden.
Maar denkt Bouchez echt dat daarmee de klimaatuitdagingen opgelost zijn?
Dit is niet onschuldig.
Zolang leidende politici het signaal blijven verspreiden dat de klimaatverandering helemaal niet zo’n groot of ernstig probleem is, zullen vele burgers besluiten dat er weinig aan de hand is en dat ze hun gedrag helemaal niet hoeven aan te passen.
Dat is op zijn minst contraproductief. Juist door de problemen en risico’s te minimaliseren, krijg je burgers die nonchalant met brandgevaar blijven omgaan in de kurkdroge natuur.
Neen, niemand moet smekend op de knieën vallen om vergiffenis te vragen voor onze klimaatzonden. Niemand moet zichzelf beschaamd vooruitgang ontzeggen.
Maar als we een samenleving willen die zich aanpast aan een ander, extremer en soms gevaarlijker klimaat, dan zullen we ons daar wel klaar voor moeten maken.
Een weerbare samenleving begint bij politieke leiders die de risico’s niet langer weglachen.
Lees ook
Lees ook
Klik op de hyperlinks
en lees meer berichten
Bron: De Morgen