Eredoctoraat - Francesca Albanese palmt Antwerpen in, maar spaart de rectoren die haar steunen niet

VN-rapporteur Francesca Albanese neemt nooit gas terug. Dat mochten ook de drie universiteiten ondervinden die haar een eredoctoraat gaven. “Het verbaast me dat deze eer voor mij gepaard moet gaan met een rechtvaardiging voor de Joodse gemeenschap.”

Dries Blontrock – De Standaard

2 april 2026

Leestijd: 5 min

“Ik hoop dat jullie nog geen spijt hebben”, grinnikte Francesca Albanese in haar dankwoord, nadat de rectoren van de UAntwerpen, VUB en UGent haar donderdag een eredoctoraat overhandigd hadden.

De Speciale VN-Rapporteur voor de Mensenrechten in de bezette Palestijnse Gebieden had duidelijk geen zin in de schouderklopjes en ongebreidelde positiviteit die bij zo’n ceremonie horen.

Niet alleen Israël moet het ontgelden, maar ook Europa, België en de universiteiten die haar hadden uitgenodigd, kregen een tik van Albanese.

Grappig, genadeloos en niet bang voor de botsing, het typeert de Italiaanse juriste en mensenrechtenexperte.

Haar nietsontziende, meeslepende stijl leverde haar in de Koningin Elizabethzaal in Antwerpen de ene staande ovatie na de andere op, maar bezorgde haar ook al talrijke vijanden.

Op de aankondiging van haar eredoctoraat – het eerste dat de drie universiteiten samen uitreiken – volgde al snel hevige kritiek.

Antisemitisme

De Speciale VN-Rapporteur stelt sinds 2022 rapporten op over mensenrechtenschendingen in Palestina, en is steeds bijzonder kritisch voor Israël, zijn bondgenoten en de bedrijven die betrokken zijn bij de Israëlische bezetting.

De Gentse rector Petra De Sutter loofde haar “goed gedocumenteerde en juridisch onderbouwde analyses”.

De Italiaanse zelf gaat er prat op telkens het systeem aan te pakken dat de Palestijnen onderdrukt, en niet te blijven hangen bij de symptomen.

Critici verwijten Albanese dan weer dat ze antisemitisch zou zijn, terrorisme goedpraat en Israëls bestaansrecht ontkent.

“Geef geen eredoctoraat aan een antisemiet zoals Francesca Albanese”, luidde de kop van een opiniestuk in deze krant.

Twee Joodse organisaties legden de UAntwerpen een deadline op om het eredoctoraat te schrappen. Die verstreek weliswaar zonder gevolgen.

Albanese weerlegde donderdag de kritiek.

Al haar voorgangers als rapporteur zijn ook antisemitisch genoemd. Ze wil dat het internationaal recht Joden beschermt tegen discriminatie en haat.

“Ik geef geen moer om de officiële religie van de staat Israël”, stelde Albanese.

“Ik kijk naar Israëls verplichtingen qua internationaal recht.”

Ze erkent het Palestijnse recht op verzet, omdat de Palestijnen ook zelfbeschikkingsrecht hebben.

“Ik rechtvaardig geen terrorisme”, verduidelijkte Albanese.

“Burgers aanvallen en gijzelaars nemen is een misdaad. Ongeacht of de slachtoffers Israëli’s of Palestijnen zijn.”

In het internationaal recht bestaat bovendien niet zoiets als een ‘bestaansrecht’ voor een staat, zei ze:

“Maar als een staat bestaat, dan is die beschermd als een lid van de internationale gemeenschap.”

Antwerps rector Herwig Leirs probeerde zich tegen de onvermijdelijke kritiek in te dekken:

“Dit is zeker niet bedoeld tégen iemand: niet tegen de Joodse gemeenschap, niet tegen Joodse en andere organisaties, zelfs niet tegen Israël”, zei Leirs.

Het leverde hem boegeroep uit de zaal op, en een reprimande van zijn eredoctoranda.

“Het verbaast me dat deze eer voor mij gepaard moet gaan met een rechtvaardiging voor de Joodse gemeenschap. Natuurlijk moet die zich niet bedreigd voelen door iemand die over mensenrechten spreekt“, zei Albanese.

“Ik denk ook niet dat we kunnen zeggen dat dit ‘niet tegen Israël’ is.

“Israël is een apartheidsstaat.”

Albanese houdt zich op geen enkel moment in. Studenten die tijdens de plechtigheid spandoeken ontrollen en slogans scanderen met de eis dat hun universiteit alle banden met Israëlische onderwijsinstellingen en bedrijven doorknipt, krijgen lof.

“Partnerschappen die iets te maken hebben met apartheid-Israël moeten verbroken worden”, zegt de Speciale Rapporteur, waarop de studenten uit het dak gaan.

‘The Truman Show’

“Onze universiteit geeft dit eredoctoraat, maar blijft ook met Israëlische universiteiten samenwerken”, zei de Antwerpse student Medhi Belmadani (24) na de ceremonie.

Later zou Albanese beloven binnen een halfjaar te controleren of de universiteiten daarin vorderingen maken, opnieuw onder groot applaus.

De Speciale Rapporteur is uitgegroeid tot een superster in pro-Palestijnse middens, al houdt ze zelf niet van die term.

“Ik ben promensenrechten en prorechtvaardigheid”, zegt ze in een kort gesprek na haar lange dag in Antwerpen.

“Als je je pro-Palestijns noemt, kan dat gezien worden als ‘anti-Israëlisch’. En ik zie de Israëli’s ook als slachtoffers van het apartheidssysteem.”

Ze heeft er dan al tientallen selfies opzitten en een hoop handtekeningen gezet.

Na de officiële ceremonie werkt Albanese haar voorbereiding af voor een ‘masterclass’ die ze later op de middag zal geven voor een vijfhonderdtal aanwezigen.

Dat doet ze in een donker achterkamertje van de Antwerpse Stadscampus, leunend tegen een radiator.

In die masterclass valt ook op dat Albanese extreem gefocust is als ze spreekt over Palestina, maar meer freewheelt als ze over overkoepelende thema’s spreekt.

Ze verwijst naar de Epstein-files en vergelijkt ze de wereld met The Truman Show.

“Jullie denken dat je macht hebt door te stemmen”, zei ze in de masterclass.

“Privébelangen en multinationals controleren de politiek.”

Dat die thema’s het speelterrein zijn van complottheoretici vindt Albanese een vergezochte bedenking.

Ze vermoedt prompt een agenda achter onze vraag, maar verduidelijkt:

“Ik moet mijn technische rapporten toegankelijk maken. Anders valt de zaal in slaap.

“Ik verwijs daarom vaak naar popcultuur.”

Wie is Francesca Albanese?

Italiaanse juriste en mensenrechten advocate
Sinds 2022 speciaal rapporteur voor de Verenigde Naties voor de Palestijnse gebieden (in 2025 werd haar aanstelling verlengd)
Woont en werkt in Tunesië, de Israëlische regering verbiedt haar om Israël en de Palestijnse gebieden te bezoeken
Rapporteert om de 6 maanden over de situatie in de Palestijnse gebieden aan de Algemene Vergadering van de VN en de VN-Mensenrechtenraad
Wordt zowel heel erg bewonderd als bekritiseerd. Voor de een klaagt ze mensenrechtenschendingen aan en geeft ze een stem aan wie onderdrukt wordt, anderen beschuldigen haar van antisemitisme
Wikipedia