‘Een historische miskleun’ noemt N-VA-voorzitter Valerie Van Peel het feit dat artsen, verbonden aan ziekenfondsen, controleren of iemand arbeidsongeschikt is. ‘Wettelijk gezien én in de praktijk is er geen enkel probleem’, reageert een adviserend arts van de Christelijke Mutualiteit (CM).
Brecht Castel – Knack
28 april 2026
Leestijd: 5 min
Met de federale begroting voor de deur pleit regeringspartij N-VA voor verdere hervormingen in de arbeidsongeschiktheid.
Voor N-VA-voorzitter Valerie Van Peel zijn ‘de controleartsen afhankelijk van het ziekenfonds’ kop van Jut.
In het Radio 1-programma De Ochtend zei ze op 25 april dat het onlogisch is dat die ‘controlefunctie onder het ziekenfonds valt’.
Uitkeringen voor ‘600.000 langdurig zieken kosten nu jaarlijks 12 miljard euro per jaar’.
Volgens Van Peel zit één op drie onterecht in dat statuut.
‘Een van de belangrijkste, historisch misgroeide zaken is dat controleartsen voor het ziekenfonds werken’, zei Van Peel.
‘Die mensen zeggen, anoniem, al jaren dat ze tussen hamer en aambeeld zitten.
‘Telkens wanneer zij vinden dat iemand onterecht een uitkering krijgt, moeten zij dat aan hun werkgever (het ziekenfonds, nvdr) vertellen. Die zal daardoor minder geld krijgen en dreigt een lid te verliezen.
‘Dat (de controles op arbeidsongeschiktheid, nvdr) gebeurt gewoon niet grondig.’
Van Peel spreekt over ‘controleartsen’ bij de ziekenfondsen, maar ze gebruikt die term verkeerd.
Controleartsen worden ingeschakeld door werkgevers om te onderzoeken of iemand ongewettigd afwezig is.
Ziekenfondsen werken met adviserende artsen die oordelen of iemand al dan niet arbeidsongeschikt is.
In dit document van het Vlaams Patiënten platform staat het verschil tussen controleartsen en adviserende artsen helder uitgelegd.
Hoe dan ook sprak Knack met zo’n arts verbonden aan de Christelijke Mutualiteit.
Eveline Linssen (39) werkt in Houthalen als adviserend arts, verbonden aan de CM.
Voelt u zich klemgezet tijdens het uitoefenen van uw job?
Eveline Linssen: Hoegenaamd niet. Ik begrijp niet waarom mijn beroepsgroep nu onder de aandacht komt. Wellicht omdat er nood is aan besparingen?
Mijn collega’s en ik controleren de arbeidsongeschiktheid van langdurig zieken volgens de ziektewet. Onze medische dienst kent geen enkele inmenging of invloed van bovenaf.
Uw werkgever is wel een ziekenfonds. Is er dan geen belangenvermenging?
Linssen: Neen, we hebben een speciaal statuut dat onze onafhankelijkheid ten opzichte van het ziekenfonds garandeert.
We moeten ook een eed afleggen om ons aan de richtlijnen van het RIZIV (de federale overheidsdienst Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering, nvdr) te houden.
Wie die eed aflegt, krijgt de erkenning van het RIZIV om deze job uit te oefenen. Inhoudelijk zijn we dus volledig onafhankelijk van het ziekenfonds.
Maar uw loon komt wel van de CM?
Linssen: Klopt, maar dat is bepaald door wettelijke barema’s. Hoeveel mensen we al dan niet arbeidsongeschikt verklaren heeft daar geen enkele invloed op.
Stel dat een ziekenfonds zou vinden dat wij te streng oordelen en te veel mensen arbeidsgeschikt verklaren, dan kan het ziekenfonds ons niet ontslaan. Dat kan alleen als het RIZIV onze erkenning als adviserend arts zou intrekken.
Wettelijke gezien én in de praktijk is er absolute onafhankelijkheid.
Zou uw beroep ook door een andere instantie dan een ziekenfonds opgenomen kunnen worden?
Linssen: Het is nu eenmaal praktisch zo georganiseerd dat wij onder een ziekenfonds vallen. Dat omgooien lijkt me nutteloos en omslachtig.
Of ik nu voor het RIZIV, een ziekenfonds of een andere instantie werk, maakt mij op zich niets uit. Mijn bijbel is de opleiding geneeskunde en de ziektewetgeving.
N-VA heeft het gemunt op de ‘profiteurs’ die onterecht het statuut van arbeidsongeschiktheid hebben gekregen. Komt het vaak voor dat mensen een ziekte faken?
Linssen: Profiteurs komen voor, maar hun aandeel is heel klein. Misschien kom ik per week een enkeling tegen die met mijn voeten probeert te spelen.
De meeste mensen zijn voor een groot deel arbeidsongeschikt. Velen zijn oprecht overtuigd dat ze niet kunnen werken, maar hebben toch bepaalde mogelijkheden om deeltijds aan de slag te gaan.
Hen helpen we met re-integratie op de arbeidsmarkt via een terug-naar-werk coördinator.
Haalt u er mogelijke profiteurs makkelijk uit?
Linssen: Dat is soms moeilijk te controleren, maar dat maakt mijn baan ook uitdagend.
Iemand die echt faket, moet het allang uithouden vooraleer wij hen te zien krijgen (adviserende artsen zien mensen pas vanaf hun vierde maand ziekte, nvdr).
Als de werkgever een controlearts stuurt, lopen zij vaak al tegen de lamp.
Zijn het vooral psychische problemen die uw baan bemoeilijken? Hoe weet u of iemand echt een burn-out heeft of doet alsof?
Linssen: Er bestaat geen laboratoriumtest die een burn-out zwart-op-wit kan bewijzen. Maar mensen met een burn-out, hebben een bepaald ziektepatroon, een ziekteverloop, gelijkaardige klachten én gaan in behandeling.
Als er geen enkele behandeling is, is het minder aannemelijk dat iemand echt een burn-out heeft. Door ervaring en geijkte vragenlijsten kunnen we met vrij grote zekerheid stellen of iemand echt een burn-out heeft.
De vraag is vooral in welke mate enige beperkte werkhervatting misschien toch mogelijk is.
Wie controleert u?
Linssen: Het RIZIV heeft artsen in dienst die ons, als adviserende artsen, controleren.
Als wij oordelen dat iemand invalide is, dan moeten we elk voorstel tot een beslissing doorsturen naar hun artsen.
Vervolgens kan het RIZIV controles doen op onze beslissingen.
Dan moeten wij ons verantwoorden of nemen zij de controles zelfs over. Zij kunnen dus ook zelf patiënten uitnodigen.
Elke beslissing onderbouwen we goed, omdat we weten dat een RIZIV arts kan meelezen.
Lees ook
Klik op de hyperlinks hieronder
en vind meer berichten
Bron: Knack