Alicja Gescinska
28 augustus 2025
Leestijd: 3 min
Gewaardeerde PEN-sympathisant,
Terwijl de zomervakantie ten einde loopt, worden we andermaal met de neus op de feiten gedrukt: de ellende in de wereld loopt niet ten einde en neemt nooit vakantie.
Wederom zijn er in Gaza verschillende journalisten en persmedewerkers gedood in Israëlische bombardementen.
Wederom hebben wij samen met tal van andere nationale en internationale organisaties gewezen op de onleefbaarheid en onaanvaardbaarheid van de situatie.
Wederom zijn we gestoten op stilte en een stuitend gebrek aan respons.
Het is om moedeloos van te worden.
De vraag die ik vaak hoor is hoe het toch kan dat onze regering zo weinig doet, zich niet krachtiger uitspreekt, en de mensen die dat wel doen, negeert of afdoet als lastige ruis.
Europa kijkt toe, wacht af en niemand begrijpt nog op wie of op wat. Het internationaal recht lijkt zijn kracht verloren te zijn.
Met elke dag dat de ellende blijft duren verliezen mensen hun geloof in de politiek,
in Europa en in dat wat ons ooit hoop gaf:
het internationaal recht.
Ook ik ben niet immuun voor moedeloosheid. Ook ik stel me soms de vraag of het allemaal nog iets uitmaakt: wat stellen de mensenrechten nog voor, wat betekent het internationaal recht nog?
Die vraag werd onlangs ook gesteld aan professor internationaal recht, Philippe Sands, naar aanleiding van zijn nieuwste boek.
Sands was betrokken bij de zaak Pinochet in 1998. In die zaak zit een sprankje hoop.
Het had veel voeten in de aarde,
maar toen, voor het eerst in de geschiedenis,
bleek dat een voormalige staatsleider ter verantwoording geroepen kon worden voor de misdaden die hij gepleegd had.
Als het één keer is gebeurd, dan kan het nog eens gebeuren; iedere staatsleider moet nu met het besef leven dat er ooit aan zijn voordeur geklopt kan worden; de ’tap on the door’ van het internationaal recht.
Helaas gaat er van het internationaal recht blijkbaar weinig pro-actieve en preventieve kracht uit.
Het heeft de grootschalige invasie van Rusland in Oekraïne en de grove schendingen van het oorlogsrecht en de mensenrechten niet kunnen tegenhouden.
Het heeft niet voorkomen dat Netanyahu met een genocidaire vuist wraak neemt en vergelding zoekt voor de gruwelijke pogrom van 7 oktober 2023.
Ook Sands twijfelt er niet aan dat de handelingen van het Israëlische leger volledig indruisen tegen het internationaal recht, ongeacht of je van genocide, etnische zuivering of oorlogsmisdaden spreekt.
Op de vraag wat dan de waarde is van het internationaal recht antwoordde hij:
‘I’m not starry-eyed about international law.
I know it’s not perfect and I know that it doesn’t work all the time. But it’s all we’ve got.
It stands between us and autocracy and authoritarianism and I support it.’
Die zin wil ik met jullie delen,
omdat wij moeten blijven geloven in het internationaal rechtssysteem. Hoe log het ook is en hoe traag het ook werkt, het maakt ondanks alles wel degelijk een verschil.
Het is belangrijk onrecht in de wereld keer op keer aan de kaak te stellen en aan te klagen.
En al lijkt het dat onze verontwaardiging op koude stenen valt, het is helemaal niet ondenkbaar dat ook wij op een dag geschiedenis zullen schrijven en dat de oorlogsmisdadigers van vandaag ooit wakker worden met een ‘tap on the door’.
Laten we de moed dus niet opgeven.
We hebben een najaar vol acties, podia en evenementen.
Ik hoop jullie te mogen ontmoeten, want jullie aanwezigheid en steun geeft mij en ons bestuur de kracht om te blijven strijden voor de waarden die ons verbinden.
Met strijdbare groet,
Alicja
Lees ook
Klik op de hyperlink
en lees meer berichten van