Met een ingebrekestelling wijzen enkele Palestijnen en organisaties in ons land de regering op haar ‘verplichtingen en verantwoordelijkheden tegenover de genocide in de Gazastrook’. Komt er komende week geen antwoord, dan trekken ze naar de rechtbank.
Bruno Struys – De Morgen
12 juli 2025
Leestijd: 5 min
Terwijl de aankondigingen over een staakt-het-vuren in Gaza onuitgevoerd blijven, nemen twee vzw’s en enkele Palestijnse burgers in ons land juridische stappen.
Een eerste stap is deze week gezet met een ingebrekestelling aan de Belgische regering, zo vernemen De Morgen en Le Soir.
Als de regering van premier Bart De Wever (N-VA) komende week niet ingaat op de eisen, dan stappen ze naar de rechtbank.
“We willen een einde aan de genocide die ons volk en onze families in Gaza moeten ondergaan”, zegt Mahmoud.
Mahmoud is een van de drie Palestijnen in ons land die op de ingebrekestelling vermeld staan.
De 31-jarige Mahmoud is afkomstig uit een vluchtelingenkamp in de Gazastrook en woont al drie jaar in België, alleen. Meerdere van zijn broers en zussen zijn ernstig gewond geraakt. Een van zijn zussen verloor haar echtgenoot en vijf kinderen.
Een van de Palestijnse eisers, die net zijn moeder is verloren, wordt intussen geschrapt uit de actie.
Dat is gebeurd na vragen van Le Soir en De Morgen over zijn sympathie voor Yahya Sinwar, de gedode Hamas-leider, die hij eert op zijn Facebook-pagina.
“We wisten dit niet en willen niet dat het afleidt van de essentie van onze actie”, verklaart Anne Laure Losseau van Droit Pour Gaza.
Inzamelactie
Haar organisatie is nieuw en is geen partij in dit geding.
Naast de drie Palestijnen sluiten er twee gekende vzw’s uit Franstalig België zich aan: de vredesorganisatie CNAPD en Association Belgo-Palestinienne.
Maar het idee ontstond wel bij Anne Laure Losseau, een 45-jarige juriste en voormalig advocaat.
“Eind mei kon ik de ellende in Gaza niet meer aanzien en heb ik mails gestuurd naar advocaten en professoren internationaal recht. Dat leidde tot deze ingebrekestelling.”
Aan Vlaamse kant kan het initiatief rekenen op de steun van SOS Gaza van actrice Katrien De Ruysscher en schrijver Dominique Willaert.
Zij zijn een inzamelactie gestart voor eventuele gerechtskosten.
Bron Anadolu via Getty Images
“De passiviteit van onze regering tegenover de genocide in Gaza is niet alleen moreel onaanvaardbaar, ze maakt België ook medeplichtig”, zegt De Ruysscher.
Op bijna veertig pagina’s ingebrekestelling doen ze hun eisen uit de doeken.
Die komen voort uit de Belgische “verplichtingen en verantwoordelijkheden tegenover de genocide die zich voltrekt in de Gazastrook”.
Zo eisen ze dat België niet langer het vervoer van militair materiaal naar Israël toelaat en het luchtruim sluit voor die transporten.
België verbiedt militaire export die de Israëlische strijdkrachten kan versterken, maar dat volstaat niet, vinden ze.
Le Soir en De Morgen brachten eerder aan het licht dat zowel via de luchthaven van Luik als de haven van Antwerpen regelmatig militair materieel is vertrokken.
Ze eisen ook dat de douane alle import van goederen uit bezette gebieden in Palestina confisceert en dat ons land investeringen van Belgische bedrijven in die bezette gebieden tegenhoudt.
Een vijfde en laatste eis is dat België stappen zet om het Associatieverdrag tussen de EU en Israël te schrappen.
In mei heeft België aangedrongen op een onderzoek naar de naleving door Israël van artikel 2 van dat verdrag, dat gaat over respect voor mensenrechten.
Diezelfde maand keurde de meerderheid ook een zogeheten Gaza-resolutie goed, die aan linkerzijde en bij vredesactivisten als een enorme teleurstelling is onthaald.
“Het is duidelijk dat België niet de minste maatregel neemt om zijn verplichtingen na te komen”, zo staat het in de ingebrekestelling.
Genocideverdrag
Wat zijn nu eigenlijk de verplichtingen voor ons land volgens de internationale verdragen?
Het genocideverdrag verbindt elk land ertoe om genocide niet enkel te bestraffen, maar ook te voorkomen.
Dat is waarom het Internationaal gerechtshof in een vonnis Israël eerder al opdroeg om ‘alles te ondernemen ter voorkoming’ van genocidaire daden.
De vraag is of dit ook voor derde partijen als België geldt. Er zijn nog geen voorbeelden bekend van andere landen die voor de rechter gedaagd worden voor hun betrokkenheid bij de feiten in Gaza. Dat zou een primeur zijn.
“Er is op dit moment discussie over onder specialisten”, zegt Jan Wouters van het Instituut voor Internationaal Recht aan de KU Leuven.
Wouters is lid van een adviescommissie voor de Nederlandse regering. Ook daar zijn vragen over hoe ver de preventieplicht van het genocideverdrag reikt.
Wouters: “Volgens de rechtspraak van het Internationaal gerechtshof is België gebonden tot ‘redelijke inspanningen’ om een genocide elders te voorkomen, maar hoe ver gaan redelijke inspanningen?”
De professor internationaal recht acht de eisers niet op voorhand kansloos, al twijfelt hij eraan of privépersonen en organisaties zich wel kunnen beroepen op de directe werking van het genocideverdrag.
“Ik ben niet zeker of de rechtbank zou oordelen dat het genocideverdrag ook individuele rechten geeft.”
Het kabinet van premier Bart De Wever (N-VA) laat weten dat het “gepast zal antwoorden op de ingebrekestelling”, maar antwoordt liever niet via de pers op “een brief met juridische aspecten”.
Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) “betreurt de stap” die “onze rechtbanken overbelast”.
Het zal geen positief effect hebben op de Palestijnen ter plaatse, zegt hij.
Prévot: “We kunnen natuurlijk betreuren dat er in Israël niets verandert aan de humanitaire horror, maar beweren dat België niets doet, is in tegenspraak met de waarheid.”
Lees ook
Zie ook
Overzicht
Lees alle berichten in deze categorieën
Bron: De Morgen