Ook ons land loopt steeds meer risico op natuurbranden, maar daar zijn we te weinig op voorbereid, zo staat in een nieuw rapport. ‘Te weinig bewustzijn over de risico’s en een gebrek aan een samenhangende nationale strategie belemmeren de paraatheid.’
Barbara Debusschere – De Morgen
4 maart 2025
Leestijd: 3 min
Ons ‘kikkerlandje’ lijkt niet meteen een kandidaat voor grote, vernielende natuurbranden zoals recent in Los Angeles en nu in Japan.
Maar dat België gevrijwaard blijft van natuurbranden is een riskante, verkeerde indruk, zo stelt een analyse van het Nationaal Geografisch Instituut (NGI) onder supervisie van het Centrum voor Risicobeoordeling van Klimaatverandering (Cerac).
De laatste zware natuurbranden in ons land dateren van 2011, toen er 1.400 hectare in de Hoge Venen en 600 hectare in de Kalmthoutse Heide in rook opgingen.
In de komende vijftien à twintig jaar zullen dit soort branden frequenter voorkomen en intenser worden door toenemende droogte.
Campings
Het is een illusie te denken dat Vlaanderen gevrijwaard blijft.
“Het gros van de bossen staat wel in Wallonië, maar ook Vlaanderen heeft bos en natuurgebieden en die liggen veel vaker dicht bij bewoond gebied en infrastructuur”, zegt Nils Bourland van het Cerac.
“Daarom zijn de risico’s er mogelijk zelfs groter.
“Wat ook een rol speelt is of er veel dood hout is en of er veel monoculturen zijn, zoals campings met enkel pijnbomen of lapjes groen met enkel populieren.
“Beide vergroten het risico op bosbrand en beide komen ook voor in Vlaanderen.”
Ook is de kans groot dat er soms meerdere branden tegelijkertijd zullen woeden, op uiteenlopende plekken in het land.
Zonder extra inspanning zal België niet het hoofd kunnen bieden aan de frequentere en intensere natuurbranden, concludeert het rapport.
“Te weinig bewustzijn en een gebrek aan een samenhangende nationale strategie en een gegevensgestuurde aanpak belemmeren de paraatheid”, aldus de auteurs.
‘De rook en roetdeeltjes die bij een brand massaal vrijkomen, schaden de gezondheid’
Nils Bourland
Cerac
Zo zitten er gaten in de historische data, die nodig zijn om toekomstige risico’s beter in te schatten. Ook zijn satellietbeelden niet fijnmazig genoeg om de start van kleinere branden tijdig te zien en is er geen politieke steun voor een geïntegreerde aanpak.
Brandweerdiensten zijn ook niet altijd gespecialiseerd in natuurbranden.
“Het verschilt per regio, maar het is hoog tijd dat alle diensten nagaan of ze voldoende kennis, training en uitrusting hebben”, zegt Bourland.
Maar het gaat over meer dan vlammen doven.
“De rook en roetdeeltjes die bij een brand massaal vrijkomen, schaden de gezondheid”, aldus nog Bourland.
Zeker in het dichtbevolkte Vlaanderen riskeren velen door rook bevangen te worden bij een bosbrand. Zijn we dan in staat om onder andere wzc’s, scholen en crèches af te schermen?”
Omdat er vaker en soms tegelijkertijd bosbranden zullen woeden, zullen de huidige bluscapaciteiten niet volstaan.
Daarom adviseert het rapport om meer in te zetten op preventie.
Voorbeelden zijn: brandgangen aanleggen, preventieve gecontroleerde branden in riskante gebieden en rijkere biodiversiteit waardoor de natuur meer vocht kan vasthouden en weerbaarder is.
Over dit laatste zegt Luc Bas, directeur van het Cerac:
“Ook het toenemende risico op natuurbranden in ons land is een goede reden om werk te maken van natuurherstel, zoals Europa voorziet.”
Lees ook
Lees ook
Klik op de hyperlinks
en lees meer berichten
Bron: De Morgen