Plots mag uiterst rechts de klimaatonderhandelingen in het Europees Parlement leiden. De christendemocraten van de EVP worden met de vinger gewezen. ‘Ze moeten eens heel goed nadenken.’
Jeroen Van Horenbeek – De Morgen
9 juli 2025
Leestijd: 5 min
Een week na de lancering krijgen de slaagkansen van het nieuwe Europese klimaatdoel tegen 2040 al een knauw.
In het Europees Parlement is uiterst rechts er dinsdag in geslaagd om de onderhandelingen over het belangrijke dossier in handen te krijgen.
Een parlementslid van de Patriotten voor Europa mag als ‘rapporteur’ de gesprekken leiden.
De Patriotten voor Europa, dat is de politieke groep waarin zich sinds vorig jaar veertien uiterst rechtse partijen uit twaalf lidstaten verzamelen.
Het Franse Rassemblement National van Marine Le Pen en het Hongaarse Fidesz van Viktor Orbán leiden de dans. Ook onder meer de PVV van Geert Wilders en het Vlaams Belang doen mee.
Het standpunt van de Patriotten voor Europa over de strijd tegen de klimaatopwarming is helder: ze zijn “resoluut tegen” nieuwe maatregelen.
Dat heeft voorzitter Jordan Bardella – de posterboy van Rassemblement National – dinsdag nog eens herhaald op een persconferentie. Volgens hem zal dit alleen maar “tot degrowth leiden”.
Meteen is ook duidelijk welke toekomst de Patriotten voor Europa zien voor het nieuwe klimaatdoel: geen.
Een vermindering van 90 procent van de schadelijke uitstoot tegen 2040, zoals de Europese Commissie voorstelt, wordt als het nekschot voor de koopkracht van gezinnen en de concurrentiekracht van de industrie bestempeld.
“Uiterst rechts heeft het rapporteurschap gekregen omdat de christendemocraten van de EVP dinsdag, tegen de afspraken in, niet genoeg hebben geboden om de gesprekken zelf te leiden”, zegt Europarlementslid Sara Matthieu (Groen).
“Zo hebben ze deze buitengewoon belangrijke zaak aan klimaatontkenners gegeven.”
Binnen het Europees Parlement wordt de leiding over dossiers via een soort opbod verdeeld. De grootste groepen in het halfrond kunnen hierbij de meeste punten inzetten. Klassiek zijn dit de christendemocraten en socialisten.
Onder de pro-Europese families geldt de afspraak dat grote dossiers nooit aan uiterst rechts worden gelaten.
Brazilië
Het voornaamste gevolg van deze carambole is dat de Patriotten voor Europa nu de timing van de klimaatonderhandelingen mogen bepalen.
Ze kunnen de zaak vertragen tot Sint-Juttemis. Dat terwijl het welslagen van de klimaattop in Brazilië dit najaar afhangt van het engagement van Europa en China. De VS doen niet meer mee.
Op de VN-klimaattop in Brazilië moet duidelijk worden of de wereld in extremis een klimaatopwarming van meer dan 2 graden Celsius kan vermijden. Die kans is al klein geworden.
Volgens de wetenschap dreigen zo kantelpunten waarbij veranderingen optreden die niet meer omkeerbaar zijn. Bijvoorbeeld door verwoestijning.
Bij Bruno Tobback (Vooruit) komt spreekwoordelijk stoom uit de oren. Hij denkt aan de economische gevolgen van “dit soort onnozelheden”.
“We weten dat uiterst rechts onze economie wil verwoesten omdat men kiezers heeft gevonden die denken dat we alles bij het oude moeten laten. Maar dat gaat niet. We moeten de groene omslag maken.”
Ook Tobback wijst met een beschuldigende vinger naar de EVP voor wat nieuwssite Politico als ‘far right’s climate power grab’ omschrijft.
“De christendemocraten moeten eens heel goed nadenken welk spel ze aan het spelen zijn door constant mee de groene investeringszekerheid in Europa te ondergraven. Ze jagen ons mee de dieperik in.”
Opvallend is sowieso dat het nieuwe Europese klimaatdoel het kindje is van de Nederlandse Eurocommissaris Wopke Hoekstra. Zelf een EVP’er.
Hij heeft de voorbije maanden geschaafd aan een compromis waarvan hij hoopt dat ook de lidstaten het zullen slikken. Er worden bijvoorbeeld een aantal uitzonderingen voorzien.
Monddood
Volgens de socialisten en groenen bestaat er een truc om de Patriotten voor Europa hun ‘agendamacht’ over de klimaat onderhandelingen alsnog te ontnemen.
Een spoedbehandeling in het halfrond kan uiterst rechts passeren. Maar daar wil de EVP voorlopig niet van weten. Volgens de groep is een fatsoenlijk debat nodig.
Europarlementslid Wouter Beke (cd&v en dus EVP) zegt:
“We zijn dinsdag verrast door de Patriotten voor Europa. Dat doen ze uiteraard niet om het klimaat te helpen. Maar mag ik erop wijzen dat de socialisten als tweede groep in het parlement ook niet al hun punten hebben ingezet. Ik snap dus niet zo goed de verwijten naar ons toe.”
Van een spoedbehandeling wil Beke niet weten. Een eerste vraag hierover is woensdag kansloos weggestemd.
“De EVP blijft ijveren voor een ambitieus klimaatbeleid, maar dat moet tegelijk wel haalbaar en betaalbaar zijn.
Een standpunt dat trouwens ook in Vlaanderen door de socialistische minister van Klimaat (Melissa Depraetere, red.) wordt vertolkt.”
Depraetere heeft sinds dit weekend een akkoord over extra klimaatmaatregelen. Die moeten helpen om de uitstoot met 40 procent te verlagen tegen 2030.
Hiermee blijft Vlaanderen wel onder het Europese klimaatdoel van 47 procent hangen. Meteen is duidelijk dat de weg naar 90 procent nog lang is.
Als het nipt wordt richting de klimaattop in Brazilië kan het Europees Parlement volgens Beke in het najaar alsnog voor een spoedbehandeling gaan.
In september kan een nieuwe stemming plaatsvinden. Iets wat Matthieu tegenspreekt.
“Dat lukt niet: de tijd is gewoon te kort.” Zij noemt de gebeurtenissen van de voorbije dagen “een schande”.
Bardella laat het allemaal niet aan zijn hart komen.
Aan Politico zegt hij: “We kennen de schade die door links en de ecologisten is aangericht. We gaan die nu counteren.”
Lees ook
Lees andere berichten in deze categorieën
Bron: De Morgen