In een open brief roepen Vincent Stuer (schrijver en tewerkgesteld bij de Mr. Hans van Mierlo Stichting in Den Haag) en Glenn Lyppens (architect en gastdocent aan de Rotterdamse Academie van Bouwkunst) Antwerps burgemeester Els van Doesburg (N-VA) op om de luchthaven van Deurne te herdenken als groen stadsdeel.
Vincent Stuer en Glenn Lyppens
21 augustus 2026
Leestijd: 5 min
Mevrouw de burgemeester,
Het grootste politieke talent is: het onvermijdelijke één stap voor zijn.
Je hoeft geen luchtvaarteconoom te zijn om te zien dat een luchthaven als Deurne geen toekomst heeft.
Als het een goede zaak was geweest, had uw collega Annick De Ridder ze niet in het geheim afgehandeld.
Je hoeft geen politiek strateeg te zijn om te weten dat Vooruit het daar steeds lastiger mee krijgt.
Als ze dit laten gebeuren, is hun geloofwaardigheid op het vlak van duurzaamheid en stadsontwikkeling eraan.
Net nu.
Want je hoeft geen groene fundi te zijn om te beseffen dat de verzengende zomer van 2026 om een antwoord vraagt dat verder gaat dan de gebruikelijke klimaatplannetjes en zonnepaneelsubsidies.
Zodra de Vlaamse kwestie is afgehandeld en afgeschoten, komt de luchthaven op uw bord terecht – onvermijdelijk.
Als een probleem, waarin u de politieke loopgraven mag verdedigen. Of als een kans om ze te overstijgen.
Tussen ’t Stad en parking:
De groene rand
De ontwikkeling van Deurne heeft het potentieel om uw hele stad leefbaarder te maken.
In perspectief:
Antwerpen heeft vorig jaar vergunningen uitgereikt voor woningbouw ter grootte van twintig voetbalvelden.
- De veelgeprezen woonwijk Groen Kwartier is 10 voetbalvelden.
- Het populaire Boekenbergpark 14.
- De luchthaven is 267 voetbalvelden groot.
Ruim genoeg om de tegenstelling tussen economie of ecologie, wonen, werken of wandelen te overstijgen.
Elders grijpen ze zulke kansen.
Op het voormalige vliegveld München-Riem ontstond een stadsdeel volgens het principe ‘compact, stedelijk, groen’, met woningen voor verschillende inkomensgroepen, scholen, winkels en bedrijven, verbonden met een landschapspark ter grootte van Deurne Airport.
Op Fornebu, lang de luchthaven van Oslo, zijn nu duizenden woningen en werkplekken gepland, samen met scholen, cultuur, natuur en een nieuwe metroverbinding.
En de impact gaat veel breder dan het stadsdeel zelf.
Londen heeft de hele stadsrand herdacht, zodat een netwerk van aan elkaar verbonden stadsboulevards en parken als groene stadslong fungeert.
Kijk op de kaart: waar nu een grijze stoflong zit ter hoogte van Deurne, wenkt een groen stadsdeel dat de wisselwerking tussen het centrum van Antwerpen en de rand helemaal doet opleven.
Menselijke natuur
Een tweede talent van een goed politicus is: je algemene wereldbeeld hard kunnen maken in controversiële keuzes.
Of uw conservatisme daadwerkelijk het verschil maakt, zal blijken in Deurne.
De behoudsgezinde denker Roger Scruton – u welbekend – pleitte in zijn boek How to Think Seriously About the Planet voor een klimaat conservatisme, dat van nature lokaal was. Cijfers en abstracte doelstellingen raken niemand.
Zorg voor onze omgeving en toewijding aan de wereld die we kennen zitten wél diep ingebakken.
Niets is menselijker dan samenleven met de natuur, en politiek beleid is maar haalbaar als het daarop inspeelt.
De rechtse keuze is misschien pro-bedrijfsleiders, de conservatieve keuze is dat niet. Met zo’n eng economisme wou Scruton niets te maken hebben:
“In feite is het precies in de strijd tegen consumentisme dat links en rechts de handen in elkaar moeten slaan, een alliantie tot behoud van het milieu die ook de barst in onze beschaving kan helen.”
Festina-lente
Die synthese wordt nooit op de tekentafel bepaald.
Ze ontstaat langzaam, vanuit de maatschappij zelf. Gedragen door mensen, niet opgelegd door politici of projectontwikkelaars. Traag genoeg om het project een eigen identiteit te geven, waarmee een stad aaneenhangt.
Ervaring met grote projecten leert dat snelheid zelden slim is.
Voorbeelden van betonwoede kent Vlaanderen genoeg.
Het tegenovergestelde zag je bij Tempelhof, de voormalige luchthaven in Berlijn, waar elke bebouwing bij een referendum in 2014 in de ban werd gedaan.
Berlijn heeft daarna wijselijk een permanent participatiemodel uitgebouwd waarin burgers, overheid en beheerders samen de verdere ontwikkeling bespreken.
Op Fornebu wordt eerst de grote structuur van straten, parken en publieke functies vast gelegd, waarna voor afzonderlijke deelgebieden nieuwe participatietrajecten volgen.
De Antwerpse gemeenteraad heeft vorig jaar al om zo’n collectieve denkoefening gevraagd. Burgerinitiatieven zijn er genoeg. Uw schepen Koen Kennis kent de aannemers om de tafel rond te maken. Neem dat in handen.
Teken het landschap uit dat de Antwerpse rand nodig heeft: een grote aaneengesloten groenstructuur, bomen, waterbuffers, wetlands, speelruimte, biodiversiteit en koelte.
Laat de stad dan duidelijk maken wat niet onderhandelbaar is: publieke ruimte, betaalbaar wonen, klimaatbestendigheid en bereikbaarheid.
Laat daar radicaal verschillende scenario’s voor maken.
Zet inwoners samen met ontwerpexperts en ondernemers om die te trancheren. Alleen zo wordt zichtbaar welke maatschappelijke ruil we bereid zijn te maken.
De vraag is niet wat u morgen wil met Deurne, maar of u letterlijk en figuurlijk de ruimte opeist waarbinnen Antwerpenaren hun stedelijke samenleving kunnen omdenken.
Overvleugeld
Het derde politieke toptalent is een project te claimen waarmee je vriend en vijand verbaast.
- Een rechtse, die meer doet voor de leefbaarheid dan Groen en links ooit gedaan hebben.
- Een conservatieve, die de vliegtuig subsidie slurpers overvleugelt.
Een trotse harde tante, die voor de toekomst van onze kinderen kiest, ook als ze de businessclub van vanavond moet tegen spreken. Het zou een strategische meesterzet zijn.
Laat ze in Brussel maar discussiëren over het verborgen, verdelende, verlieslatende verleden van Deurne.
Een echte burgemeester eist die hele luchthaven toch gewoon zelf op?
Met vriendelijke groeten,
Vincent Stuer en Glenn Lyppens
Bron Klaas De Scheirder
Lees ook
Bron: De Morgen