USA – Trump domineert, hij doet wat hij wil, het land is van hem

We moeten erkennen dat Donald Trump de geschiedenisboeken in zal gaan als een heel belangrijke president, schrijft Frans Verhagen. Hij heeft een ongekende machtspositie verworven.

Frans Verhagen – De Standaard

7 juli 2025

Leestijd: 6 min

Het is nu Donald Trumps Amerika. Wat er ook gebeurt, goed of slecht, de president is verantwoordelijk. Niet langer kan hij alles afschuiven op de vorige president Joe Biden of ‘radicaal-links’. Het is nu helemaal en allemaal van hem.

Trump dwong zijn Republikeinse partij – ooit voorstander van een kleine overheid en tegenstander van begrotingstekorten – het tegendeel daarvan te accepteren.

De begrotingswet die vorige week door de Republikeinen werd aangenomen mag lelijk en zwaarlijvig zijn, het is ontegenzeggelijk zijn gedrocht.

Hoe het ook uitpakt, dit is nu de realiteit. En laten we dan ook meteen onderkennen dat het presidentschap van Donald Trump historisch zal blijken.

De gevolgen ervan zullen verreikend blijken.

Het geratel dat u hoort, zijn de Founding Fathers die zich omdraaien in hun graf. Het delicate bouwwerk dat zij in de beginjaren van de republiek in elkaar zetten, ligt in duigen.

Voordat Trump volgend jaar de viering van het 250-jarige bestaan van de Verenigde Staten kidnapt, is het goed om in herinnering te brengen dat het land ontstond door een dictatoriale koning te verwerpen.

De Founding Fathers zouden Trump herkennen voor wat hij is, iemand die zich de macht van een monarch toe-eigent.

Vergeet de scheiding der machten, vergeet de befaamde checks-and-balances.

De wetgevende macht, het Congres, maakt geen eigen wetten meer en, belangrijker nog, heeft zijn rol als controleur van de uitvoerende macht opgegeven.

De weinigen die de afgelopen weken sceptisch durfden te zijn of zich uitspraken als tegenstanders van wat de president wenste, werden afgekocht of gaven zich over, geconfronteerd met Trumps dreiging hen te ondermijnen in hun anderszins veilige kiesdistricten.

Geen verrassing, het Congres had immers al zijn plicht verzaakt door kritiekloos zijn benoemingen in de uitvoerende macht te accepteren.

Trumps corrumpering van het ambt, de zelfverrijking van zijn hebzuchtige familie, gaat onbevraagd.

Vrijbrief voor Trump

Ook de derde macht, het Supreme Court, verzaakt aan zijn grondwettelijke taak door akkoord te gaan met wat feitelijk een machtsgreep is door Trump.

Het had al geoordeeld dat een president niet vervolgd kan worden voor wat hij ook doet bij de uitoefening van zijn ambt. Een vrijbrief voor Trump.

Vorige maand oordeelde het Hooggerechtshof dat federale rechters geen landelijk halt kunnen toeroepen aan een uitvoerend beleid waarvan ze vinden dat het een gerechtelijk oordeel nodig heeft.

Trump kan doen wat hij wil, het is al uitgevoerd voordat er juridische controle is. Opgepakte latino’s zitten al in de Amerikaanse goelag voordat er een rechter aan te pas is gekomen.

Vrijheid voor allen wordt bedreigd.

Onder Trump is de anti-wokebeweging verstrikt geraakt in haar eigen rechtse idioterie.

Radicaal-rechts bepaalt nu wat politiek correct is en het is net zo irritant en dom als toen links dat deed.

Praten over klimaat, diversiteit, ras of ongelijkheid is verboden.
De nieuwe inquisitie onderzoekt elk programma op het gebruik van die woorden en verbiedt programma’s waarin ze opduiken.
Wetenschappelijk onderzoek wordt genadeloos opzijgeschoven.
Bibliotheken moeten schoonmaak houden en “foute boeken” verwijderen.
Schepen en militaire bases krijgen nieuwe namen om aan de nieuwe orthodoxie te voldoen.
Advocatenkantoren en universiteiten worden geïntimideerd.
Media worden bedreigd.

Zelden merkte je meer van een nieuwe wind in het land.

Noem het een succes voor Trump. Veel zal moeilijk te repareren zijn.

Opzichtig slijmen

De wet die deze week werd aangenomen, bevestigt Trumps totale dominantie van de binnenlandse politiek.

Buitenlands is de oogst minder florissant.

Trumps opschepperij van “vrede in één dag” en “geen nieuwe oorlogen” is niet meer gebleken dan dat.

Zijn claim dat de wereld nieuw respect heeft gekregen voor de Verenigde Staten is leeg.

Het opzichtige slijmen van de Europese bondgenoten komt voort uit Europese zwakte, niet uit Amerikaanse kracht of respect voor de president.

Trumps liefde voor autoritaire leiders die sluw inspelen op zijn narcistische trekjes schaadt het land en ondermijnt wat nog resteerde van het Amerikaanse morele gezag.

Het valt nog te bezien of Trumps transactionele instelling nieuwe Amerikaanse grootheid zal opleveren of dat het een uitverkoop zal blijken te zijn.

Maar gevolgen heeft het.

Maar laten we elkaar dus niet voor de gek houden: we moeten erkennen dat Donald Trump de geschiedenisboeken in zal gaan als een heel belangrijke president, als iemand die blijvende verandering tot stand bracht.

De historici konden Trumps eerste termijn goeddeels negeren als zonder al te veel blijvende gevolgen. Trump bungelde onderaan de lijstjes.

Dat zal anders zijn na deze termijn.

Natuurlijk zal de 47ste president niet hoger worden ingeschaald dan Washington en Lincoln, zoals Trump zelf postuleert, maar hij zal zeker gelden als iemand die de geschiedenis beïnvloed heeft, zowel die van de Verenigde Staten zelf als die van Amerika’s rol in de wereld.

Ladelichter

Dat is een ongelooflijke evolutie voor een man die in 2021 nog probeerde de democratische regering omver te werpen en die om die reden werd afgeschreven.

De geschiedschrijvers zullen ook vaststellen dat Trump bij zijn wederopstanding geen tegenstand ontmoette en keer op keer werd onderschat.

Zijn Republikeinse partij liet zich afbluffen tot onderdanigheid, het bleek een partij zonder moreel leiderschap, rijp voor overname door een ladelichter.

De zelfingenomen Democraten en hun hopeloze, geriatrische president Joe Biden vergemakkelijkten Trumps terugkeer.

De ondermijning van het Amerikaanse systeem is het werk van de twee partijen.

Dat de man zelf, eenmaal gekozen, ging voor de absolute macht die sommige conservatieve schrijvers besloten zagen in het ambt van president, was geen verrassing.

Als de democratie overleeft en er een machtsovergang is naar een andere partij, dan zullen die zogenaamde conservatieven spijt hebben van hun stellingname. Maar voor het moment gloriëren ze.

Waar het allemaal op uit zal lopen, is onzeker.

We kunnen alleen vaststellen dat Trump – zes maanden in zijn tweede termijn – een ongekende machtspositie heeft verworven.

De Amerikaanse president is meer monarch dan welke van zijn voorgangers ook.

Trump domineert, hij doet wat hij wil.

Het land is van hem, voor wat het waard is.

Frans Verhagen
Journalist, auteur van onder andere
De Amerikaanse president
Geschiedenis van het machtigste ambt ter wereld