De sterk opgelopen kostprijs van Project One, de miljardeninvestering van het Britse chemieconcern Ineos in de Antwerpse haven, zet de relaties met de federale en Vlaamse overheid verder onder druk. In amper een week tijd waagt Ineos zich aan een juridische veldslag tegen zowel de Belgische staat als Vlaanderen. Tegelijk roept het Europa op meer te doen om de chemische industrie overeind te houden.
Pascal Sertyn – De Standaard
6 juli 2026
Leestijd: 3 min
Ineos heeft in amper een week tijd rechtszaken op gang gebracht tegen de Belgische Staat en nu ook tegen Vlaanderen. Het chemieconcern laat weinig twijfel bestaan over de aanleiding.
“De procedures vloeien voort uit de aanzienlijke financiële schade die Ineos heeft geleden door de vernietiging van de Vlaamse omgevingsvergunning voor Project One in juli 2023”, zegt woordvoerster Nathalie Meert.
Project One omvat de bouw van een ethaankraker, een gigantische fabriek waarin ethaan – een restproduct van de ontginning van schaliegas in de Verenigde Staten – wordt omgezet in ethyleen, een van de belangrijkste basischemicaliën voor de productie van kunststoffen.
Door de vernietiging van de omgevingsvergunning moest de bouw worden stilgelegd. Pas begin 2024 kon de werf opnieuw worden opgestart.
Volgens Ineos-topman Jim Ratcliffe kostte elke maand vertraging 100 miljoen euro, goed voor 500 miljoen euro aan extra kosten.
In de hand bijten
Nochtans is Vlaanderen Ineos al fors tegemoetgekomen.
De Vlaamse overheid verstrekte een garantie van 250 miljoen euro voor de meerkosten als gevolg van de stillegging.
Daarnaast staat de Vlaamse investeringsmaatschappij PMV garant voor nog eens 500 miljoen euro aan bankleningen voor Project One.
“Omwille van die historische inspanningen van Vlaanderen voor Project One” reageert de Vlaamse minister-president Matthias Diependaele (N-VA) ontstemd op de rechtszaak, aldus zijn woordvoerder Ben Bruynseels.
De procedure heeft daardoor iets weg van bijten in de hand die het bedrijf al meermaals heeft geholpen.
Volgens Nathalie Meert is het “betreurenswaardig dat het zover moet komen en we naar de rechtbank moeten stappen, maar er is geen andere manier om een financiële compensatie te bekomen voor de schade die Ineos heeft geleden”.
Over het bedrag van de schadeclaim wil Ineos niets kwijt.
De procedures tegen de Belgische staat en Vlaanderen hebben wel dezelfde aanleiding, maar volgen een verschillend juridisch spoor.
Tegen de Belgische staat trekt Ineos naar een arbitrage-instantie van de Wereldbank voor investeringsgeschillen. Vlaanderen wordt gedagvaard voor de rechtbank van eerste aanleg.
Meert erkent dat beide procedures jaren kunnen aanslepen.
Het almaar hogere prijskaartje van Project One lijkt de confrontatie met de overheid verder aan te wakkeren.
Toen Jim Ratcliffe in 2019 de investering in het Antwerpse Havenhuis aankondigde, was er sprake van een kostprijs van 2,7 miljard euro voor twee grote chemiefabrieken.
Hoge schuldenberg
In een open brief aan Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen liet Ratcliffe maandag weten dat de investering is opgelopen tot 5 miljard euro.
Voor Ineos, dat zijn expansie grotendeels met schulden financiert, betekent dat opnieuw extra leningen. Het concern kampt al met een zware schuldenlast, waardoor investeerders zich al geruime tijd afvragen of alle schulden tijdig kunnen worden terugbetaald.
In dezelfde brief vraagt Ratcliffe aan Von der Leyen om nieuwe regels uit te werken die “projecten zoals het onze ondersteunen, zowel in de plannings- als in de uitvoeringsfase”.
Hij noemt het bovendien “schokkend” dat Project One geen steun kreeg uit het EU-innovatiefonds.
Volgens de Ineos-topman zijn dit net de investeringen die Europa zou moeten ondersteunen.
Hij wijst erop dat Project One de eerste grote investering in de Europese chemiesector in een generatie is en volgens Ineos ethyleen zal produceren met de kleinste koolstofvoetafdruk ter wereld.
Lees ook
Klik op de hyperlinks hieronder
en vind andere berichten
Bron: De Standaard