Bart Eeckhout is hoofdcommentator van De Morgen. Hij stelt vast dat de schoolloopbanen van jongens en meisjes almaar verder uit elkaar groeien. En dat die evolutie niet als een ernstig probleem wordt beschouwd.
Bart Eeckhout – De Morgen
27 maart 2026
Leestijd: 3 min
Toen De Morgen bij de start van het academiejaar de rectoren Severine Vermeire en Petra De Sutter van de universiteiten van Leuven en Gent interviewde, vroeg ik hen hoe ze aankeken tegen de groeiende achterstand van jongemannen in de instroom in het hoger onderwijs.
Het antwoord laat zich het best samenvatten als een aarzelende stilte. Over die kwestie hadden de universiteitsleiders nog nooit nagedacht. Uiteindelijk hielden ze het erop dat ze “geen hinderpalen voor mannen” zagen aan de unief.
Dat kan kloppen, want jongens lopen hun achterstand al vroeger op.
De verbazing van de rectoren dat er zoiets bestaat als een ‘jongensprobleem’ in het onderwijs is veelzeggend.
Nog altijd wordt de vaststelling dat de gemiddelde resultaten en schoolloopbanen van jongens en meisjes almaar verder uit elkaar groeien niet als een ernstig vraagstuk behandeld.
Het probleem is nochtans reëel, het groeit en het strekt zich uit over alle geledingen van het onderwijs.
Jongens stromen over het algemeen minder vaak door naar een hogere opleiding. En jongens haken sneller af zonder diploma.
Nieuwe cijfers van Statbel, geciteerd in De Tijd, bevestigen dat jonge mannen inmiddels twee keer zo vaak zonder diploma de schoolpoort achter zich dichttrekken dan jonge vrouwen.
Is dit dan misschien het moment waarop eindelijk het besef kan indalen dat er een probleem is met jongens in het onderwijs en dat het niet bepaald helpt om jongens daarvan zelf de schuld te geven?
Er zijn, preciezer gezegd, twee problemen.
Ten eerste blijkt de school een plek te zijn waar afwijkend jongensgedrag sneller beknot en bestraft wordt, omdat jongens gemiddeld genomen luider of meer fysiek aanwezig zijn.
De wetenschap is er nog niet over uit, maar vele ouders ervaren dat de vervrouwelijking van het onderwijsberoep leidt tot minder begrip en minder ruimte voor jongens. Op zijn minst biedt de school die opgroeiende jongens vandaag weinig of geen volwassen gelijken of rolmodellen.
Daarbij komt dat de grootste zorg over de tanende onderwijskwaliteit bijna exclusief gericht is op de bovenkant van dat onderwijs en de doorstroming naar hogere opleidingen. Tegelijk blijven grote uitdagingen in technische en beroepsgerichte opleidingen grotendeels buiten beeld.
Alle mooie woorden ten spijt blijft de samenleving zulke richtingen afwaarderen als een ‘tweede keus’, de bodem van de waterval. Uiteraard demotiveert dat.
Het leidt sneller tot schooluitval, zeker bij de hier oververtegenwoordigde jonge mannen.
Schrijnend voorbeeld is hoe opeenvolgende ministers van Onderwijs de combinatie van leren en werken, als uitweg voor schoolmoeheid, mismeesterd hebben in het duaal leren.
Huidig minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) belooft beterschap met een actieplan. We zullen zien.
Dit is een ernstig probleem met een grote impact. De bekommernis groeit over groepen jonge mannen die uit frustratie in de ban raken van een wantrouwig, radicaal gedachtegoed.
In plaats van de morele paniek daarover aan te wakkeren, is het misschien nuttiger om eens naar de grondoorzaken te kijken.
Lees ook
Lees ook
Klik op de hyperlinks
en lees meer berichten
Bron: De Morgen