Bart Eeckhout is hoofdcommentator van De Morgen. Hij betwijfelt of militairen op straat het drugsgeweld zullen oplossen.
Bart Eeckhout – De Morgen
9 september 2025
Leestijd: 3 min
Weldra leven we in een land waar militairen in de straten van de hoofdstad paraderen en waar alle 17-jarigen een uitnodiging krijgen om een jaar vrijwillige legerdienst te doen.
Voetje voor voetje begeeft onze samenleving zich zo op het pad van de militarisering. Dat is niet het goede pad.
Zoals in vele debatten heeft ook hier nuance een plaats. In Brussel – maar niet alléén in Brussel – neemt ongecontroleerd drugsgeweld de tragische vorm aan van dagelijkse routine.
Het is niet alleen goed maar ook noodzakelijk dat de staat grote middelen inzet om weer enigszins orde op zaken te zetten.
Maar is de inzet van het eigen leger ook het juiste middel?
Er zijn goede, niet eens zo theoretisch-principiële redenen om daar aan te twijfelen. Data suggereren dat de inzet van militairen op straat na de aanslagen van 2016 de criminaliteit heeft doen dalen.
Bij drugscriminaliteit valt evenwel te vrezen dat de misdrijven zich enkel zullen verplaatsen naar andere wijken.
Een nog riskanter scenario is mogelijk. Militairen zijn niet zomaar ‘extra agenten op straat’. Ze zullen zich aan regels moeten houden die strakker zijn dan die voor de reguliere politie, ze zijn minder goed voorbereid op misdaadbestrijding en niet getraind op samenwerking met de politie.
Dat houdt het risico in dat zware misdaadbendes zich niet zullen laten afschrikken door het ‘kaki’. Dan dreigt juist escalatie met vuurgeweld. Wat dan?
Een eenvoudiger oplossing ligt voor de hand. Het parket van Brussel schat dat het met 10 miljoen extra financiering al een eind komt in de strijd tegen de narcomaffia in de hoofdstad.
Dat is een pak minder dan het miljard dat minister van Justitie Verlinden (cd&v) vraagt voor haar hele departement.
Maak daar nu toch gewoon eens een snelle prioriteit van. Het levert een effectievere oplossing, weliswaar met wat minder symbolisch machtsvertoon.
Ook op het aanbod aan jongeren om vrijwillige, betaalde legerdienst op te nemen valt wat aan te merken.
In het beste geval is dit enkel een dure marketing- en rekruteringsoperatie voor de krijgsmacht.
Dat betekent wel dat het leger bij de aanwerving van jonge krachten een belangrijke voorsprong krijgt op de gewone arbeidsmarkt.
Zijn we zeker dat we zo, op een krappe arbeidsmarkt, het beschikbare talent het meest nuttig inzetten?
Daarbij komt dat onbehaaglijke gevoel van militarisering.
Sluipenderwijs krijgt ‘het leger’ weer een centralere plek in de samenleving, met een algemene oproep aan de jeugd hier en kaki op straat daar en nog wat ‘weerbaarheidstrainingen’ ginder.
Het lijdt geen enkele twijfel dat wij nu weer in geopolitiek gevaarlijkere tijden leven. Dat rechtvaardigt een grotere investering in een autonomere, Europese defensiekracht.
Dat vergt evenwel vooral goed uitgeruste, professionele strijdkrachten, naast nauwgezette diplomatie.
Tegenover een bredere mentale mobilisatie van de bevolking blijven we beter sceptisch staan, zelfs al begint ze met redelijk onschuldige intenties.
De geschiedenis leert dat samenlevingen die militariseren vroeg of laat altijd ook echt op een oorlogspad sukkelen.
Lees ook
Lees meer berichten
Bron: De Morgen