Ergens rond 1850 stond de dorpskern van Edegem plots in rep en roer. Een van de panden zou in lichterlaaie staan. Van alle kanten kwamen mensen met emmers water en ander materiaal aangelopen in de hoop nog enige assistentie te kunnen verlenen. Tot bleek dat een felle zonnegloed tot één groot misverstand had geleid. De geuzennaam Zonneblussers was geboren en dient nu, 175 jaar later, als titel voor het boek dat brandweerman David Poppe (48) over de 100-jarige geschiedenis van ‘zijn’ korps heeft geschreven.
Geert D’Hulster – GVA
29 augustus 2025
Leestijd: 10 min
“Vroeger zat ik zo vol vuur, dat mijn werkgever op de tweede plaats kwam”
David Poppe
Brandweerman en auteur
‘De Zonneblussers’
De Zonneblussers vertelt niet alleen de historiek van het korps, maar wil ook eer betuigen aan de inzet, de verbondenheid en de kameraadschap die een brandweerkorps maken tot wat het is.
David Poppe: “25 jaar geleden meldde ik me aan als vrijwilliger bij de Edegemse brandweer en ik ben er sindsdien altijd blijven hangen, waardoor de kazerne aan de Zomerlei de rode draad in mijn leven is geworden.
“Die keuze van weleer heeft bijvoorbeeld zeker ook mijn beroepsloopbaan beïnvloed. Alles wat met veiligheid en preventie te maken heeft, blijft me aanspreken.
“Zo was ik 20 jaar preventie-adviseur voor ik in de haven als coördinator voor noodplanning en beveiliging voor een tankopslagbedrijf aan de slag ging. Dat is echt mijn ding.
Ik ben dus zelf geen beroepsbrandweerman, maar een vrijwilliger in hart en nieren. “
Staat het een het ander niet in de weg?
“Constant (lacht). Tegenwoordig is dat gelukkig wel wat meer afgelijnd.
“Vroeger was ik zo jong en enthousiast, zat ik zo vol vuur, dat ik mijn werkgever wel eens op de tweede plaats durfde zetten. Maar dat leer je, dankzij de wijze raad van oudgedienden, wel af.
“Wat niet wegneemt dat ik nu nog altijd zoveel mogelijk van mijn beschikbare tijd aan de brandweer blijf spenderen.”
.Je gezinsleden moeten helemaal achter je keuzes staan. Als je pieper afgaat, is er geen tijd om daarover te discussiëren. Mocht dat wel geregeld het geval zijn, zal je vroeg of laat een verscheurende keuze moeten maken.
David Poppe
Brandweerman en auteur
‘De Zonneblussers’
Wat met de familie, het gezin?
“Dat is heel simpel. Je gezin gaat erin mee, of je haalt het niet. Je gezinsleden moeten helemaal achter je keuzes staan. Als je pieper afgaat, is er geen tijd om daarover te discussiëren. Mocht dat wel geregeld het geval zijn, zal je vroeg of laat een verscheurende keuze moeten maken. Dat ligt voor elk gezin natuurlijk anders.
“Voor mij was het veeleer gemakkelijk. Mijn echtgenote Sabrina is zelf de dochter van een brandweerman. Die kende dus als kind al de klappen van de zweep. Ik heb haar trouwens op een brandweerbal leren kennen.
“Voor andere beginnende brandweerlieden zal het mogelijk allemaal wat moeilijker liggen. Die moeten samen met hun geliefden de grenzen van wat haalbaar is, al doende aftasten. “
Je echtgenote had ook kunnen zeggen dat het voor haar met één keer genoeg was geweest.
“Dat had zeker gekund. Maar zo ver is het dus nooit gekomen.
“Mijn vrouw herinnert zich nochtans heel goed dat er bij haar weten geen enkel schoolfeest of communiefeest is geweest waarop haar vader niet is weggeroepen.
“Daar pas ik voor. Als er een dergelijk feest in mijn agenda staat aangestipt, meld ik mij afwezig.
“Misschien is dat iets van de jongere generaties, maar ik vind dat je de kerk in het midden moet houden. We hebben samen drie kinderen, Merel, Amber en Darren, voor wie ik voldoende tijd wil vrijmaken.
“Maar zeg nooit nooit.
“Mocht ik op een feest ooit te horen krijgen dat heel het centrum van Edegem in brand staat, dan ben ik direct weg. En dat zouden mijn partner en kinderen ook begrijpen. Maar dat zijn hopelijk onnodige speculaties. “
We doen allemaal dezelfde jobs, beroeps of vrijwilliger, zonder onderscheid. De roeping is dezelfde, hé. Je voelt je ‘nen echte’ als de oudere collega’s je aanvaarden. Wanneer ze je laten voelen dat ze je in alle omstandigheden vertrouwen. Dan weet je dat je op de juiste plaats zit
David Poppe
Brandweerman en auteur
‘De Zonneblussers’
Is er een verschil tussen een beroeps en een vrijwilliger?
“In het verleden was dat wel het geval. Maar gaandeweg zijn de verantwoordelijken gelijkgeschakeld. We doen allemaal dezelfde jobs, zonder onderscheid. De roeping is dezelfde, hé. Je voelt je ‘nen echte’ als de oudere collega’s je aanvaarden. Wanneer ze je laten voelen dat ze je in alle omstandigheden vertrouwen. Dan weet je dat je op de juiste plaats zit.”
Hoe groot is de solidariteit onder brandweerlieden?
“Dat is zeker geen mythe. Als je in het buitenland op bezoek bent, word je steevast enorm goed ontvangen. In De VS mag je zelfs mee op interventie. Dat zou bij ons absoluut niet kunnen. Maar wij leggen ze dan weer op andere manieren in de watten.
“Bij nationale rampen of wanneer er brothers in arms de dood hebben gevonden, proberen we ook altijd met een zo groot mogelijke delegatie erbij te zijn.
“Waarschijnlijk vanuit het besef van de aard van de job en de druk op het gezin die eruit voortvloeit. Dat verstaan we allemaal maar al te goed. “
Je bent intussen sergeant, zie ik op het organogram. Is jullie gradatie vergelijkbaar met die van het leger?
“Grotendeels wel. Bij de brandweer is de hoogste graad die van kolonel. Wij werken in vier ploegen, die elk een sergeant als bevelvoerende hebben. “
“Solidariteit onder brandweerlieden is zeker geen mythe. Bij nationale rampen of het overlijden van een ‘brother in arms’ proberen we er altijd met een zo groot mogelijke delegatie te zijn.”
David Poppe
Brandweerman en auteur
‘De Zonneblussers’
Waarom ben je aan dit boek begonnen? ben je een schrijver van nature?
“Een beetje wel. Ik schrijf sinds 2014 een blog over mijn eigen brandweerervaringen.
“Daar komt bij dat ik hier elf jaar conciërge van de kazerne ben geweest. Ons appartement lag pal naast het archief van het korps. Dat was echt de kat bij de melk zetten.
“Al die oude documenten die teruggingen tot de start van de Edegemse brandweer in 1925. Fascinerende lectuur.
“Als derde component vermeld ik toch ook graag het standaardwerk van professor Robert Van Passen over de Geschiedenis van Edegem.
“Daaruit heb ik ook heel veel geleerd over het ontstaan en de ontwikkeling van de lokale brandweer.
“De combinatie van deze drie zaken, zette mij verder aan het speuren. Ik nam dozen en dozen met briefwisselingen, tekeningen, bestellingen, offertes, rekeningen en oude foto’s door.
“Soms waren er ook toevalstreffers. De eerste vergaderingen van het brandweerbestuur vonden bijvoorbeeld plaats in een zaaltje van het horecacomplex De Basiliek. Daar op zolder hebben ze over die bijeenkomsten nog heel wat bruikbaar materiaal gevonden.”
“Startend vanuit al dat materiaal, ben ik aan een chronologisch overzicht begonnen. Maar ik voelde meteen aan dat ik toch vooral verhalen wilde vertellen. Dat ik zeker niet alleen een droog feitelijk overzicht wilde geven.
“Omdat ik ben uitgegaan van lezers die van nul moesten beginnen, ben ik maar bij de Romeinen begonnen. Die zijn immers met de idee van een gestructureeerde brandweer begonnen.
“Vervolgens heb ik me toegelegd op de brandbestrijding in onze gemeente door de eeuwen heen om zo bij de uiteindelijke vorming van het Edegemse korps in 1925 te komen.
“Al met al ben ik vijf jaar met dit project bezig geweest.“
Waar bevond zich destijds de eerste kazerne?
“In het oude gemeentehuis. Daar stond al het materiaal opgeslagen. De ironie wil dat dat gebouw later zelf nog in brand heeft gestaan.
“Lange tijd waren er hier in Edegem alleen vrijwilligers. In het begin waren dat blijkbaar veel oud-soldaten. Dat merk je op officiële foto’s door het aantal medailles dat op hun borst hing.
“Pas in de jaren tachtig werd de eerste beroepsbrandweerman aangesteld. Die stond meteen ook in voor het wagenpark.”
Een van de meest fascinerende verhalen is dat van de eerste Edegemse brandweer-commandant, Georges Jean Marie ‘Geo’ Peetermans.
“Ik kon niet anders dan hem een apart hoofdstuk geven. Geboren in Schaarbeek, verhuisde hij naar Antwerpen, met een tweede woonst op den buiten, het Berkenhof in de Kontichstraat.
“Peetermans had wat zaken doen betreft echt wel een reputatie. In de Antwerpse Riemstraat hangt bijvoorbeeld nog altijd een plaatje met zijn naam: G. Peetermans, Faktoor in Visch.
“Hij verdiende als ijs- en vishandelaar veel geld, dat hij ook voor de lokale brandweer liet rollen. Zo schonk hij het Edegemse korps een Minerva en betaalde hij geregeld de soldij van de manschappen uit eigen zak. Een heel kleurrijke man.”
Waaraan heeft het Edegemse korps zijn uitstekende reputatie te danken?
“Vroeger moest elke gemeente in principe zijn eigen brandweerkorps hebben.
“Dat lukte niet overal en men ging soms aankloppen bij de rijkere of beter georganiseerde buurgemeenten. Zoals Edegem, dankzij de hogergenoemde Geo Peetermans.
“Bij de eerste grote reorganisatie van de brandweer in 1935 werd Edegem met zijn materiaal en strakke organisatie dan ook een gewestelijk brandweerkorps, dat negen gemeenten bestreek, waaronder Hove, Boechout, Lint, enz.
“Na de verschrikkelijke ramp in de Brusselse Innovation in 1967 werd de status van Edegem teruggeschroefd naar gemeentelijk korps, als voorpost van Antwerpen.”
“Maar dankzij enkele steengoede interventies zoals bij Sobemi in Lint of het GB-depot aan de Drie Eikenstraat in eigen gemeente verwierf Edegem een dusdanig goede naam dat het zijn onafhankelijkheid en vroegere status van gewestelijk korps terugkreeg.
“Dankzij enkele belangrijke gemeentelijke investeringen, kenden we echte gloriejaren. Onze reputatie bleef groeien.
“We waren het grootste vrijwilligerskorps van de provincies Antwerpen en Limburg. Ons wagenpark was écht indrukwekkend. We hadden bijvoorbeeld als een van de eerste korpsen een elevator.
“Een unicum voor Vlaanderen. Die mocht op 21 juli dan ook mee in Brussel gaan defileren. “
“Anno 2025 heeft Edegem nog altijd een uitstekende reputatie. Met 60 tot 70 manschappen in een veranderde werking, geïncorporeerd in de grote Zone Rand.
“We werven nu ook veel gerichter aan. Er wordt minder aan het toeval overgelaten.
“Gelukkig vinden we, ondanks het zware eisenpakket, nog altijd voldoende jonge mensen.
“Ons werk is met de invoering van de grote brandweerzones wel veranderd, maar we hebben zeker niet minder job.
“Momenteel zitten we aan een gemiddelde van drie oproepen per dag (wespennesten niet meegeteld). We zijn dus klaar voor de volgende honderd jaar…”
De Zonneblussers kan besteld worden via
dezonneblussers@gmail.com
Gratis levering in alle buurtgemeenten.
Prijs: 39,99 euro.
Ook op de Edegemse jaarmarkt, op 6 en 7 september, is er tussen 12 en 14u mogelijkheid tot aankoop aan de stand van de brandweer,
die dat feestweekend met allerlei demonstraties haar werking aan het grote publiek voorstelt.
© Jan Van der Perre
Lees ook
Lees ook
Klik op de hyperlinks en lees veel meer
berichten in deze categorieën
Bron: GVA