Honger, verwoesting, stervende kinderen en verwoeste families: de gruwelijke beelden uit Gaza laten niemand onberoerd. Veel mensen zijn gefrustreerd, want het lijkt alsof je vanuit België machteloos staat tegenover de door Israëlisch geweld veroorzaakte humanitaire crisis daar. Toch kun je wel degelijk echt iets doen.
Simon Tibo – De Morgen
29 juli 2025
Leestijd: 5 min
1. Laat je horen
Creëer bewustzijn.
Het staat met stip bovenaan op het lijstje van Els Hertogen, directeur van 11.11.11 wanneer we haar vragen wat mensen zelf kunnen betekenen voor Gaza.
Dat hoeft zelfs niet in de publieke ruimte te zijn. Met buren, collega’s, vrienden of familieleden praten over wat er in Gaza gebeurt, is cruciaal.
“Door je uit te spreken doorbreek je het stilzwijgen. De samenleving kan het dan niet negeren”, zegt Hertogen.
Bovendien kan je zo draagvlak creëren om verdere actie te ondernemen.
“Het gebeurt traag en er is weinig directe impact, maar de bereidheid tot actie wordt wel groter”, zegt Hertogen.
Als je weet dat anderen er net zo over denken, voel je je sterker dan alleen. Het zorgt voor steun tussen actievoerders, die het gevoel van machteloosheid kan verminderen.
“Eén actie lijkt klein, maar als je uitzoomt zie je dat al die radertjes verbonden zijn”, zegt Hertogen.
Er bestaan algemene petities die het geweld veroordelen, maar ook meer specifieke oproepen om bijvoorbeeld humanitaire hulp toe te laten of Palestina te erkennen of om een rode lijn te trekken op je sociale media profielen.
“Zulke acties kunnen ook impact hebben buiten de landsgrenzen”, zegt docent sociale bewegingen Ruud Wouters
(Tilburg University).
“Mensen in Israël zien de internationale reactie op wat zich afspeelt ook en kunnen op hun beurt in actie komen.”
Zo ontstaat een voedingsbodem voor groter protest.
“De timing van protest is bepalend voor het slagen ervan”, zegt Wouters.
“Aanvankelijk is protest vaak klein en disruptief, maar dat is belangrijk om iets op de agenda te zetten. Eens het draagvlak en bewustzijn er zijn, kan de grootschalige mobilisatie volgen.”
2. Kom op straat
Het belangrijkste doel van protest in België is politici van mening doen veranderen.
“Zij beslissen immers”, zegt Wouters.
“Politiek is een strijd om aandacht. Wie de aandacht kan vasthouden, kan politici tot actie bewegen.”
De zichtbaarste vorm van actie is dan op straat komen: het maakt het bewustzijn concreet en collectief.
“Als een politicus denkt dat een standpunt goed ligt bij de gemiddelde kiezer én bij zijn eigen achterban, maak je een goede kans”, zegt Wouters.
Het protest van burgers geeft ruggensteun aan politici die kleur bekennen. Hoe meer mensen hun onvrede uiten, hoe breder dat standpunt gedeeld lijkt te zijn.
Het gaat niet alleen om aantallen.
Protestacties moeten ook een erg diverse samenstelling hebben om geloofwaardig te zijn.
“Het mogen niet steeds the usual suspects zijn”, zegt Wouters.
Op de grote protestmars voor Gaza in Brussel vorige maand waren bijvoorbeeld zo’n 100.000 mensen naar de hoofdstad afgezakt. Sindsdien spreken steeds meer politici zich uit, ook binnen de meerderheid.
“We zien nu ook politici van N-VA standpunt innemen, zoals Zuhal Demir. Dat terwijl die partij aanvankelijk erg terughoudend was over Gaza”, zegt Hertogen.
“Dat kan alleen maar omdat de steun uit de bredere samenleving zo groot is.”
3. Koop bewust
Je kan ook effectief actievoeren zonder op straat te komen: via je portemonnee.
Zo zetten verschillende bewegingen in op een economische boycot om hun doel te bereiken.
Het gaat dan om producten uit de bezette gebieden in Palestina of van bedrijven die gelinkt zijn aan het geweld in Gaza.
Onder meer Coca-Cola en McDonald’s kwamen zo al in het vizier van actievoerders.
Zulke economische acties werpen hun vruchten af.
“We zien de laatste jaren dat ook bij koopgedrag meer ethische overwegingen spelen”, zegt filosoof Jochanan Eynikel van denktank Etion.
“Via je uitgaven heb je best wel wat economische macht én de laatste jaren laten mensen die vaker gelden.”
Ethische overwegingen beïnvloeden zo de keuze van mensen om iets (niet) te kopen bij een bepaald bedrijf. Als veel mensen dat doen, heeft dat impact en moeten bedrijven hun koers wijzigen.
“Je hebt hier in België bijvoorbeeld FairFin dat samen met 11.11.11 blootlegt welke financiële instellingen en banken linken hebben met de genocide”, zegt Hertogen.
“Daar vind je ook heel wat tips om het gesprek met je bank aan te gaan of van bank te veranderen. In Frankrijk en Noorwegen hebben zulke initiatieven er al toe geleid dat banken en fondsen hun beleid aanpasten.”
4. Trek je portemonnee open
Wie persoonlijk wil bijdragen kan ook nog altijd doneren aan organisaties die instaan voor humanitaire hulp in Gaza zoals Oxfam of het Rode Kruis.
“Dat blijft heel belangrijk”, zegt Hertogen.
“De poorten voor humanitaire hulp zijn nu misschien gesloten, maar vroeg of laat gaan ze weer open en dan moeten die organisaties snel en effectief te werk gaan. Ook voor de wederopbouw zullen gigantische sommen geld nodig zijn.”
Ook organisaties die politiek werk verrichten kan je bovendien financieel steunen.
Het gaat dan onder meer om 11.11.11 of Amnesty International.
Om hun werking te ondersteunen, onderzoek te blijven doen en hun mobilisatiekracht te vergroten, kunnen ook zij aan de slag met giften en donaties.
Lees ook
Lees andere berichten in deze categorieën
Bron: De Morgen