Gaza – Israël schendt voorwaarden EU-akkoord, maar sancties komen ten vroegste in juli

Kaja Kallas besluit dat Israël het associatieakkoord met de EU schendt door zijn optreden in Gaza. Maar de lidstaten zullen daar ten vroegste in juli eventueel gevolgen aan verbinden.

Bart Beirlant – De Standaard

20 juni 2025

Leestijd: 2 min

Er zijn aanwijzingen dat Israël zijn verplichtingen inzake mensenrechten onder artikel 2 van het associatieverdrag met de EU schendt.

Dat schrijft Kaja Kallas, de Hoge Vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid van de EU, in haar rapport dat ze maandag presenteert aan de 27 EU-ministers van Buitenlandse Zaken.

Een maand geleden kreeg Kallas de opdracht te onderzoeken of Israël zich in Gaza houdt aan dat artikel 2.

Maar dat betekent niet dat de EU-ministers daar al direct sancties tegen Israël aan zullen verbinden. Meer dan een eerste bespreking van het rapport wordt het niet.

Nogal wat lidstaten zijn misnoegd over het feit dat Kallas het rapport niet eerder vrijgaf, zoals ze vroegen. Wellicht komt het rapport ook op tafel van de Europese leiders, die donderdag in Brussel vergaderen.

Als Kallas daarna sancties voorstelt, valt er ten vroegste op 15 juli een beslissing – op de volgende raad Buitenlandse Zaken.

Meer dan 110 Europese organisaties eisten donderdag in aanloop naar de vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken dat de EU het associatieakkoord met Israël opschort “zolang de Israëlische misdaden in Gaza doorgaan”.

Maar zo’n volledige opschorting van het akkoord komt er sowieso niet, omdat dat unanimiteit onder de 27 vereist.

Mogelijk komt het in juli wel tot een opschorting van onderdelen, zoals het vrijhandelsluik of de samenwerking in het onderzoeksprogramma Horizon.

Daarvoor volstaat de goedkeuring van 15 van de 27 lidstaten, als die minstens 65 procent van de EU-bevolking vertegenwoordigen.