Ze zijn al hun hele carrière bezig met klimaat, maar als Bruno Tobback (Vooruit) en Andy Pieters (N-VA) de degens kruisen, wordt het nog wat warmer. Welke lessen trekken zij uit de extreme klimaatzomer? “Waarom reageert de N-VA zo op klimaatverandering?” “Het gaat over wat men ermee wil doorduwen.”
Simon Demeulemeester en Valerie Droeven
21 augustus 2026
Leestijd: 12 min
“Je hebt de Blue Deal zelf ook niet goedgekeurd, hé Bruno”
“Omdat het niet genoeg was”
Het is woensdag en het regent. Eindelijk. Maar hier, op het pas heraangelegde Schumanplein in Brussel, kan het hemelwater nergens in de bodem infiltreren.
De voorbije maanden was het hier loeiheet. Geen betere plek dan dit grijze hitte-eiland in de hoofdstad voor een gesprek over de heetste en droogste Belgische zomer ooit.
Bruno Tobback en Andy Pieters (N-VA) zijn al hun hele politieke carrière bezig met het leefmilieu.
Tobback zei als Vlaams minister van Leefmilieu in 2007 dat hij wist hoe hij het klimaatprobleem kon oplossen, “maar niet hoe ik dan nog herverkozen raak”.
Vandaag volgt hij energie en milieu op als Europees Parlementslid.
Pieters zit op het thema in het Vlaams Parlement, nadat hij eerder kabinetschef is geweest van Zuhal Demir (N-VA) die tijdens de vorige legislatuur ook minister van Omgeving was.
Ze onderhandelden beiden over het hoofdstuk Omgeving in het regeerakkoord van deze Vlaamse regering.
“Vreselijk”, zegt Pieters over de brand in de Hoge Venen.
“Ik ga er elk jaar in de zomer wandelen.”
Bij Tobback heeft vooral het beeld van de droge Donau erin gehakt.
“Wie had dat gedacht: de schone, blauwe Donau als droge gracht? We hebben dingen gezien die vele malen erger zijn dan waar ‘de klimaathysterici’ – om het met Bart De Wever te zeggen – voor hebben gewaarschuwd.”
De brand in de Hoge Venen is een nationaal drama. Had premier De Wever (N-VA) uit vakantie moeten terugkeren?
Pieters: “Ach ja, al die terreinbezoeken … Ik heb ze al allemaal hun botten zien aantrekken: Alexander De Croo, Annelies Verlinden, de koning … En daarna doen ze niets.
“Dan heb ik liever mensen die niet op het terrein gaan, maar daarna doordrongen zijn van het probleem en alles doen om het op te lossen.”
Tobback: “Als De Wever zijn afwezigheid straks goedmaakt door een grote verdediger te worden van natuurbeleid en klimaattransitie, dan is het hem vergeven.”
Over de 2.000 Belgische hittedoden eind juni zweeg de premier.
Tobback: “Je moet niet elke keer luid roepen. Maar over Ceuta heeft de premier dat wel gedaan, terwijl geen enkele migrant toen in Europa geraakt is. Dat was net het bewijs dat het Europese migratiebeleid werkt.
“Hij heeft dat incident gebruikt om een socialist, de Spaanse premier Pedro Sánchez, te kakken te zetten. Dat vindt hij belangrijker dan dat de helft van Europa in brand staat.”
Pieters: “Goh, elk vogeltje zingt zoals het gebekt is. Wat verandert een tweet van de premier aan die trieste realiteit dat er 2.000 mensen gestorven zijn?
“Melissa Depraetere is de éérste Vlaamse minister voor Klimaat ooit. Trekt uw partijgenote het laken naar zich toe?
“Zij sjot toch ook de bosbranden door naar minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V). Elke politicus kiest welk signaal hij of zij geeft.”
Tobback: “Dan geeft De Wever foute signalen. Hij maakte veel cinema op de top in Alden Biesen (in februari, red.), waar de Europese industrietop opriep om vooral fossiele brandstof te blijven verstoken.
“Twee weken eerder heb ik hem niet gezien op de North Sea Wind Summit in Hamburg*. Daar kwam een groeiende sector samen die honderdduizenden mensen werk geeft.
“Dát is de boodschap van De Wever: subsidieer de fossiele industrie, maar verzwijg:
- Bosbranden
- Zuizenden klimaatdoden
- Het succes van de groene energiesector
Pieters: “Links instrumentaliseert die doden om een zeker klimaatbeleid door te duwen. Maar dit werkt aversie op tegen klimaatbeleid.”
Tobback: “De N-VA voelt zich blijkbaar geprovoceerd als mensen wijzen op klimaatverandering. Waarom?”
Pieters: “Het gaat over het beleid erachter dat men wil doorduwen. Zoals uw koolstofheffing. Dat is gewoon een platte extra taks. En het is contraproductief beleid.
“Ik hoop dat we deze zomer eindelijk de focus verleggen van uitstootreductie naar adaptatie (maatregelen om de gevolgen van klimaat verandering te beperken, zoals ontharding en rivieren plaats geven om te overstromen, red.).”
Meneer Pieters, u geeft klimaatactivisten en oud-Eurocommissaris voor de Green Deal Frans Timmermans de schuld van de bosbranden. Dat moet u toch even uitleggen.
Pieters: “Zij hebben vooral het debat verziekt. Telkens als Zuhal in het parlement over adaptatie sprak, werd ze aangevallen als ‘klimaatontkenner’. Niet door Bruno, dat moet ik toegeven.
“Het klimaatbeleid draaide rond CO2 maatregelen die mensen pijn deden, zonder dat ze voelden hoe hen dat veiliger maakte.
“Die blindheid voor aanpassing, daar dragen we met de bosbranden nu de gevolgen van.”
Met CO2-reductie pak je toch de oorzaak van de klimaatcrisis aan?
Pieters: “Ja, maar of wij in Vlaanderen de uitstoot verminderen met 40, 37 of 23 procent: dát gaan wij niet merken.
“Toch hebben wij jarenlang over dat soort cijfers gediscussieerd. Bovendien namen we onze verantwoordelijkheid.
“In de vijf jaar waarin Zuhal minister van Omgeving was, was de CO2-reductie groter dan de vijftien jaar ervoor. En niemand heeft meer zonnepanelen gelegd dan zij.”
Tobback: “Alsof er nooit aan adaptatie is gedaan? Het Sigmaplan, dat ons beschermt tegen overstromingen van de Schelde, is al in 1977 gelanceerd.”
Pieters: “Vlaanderen neemt gewaagde adaptatiemaatregelen, maar een doortastende Europese visie is er nog altijd niet.
“Weet je hoeveel keer adaptatie op de agenda stond van de Europese Raad tussen 2014 en vandaag? Eén keer.
“Maar er zijn wel camions vol CO2-wetgeving geschreven. Terwijl adaptatie de beste manier is om economische schade te voorkomen. Zonder adaptatie verliezen we 5 procent van het bbp.”
Timmermans heeft Demir toch niet tegengehouden om aan adaptatie te doen? De EU financierde haar Blue Deal uit 2020: 500 miljoen euro aan adaptatiemaatregelen tegen droogte en overstromingen.
Pieters: “343 miljoen kwam van Europa, de rest van Vlaanderen. Die Europese middelen zijn er nu trouwens niet meer. Toch zetten we de Blue Deal met eigen middelen verder.”
Tobback: “Maar waarom stemmen uw partijgenoten in het Europees Parlement letterlijk élke adaptatiemaatregel weg? Zelfs bosmonitoring, die bijdraagt aan brandpreventie.
“En misschien was het niet zo’n briljante adaptatiemaatregel van Jan Jambon (N-VA) om in de regering-Michel vier van de zes kazernes van de Civiele Bescherming te sluiten en tegen de brandweer te zeggen: trek uw plan als het brandt.”
Pieters: “Je hebt de Blue Deal zelf ook niet goedgekeurd, hé Bruno.”
Tobback: “Omdat het niet genoeg was. Adaptatie is vaak symptoombestrijding.
“Een dijk helpt tegen een overstroming, maar is nutteloos als de rivier droogstaat. Het is enorm veel geld voor één stukje van het probleem.
“Het is toch raar, Andy, dat jullie zich verzetten tegen ‘Europese regeltjes’ en Europese belastingen, maar dat je wel Europees geld wil om de Vlaamse natuur klimaatbestendig te maken?”
Pieters: “De Blue Deal zet niet in op dijken, wel op natuurgebaseerde oplossingen. (veert recht)
“En dat Europees geld is ook Vlaams belastinggeld, hé! Wat de Vlaming heeft betaald voor de Green Deal, kreeg de Vlaming niet terug, het ging naar Oost-Europa.”
Tobback: “(legt hand op schouder van Pieters) Kameraad Limburg, jullie betalen ook minder belastingen dan wij in Vlaams-Brabant. Dat is in elke unie zo: geld gaat van rijke, dichtbevolkte regio’s naar armere, dunner bevolkte gebieden.
“Laat ons eindelijk klimaatbeleid uit de loopgraven halen. Dit is geen oorlogvan wokies tegen rechts, van industrie tegen hippies. We moeten nu omschakelen, niet beetje bij beetje. Anders gaan we dood.”
U vindt dat de socialisten te snel willen gaan, meneer Pieters?
Pieters: “Ja. Niemand bij de N-VA stelt het doel in vraag om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn. Maar waarom moesten bedrijven plots 90 procent van hun doel al in 2040 halen? Dat vervroegt de deadline in één klap met tien jaar.
“Het tempo bepaalt of je die CO2-reductie kunt realiseren met of zonder groei. Dat laatste is nu aan het gebeuren. Onze energieprijzen maken ons niet meer concurrentieel.”
Tobback: “(boos) Dat is onzin!
“We zijn niet concurrentieel, omdat we te traag weggegaan zijn van fossiele brandstoffen.
“Ik hoor veel gezeur over het ETS-systeem, dat grote vervuilers verplicht te betalen voor hun uitstoot. Nu, die bijdrages verhogen de energiekosten met gemiddeld 10 procent.
“Maar dat geld wordt wel hier, in Europa, geïnvesteerd.
“Maar alleen al door wat er nu gebeurt in de Straat van Hormuz gaan onze uitgaven voor ingevoerde olie en gas van 450 miljard euro waarschijnlijk naar meer dan 600 miljard euro: allemaal voor Trump, Poetin en de Arabieren.
“Klimaatbeleid gaat al lang niet meer enkel over die uitstoot.”
Waarover dan wel?
Tobback: “Lijfsbehoud.
“Ook de Antwerpse chemie mag hier stilaan een ernstig gesprek over voeren: zolang je voornaamste energiebron fossiele brandstoffen zijn, die je aan oncontroleerbare, waanzinnige prijzen moet invoeren, zal je nooit meer concurrentieel zijn.
“Aardgas zal in de Verenigde Staten áltijd vijf keer goedkoper zijn dan bij ons. Gaan wij dat gat blijven dichtrijden met subsidies, het industriële equivalent van eeuwigdurende werkloosheidsuitkeringen?
“Als je vasthoudt aan fossiele brandstoffen, dan zal onze uitstoot zeer snel nul procent zijn, want dan gaan we niets meer hebben.
“Hernieuwbare energie is onze enige weg naar economische groei. Zie het als een leuk neveneffect dat we het klimaat een plezier doen.”
Pieters: “Ik ben niet de verdediger van de fossiele industrie. Ik mis wel het financiële aspect in je pleidooi. Jij wil gewoon de ene gesubsidieerde sector vervangen door de andere. Jij wil elektrische wagens subsidiëren.”
Tobback: “Néén, ik wil de transitie subsidiëren.”
Pieters: “Dus subsidies voor Volvo Gent, waar ze inzetten op elektrisch, die vind je goed?”
Tobback: “Ja, die wel. We zijn met de Europese auto-industrie het duurste industriële museum van de wereld aan het subsidiëren.
“Natuurlijk moeten mensen niet direct hun naftebak wegdoen en een elektrische auto kopen. Ik ga die van mij ook nog oprijden. Maar het beleid moet wel voluit inzetten op die transitie.
“Toen we de snelwegen aanlegden, had de helft van de bevolking nog geen auto. Die gigantische investering heeft enorm veel welvaart gecreëerd.
“Met het elektriciteitsnetwerk kunnen en moeten we hetzelfde doen. Als mijn grootouders konden overschakelen van kolenstoof op centrale verwarming, waarom wij dan niet op de warmtepomp?”
Pieters: “Jij onderschat wat te snel omschakelen betekent voor gezinnen en hun koopkracht.
“Snel elektrificeren, snel renoveren, snel van mazout naar warmtepomp … De overheid kan dat niet allemaal compenseren.”
Tobback: “We moeten dat niet compenseren. Financier mee de investeringen die zichzelf terugbetalen.”
Uw partijgenote Melissa Depraetere is toch minister van Klimaat en Energie? Waar blijft de veelbesproken taxshift weg van elektriciteit naar fossiele energie?
Tobback: “Die is na een jaar hard vechten voorlopig goedgekeurd door de Vlaamse regering. Ik hoop dat het landt na de zomer.
“Als dat lukt, dan zal dat een van de grootste verwezenlijkingen zijn van deze regering.”
Is het dan de schuld van de rest dat Vooruit niet snel genoeg kan gaan?
Tobback: “Neen. De Vlaamse regering doet niet genoeg, en dat is niet alleen de fout van de anderen. Dit is ploegen in zware grond, dit is de strijd tussen een oud regime en het nieuwe. Ik heb elke dag een olielobbyist op mijn bureau.”
Als Depraeteres ambities torenhoog liggen, dan zal Vooruit in de komende begrotingsonderhandelingen hameren op klimaat, klimaat, klimaat?
Tobback: “Absoluut! Maar het is niet de enige nagel waarop we gaan moeten kloppen.”
Pieters: “Je doet uitschijnen dat de industrie niets doet. Maar er is gewoon niet genoeg geld om alles te doen aan het tempo dat jij wilt.”
Minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) vond nog geld om verlieslatende luchthavens te subsidiëren.
Pieters: (ontwijkt) “Als het op de begroting aankomt, maken we nog bepaalde verkeerde keuzes. Dat is eigen aan het compromis. Neem landbouw: we subsidiëren nog te veel de grootschaligheid op de verkeerde plaats.”
Tobback: “Een goed voorbeeld van het subsidiëren van problemen, inderdaad.”
Maar de vraag was of subsidies voor verlieslatende luchthavens dat ook niet zijn?
Pieters: “Wij hadden het over landbouw.”
Tobback: “Inderdaad. We subsidiëren grootschalige landbouw en vernietigen zo kleine landbouwers, en het leidt tot verdroging en vervuiling.
“Binnenkort komt er in West-Vlaanderen alleen nog maar zout water met pesticiden uit de kraan. Dat is niet de fout van de boer, maar van het systeem.
“Er is veel Europees landbouwgeld waarmee boeren natuur kunnen vernatten en bomen kunnen planten. Maar dat is heiligschennis voor Jo Brouns.”
Pieters: “Hier zitten we op dezelfde lijn. Bruno staat onverzuild in het leven. Ook Zuhal heeft bewezen dat dat helpt als minister van Leefmilieu. Bovendien trekt hij zich niet altijd iets aan van de partijleiding.”
Tobback: (glimlacht) “For the record, ik heb hier niets gezegd dat tegen de partijlijn ingaat.”
Pieters: “Ik heb ons partijstandpunt niet meer nagelezen, hoor (lacht luid).”
* Aanvulling op 22/8/2026:
De woordvoerder van Bart De Wever heeft aan De Standaard gemeld dat de premier wel degelijk aanwezig was op de
North Sea Wind Summit.
Lees ook
Lees ook
Klik op de hyperlinks hieronder
en vind meer berichten
Bron: De Standaard