Wouter Dewit maakt pianomuziek die mensen tot rust brengt. Alleen zelf sliep hij niet meer. Diagnose van de psychiater? Insomnia. Op Klarafestival haalt hij de schade in.
An Olaerts – De Standaard
20 maart 2026
Leestijd: 8 min
“Het is tragikomisch”, geeft hij toe, om een slapeloze prins te zijn in de ‘peaceful piano’ speellijsten van Spotify.
Zijn nummer La durée heeft meer dan 19 miljoen streams op de teller. Mensen zijn massaal op zoek naar muziek om in te verdwijnen.
De piano van Wouter Dewit brengt kalmte, concentratie en slaap, behalve bij de componist zelf en bij doorgewinterde muziekliefhebbers.
Die vinden neoklassieke muziek een vervelende herhaling van – welja – veel te weinig.
Dewit lacht: “Voor puristen is mijn muziek verschrikkelijk. Ze noemen die slaapverwekkend. Ik snap de kritiek.
“Max Richter heeft zelfs een plaat die Sleep heet. Ik heb het nooit ontspannend gevonden.
“Ludovico Einaudi is natuurlijk fantastisch, maar zelf luister ik niet naar zijn muziek. Het is me te zoet, te veel gemaakt om rustig van te worden. Voor mij hielp alleen Bach.
“Ken je Vikingur Olafsson? Hij heeft een album met 29 pianowerken van Bach. Dat werkt. Ik deed mijn oortjes in en eindelijk vielen alle woorden weg.
“Bach is een genie. Zijn muziek is een wiskundig rustpunt. Je hoeft je alleen maar over te geven. Het is veilig en onverwoestbaar, ook als je zijn muziek helemaal uit het hoofd kent.”
“Maar ook Bach hield op. Ik sliep zo weinig dat mijn bed veranderde in een akelige plek. En muziek bleek geen toevluchtsoord.
“Ik heb een jaar lang geen piano aangeraakt. Het was weg. Ik voelde niks. Ik had geen mening meer.
“Het was een dubbel verlies, want mijn muziek zit op het snijpunt van voelen en denken. Wat overbleef was het punt waarop ik me afvroeg wie ik eigenlijk nog was. Daarna interesseerde me ook dat niet meer.
“Geloof maar niet dat er tussen slapen en waken een interessante schemerzone zit.”
Geef me Xanax
Wouter Dewit zou liever over muziek praten, maar hij wil ook uitleggen waarom hij zo lang geen piano heeft gespeeld. Wie een kaartje had gekocht moest wachten.
“Optreden ging niet meer”, zegt hij.
“Op het laatst bleef ik langer dan vijf nachten wakker. Ik dommelde weleens in, maar slapen kun je het niet noemen. Ik ben naar de spoed gegaan.
“‘Geef me Xanax. Geef me Temesta.’ Het maakte niet uit. Zolang het maar hielp.
“Maar het hielp niet. Ik had geen spierverslappers of angstremmers nodig, maar rust.
“‘Mijnheer, zeiden ze’, slaapmiddelen bestaan eigenlijk niet. ‘We kunnen u alleen verdoven.
“De verdoving verandert niets aan het probleem. Dat merkt u zodra de verdoving is uitgewerkt. Uw slapeloosheid is een symptoom van wat anders. Het is ouder en het zit dieper.’”
Zo daalde Dewit af van de spoed naar de psychiatrische afdeling van het ziekenhuis, voor een vrijwillige opname.
“Ik verdween langs een onopvallend gangetje”, zegt hij.
“Van de psychiatrie hoeft niemand wat te merken. Als je wil, houden ze alles voor iedereen geheim. Het neemt niet weg dat die wereld ook bestaat, en dat ze net zo echt is.
“Er zijn 100 manieren om er terecht te komen. Het loopt er vol met mensen. Ik ben er een week gebleven.”
De psychiater kwam met een diagnose: insomnia door een gegeneraliseerde angststoornis.
Wouter Dewit wil er niet veel over kwijt.
“Hoe dichter je kijkt, hoe minder je ziet. Op de duur is het plaatje weg en blijf je achter met alleen nog pixels. Je hebt er niks aan.
“Ik heb tv gekeken, thee gedronken en me uit de wereld teruggetrokken. Het voelde even eenzaam als wanhopig.
“Bovendien bleek mijn schildklier overstuur. Ze werkte te snel. De paniek haakte zich overal aan vast. Inmiddels gaat het beter, maar ik heb nog altijd geen woorden voor wat er is gebeurd. Ik noem het gewoon januari.
“Een piano kwam er niet aan te pas. Ik heb de bodem geraakt. Het was de nulgrens, daar waar ik alles heb moeten loslaten.”
Dwingelandij van 50 minuten
Nochtans had Wouter Dewit in het voorjaar van 2025 een nieuwe plaat klaar. Hold heette die. Daarna viel hij uit elkaar. Hij hield het helemaal niet. Het hield op.
“Ik weet niet of je mijn slapeloosheid in de muziek kunt horen”, zegt hij.
“Laat staan een schildklier die te hard werkt. Het is praat voor de vaak. Wat ik wel merk, is hoe ik de dingen probeerde vast te houden. Het klinkt als een soort van vastknijpen. Er is veel controle mee gemoeid.
“Hold is de meest afstandelijke plaat die ik gemaakt heb. Ze is in één keer opgenomen. Op acht seconden na duurt ze 50 minuten. Het is het ritme van een lesuur.
“Ik geef al 25 jaar Engels in het middelbaar. De klok van 50 minuten klas zit compleet in mij. Ik hoef niet naar het uur te kijken. Ik wist altijd waar ik zat en hoelang ik nog moest spelen.
“Achteraf bleek die toffe klokslag een kleine dwingelandij. Zonder souplesse werd het bijna een fetisj, zo rigide.
“Destijds had ik niets in de gaten, maar nu besef ik dat het moest mislopen. Ik heb geprobeerd om het los te laten. Het is niet gelukt. Hold is een voorbode van de storm.”
De vinyl werd geperst, het album kwam uit en dat was dat. Dewit blies alle concerten af, liet de muziek doodgaan en speelde geen piano meer. Hij vergat Hold.
Maar tot 29 maart is het Klarafestival in het Brusselse Flageygebouw en Wouter Dewit zal er zijn, samen met drie muzikanten. Hij gaat de schade inhalen, laten horen wat er van Hold is overgebleven.
“Wat ik ben vergeten, gaan we niet spelen. Weg is weg. Alleen wat ik onthoud, is goed genoeg.
“Verrassend genoeg zitten sommige stukken wel nog in mijn vingers. Ik ben geen nieuw mens geworden na mijn crash. Ik speel nog altijd melancholie in mineur.
“De toonaard, het ritme en de kleur – goud, zeg ik altijd – zijn gebleven. Maar de muziek is zachter geworden. Ze vloeit beter over in mijn echte leven.
“Ik wil niet meer proberen om alles vast te houden, want dan gaat het opnieuw mis.”
Verborgen borduurwerkje
Na een jaar wachten zijn de programmatoren van Klarafestival benieuwd naar de thuiskomst van Wouter Dewit. De kaartjes voor zijn optreden in Flagey zijn uitverkocht.
Op zijn piano in Hasselt ligt een schriftje open met de muziek die hij zal brengen.
Voor de gelegenheid heeft de componist een nieuw driedelig pak gekocht. Alleen de juiste schoenen ontbreken nog. Ze moeten zwartgelakt zijn en glimmen.
In de voering van zijn jasje zit Zestien september van René Magritte, een schilderij van een boom in een donkerblauwe schemering. In de zwarte kruin een wit sikkeltje van de maan.
Onder de kraag zit een persoonlijk borduur werkje verborgen. De letters blinken: Everything simply began. Het is de titel van zijn nieuwe single. Die duurt dik vier minuten.
Er hoort een video bij van de Maas. Het water van de rivier stroomt traag en onverstoorbaar.
“Het is weer zoals vroeger”, zegt Dewit.
“De dingen zijn vanzelf op hun plaats gevallen. Zonder muziek lukt het weliswaar ook, maar grijzer en oppervlakkiger.
“Mét muziek krijgt mijn leven meer betekenis, al weet ik op voorhand niet hoe. Ik hoef niet te proberen om het vast te grijpen. Het laat zich niet vangen. Op zeker moment komen de toevalligheden vanzelf samen. Daar laat ik nu meer ruimte voor.”
Wouter Dewit verdwijnt om zijn nieuwe pak aan te trekken. De boeken in de woonkamer zwijgen over wat er is gebeurd.
In plaats van te slapen verslond de pianist boeken, twee per week. Hij bekeek alle series op tv en alle actualiteitenprogramma’s.
Hij kon niet stoppen met podcasts, ploos regeringsverklaringen en leerplannen uit.
“Ik vrees dat ik er een vreselijke betweter van werd”, zegt hij.
Minzaam gaat hij aan de piano zitten en strekt zijn armen naar het klavier. De schouders van zijn concertjasje vallen open in een soepele plooi.
Hij lacht: “Mooi hè. Het zijn jagersmouwen, ideaal voor een pianist.”
De zon valt gestreept op de vloer en Wouter Dewit speelt weer.
“Op Klarafestival spelen we alles aan elkaar vast. Ik wil mijn publiek een droom geven waarin het kan verdwijnen”, zegt hij.
“Mensen vertellen vaak over de moeilijke tijd waar mijn muziek hen doorheen heeft geholpen.
“Mails over hoe interessant mijn muziek is, krijg ik nooit. Ik hoef niks intellectueels te bedenken. Het hoeft ook nergens over te gaan. En al zeker niet over mij. Het draait om de luisteraar en de stroom waar hij in kan opgaan. Ik zit geen emoties te botvieren op de piano.
“Ik heb een vierkante centimeter uitgesneden. Die is van mij. Daarin beweeg ik mij. Het is niet groot, maar in mijn vierkante centimeter muziek weet ik precies wat ik moet doen.
“Ontspannend zal het nooit zijn, maar dat is oké. Ik hoef niet samen te vallen met mijn muziek.
“Ik ken metalheads met een hart van goud die grunten over plannen met een achterwerk.
“En van klassieke orkesten is ook geweten hoe ze zich gedragen. Een stuk minder beschaafd dan hun muziek klinkt, zal ik maar zeggen.
“Vraag anders maar aan de echte muziek liefhebber die mijn muziek slaapverwekkend noemt. Overigens geen sneer dit.”
Wouter Dewit speelt een pianoconcert met drie muzikanten op 27 maart in Flagey.
Klarafestival loop nog tot 29 maart op diverse locaties in Brussel
Lees ook
Klik op de hyperlinks hieronder
en vind meer berichten
Bron: De Standaard