Ans Boersma is journalist. Plannen maken over de wederopbouw van Gaza is noodzakelijk, schrijft ze, zelfs al vallen er nu nog bommen.
Ans Boersma – De Morgen
23 juli 2026
Leestijd: 3 min
“Hoe herstel je in Gaza scholen waarvan de leerkrachten zijn omgekomen, ziekenhuizen waar artsen zijn gedood”
Terwijl wij onze koeltassen en vishengels in de auto werpen om vrijwillig in een tent te gaan slapen, zijn meer dan 1,9 miljoen Palestijnen gedwongen ontheemd.
Ik weet het: dit is geen gezellige openingszin.
Al Jazeera bracht deze week indringende getuigenissen van families die tenten opslaan op de ruïnes van hun eigen woningen, moskeeën afdichten met plastic zeilen of met allerlei soorten puin een schuilplaats proberen te bouwen.
“Het pijnlijkste aan deze oorlog is dat we het recht op een thuis zijn kwijtgeraakt”, vertelt de Palestijnse Salah al-Tawil.
Intussen kondigt de Israëlische regering plannen aan voor drie nederzettingen in Gaza. Het is precies nu dat Palestijnse organisaties nadenken over wederopbouw.
Dat klinkt misschien vreemd. Is het niet veel te vroeg, zolang de bommen nog vallen en we al meer dan duizend dagen onafgebroken berichten krijgen over dode, zwaargewonde en ernstig zieke mensen en kinderen?
Maar gesprekken met mensen die oorlog meemaken, tonen het tegenovergestelde.
De gevluchte Oekraïner Mykyta Biriukov vertelde in 2023 aan De Morgen dat nadenken over de heropbouw van zijn stad Marioepol hem hielp om de oorlog mentaal te overleven.
De foto’s van de verwoesting waren ondraaglijk, zei hij, maar het beeld van een stad die ooit weer zou leven, gaf hem houvast.
Oxfam presenteerde deze week – samen met Palestijnse onderzoeksinstellingen – een blauwdruk aan wereldleiders voor de wederopbouw van Gaza.
Volgens hun berekeningen zal daarvoor 71,4 miljard dollar (62,8 miljard euro) nodig zijn, zeven keer zoveel als alle eerdere wederopbouwprojecten na Israëlische offensieven samen hebben gekost.
Dat cijfer is onthutsend.
Nog confronterender is de vaststelling dat geld slechts een deel van de schade dekt.
Je kunt gebouwen opnieuw optrekken maar:
- Hoe herstel je scholen waarvan de leerkrachten zijn omgekomen, ziekenhuizen waar artsen zijn gedood?
- Hoe geef je kinderen een jeugd terug?
- Hoe herstel je een gebroken sociaal weefsel?
Het rapport maakt daarom een belangrijk punt.
Wederopbouw mag geen liefdadigheid zijn en evenmin een project dat van buitenaf wordt opgelegd.
Hij moet vertrekken vanuit Palestijns eigenaarschap, verantwoordelijkheid en rechten.
Want wie een samenleving opnieuw wil opbouwen, moet eerst erkennen dat die samenleving bestaat uit mensen met een eigen geschiedenis, kennis en toekomstvisie.
“De Palestijnen hebben nu uiteengezet hoe hun herstel daadwerkelijk kan slagen.
“Steun hun plan, maak een einde aan de straffeloosheid en Gaza kan eindelijk definitief worden herbouwd”, luidt de boodschap van Amitabh Behar, directeur van Oxfam International.
Wederopbouw begint niet wanneer het laatste puin is geruimd. Hij begint op het moment dat mensen weigeren te geloven of te accepteren dat verwoesting het eindstation is.
Nadenken over de toekomst van Gaza is daarom geen afleiding van de verschrikkingen, geen naïviteit.
Het is een vorm van verzet tegen Israëls systematische uitroeiing van alles wat Palestijns is.
Lees ook
Lees ook
Klik op de hyperlinks
en lees meer berichten
Bron: De Morgen