De oorlog in Gaza doet de N-VA worstelen met haar coalitiepartners en zichzelf.
Ook zonder een val van de regering laat de politieke zomer sporen na.
Jan-Frederik Abbeloos – De Standaard
29 augustus 2025
Leestijd: 6 min
Het mysterie van de politieke zomer is toch hoe de oorlog in Gaza zowel de Vlaamse als de federale regering onder zulke hoogspanning kon plaatsen. Op de banken van alle coalitiepartijen klotst de verontwaardiging nochtans tegen de plinten.
Er is grote consensus over de nood aan humanitaire steun. En die levert België in sterke mate. Geen enkel Europees land deed zoveel luchtdroppings met humanitaire goederen.
België behandelt de helft van alle Palestijnse asielaanvragen in Europa. Het lijkt een kleine stap om dergelijke humanitaire acties en morele veroordelingen te koppelen aan maatregelen die, hoe bescheiden ook, de druk opvoeren op Israël om de invasie van Gaza te stoppen.
Alleen stokt het nu al maanden op dat punt. De kwestie speelt de Vlaamse en vooral de federale regering uit elkaar op een manier die binnenlandse hervormingen zoals het beperken van de werkloosheidssteun in de tijd niet vermochten.
Plots konden Vooruit en CD&V niet meer garanderen dat het regeringswerk voortgezet zou worden.
Week na week verdapperde de toon bij minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés), tot hij in De Standaard waarschuwde dat er een grote crisis in de regering-De Wever dreigt als er er geen stappen komen richting een erkenning van Palestina.
Het geruis en de stilte
Bluf? Alvast premier Bart De Wever (N-VA) denkt van wel. Hoe anders diens soloslim te verklaren, afgelopen dinsdag, toen hij aan de zijde van Duits bondskanselier Friedrich Merz de snelle erkenning van Palestina afwees als zinloos en contraproductief.
Een standpunt dat De Wever niet had doorgesproken in zijn regering, ook al vroegen Prévot en co. al weken om zo’n overleg.
De Wever ging er niet op in, laakte het “geruis uit de buitenwereld” over Gaza en herinnerde die buitenwereld er graag aan dat hij op reis was in Zuid-Afrika.
In zijn bagage zaten veelkleurige sokken voor een foto ter ondersteuning van de gaypride in Antwerpen. Dan valt de stilte over Gaza natuurlijk extra hard op.
Wanneer een premier die stilte vervolgens doorbreekt in de context van een buitenlands bezoek – het betrof hier niet de N-VA-familiedag in Plopsaland – dan is dat een bewuste provocatie.
De Wever weet dat hij drie van zijn junior partners te kijk zet. Hij weet óók dat hij het regeerakkoord aan zijn kant heeft.
Dat schrijft voor dat de EU via diplomatieke weg moet komen tot een tweestatenoplossing die “zowel de veiligheid van Israël moet garanderen als de erkenning van Palestina mogelijk moet maken”.
Heel gespierd was die tekst niet waar alle coalitiepartners in januari mee akkoord waren gegaan. Dat de situatie in Gaza sindsdien alleen maar dramatischer is geworden, brengt de MR en de N-VA niet op andere gedachten.
Er volgt vast wel een inreisverbod voor de Israëlische ministers Smotrich en Ben-Gvir, en België zal zich inschrijven in de New York Declaration, een routekaart die de erkenning van Palestina nog altijd optioneel laat.
Maar de snellere erkenning van Palestina waartoe landen zoals Canada en Frankrijk wel overgaan, blijft een brug te ver. Een importban van goederen uit de bezette gebieden lijkt dat evenzeer.
De grote vraag blijft waarom.
Bij de N-VA is men de kritiek meer dan beu dat Gaza de partij niet interesseert, of dat ze “geen moreel kompas” zou hebben, om de woorden van Sammy Mahdi (CD&V) te gebruiken.
De Wever had toch zijn fiat gegeven voor de 21 juli-speech van koning Filip waarin die de toestand in Gaza een schande voor de mensheid noemt?
N-VA-voorzitter Valerie Van Peel spreekt over waanzin, Vlaams minister Zuhal Demir is “beschaamd dat we machteloos zitten toe te kijken”.
Oudgedienden zoals Jan Peumans of Wilfried Vandaele herinneren er in interviews aan dat Vlaams-nationalisten vanzelfsprekend elk volk het recht op zelfbeschikking gunnen.
Zou er één N-VA’er twijfelen om een onafhankelijk Catalonië te erkennen, hoe symbolisch ook, en zeker wanneer bijna 150 landen België al zijn voorgegaan?
Morele hypocrisie
Maar die houding botst met een andere stroming binnen de partij, waarbij parlementsleden anoniem waarschuwen dat de foto’s van Palestijnse kinderen “vooral Hamas propaganda” zijn en Vlaams minister-president Matthias Diependaele niet weet wie de grootste smeerlap in het verhaal is.
Het is ook De Wever die kort na de aanslag van 7 oktober 2023 vond dat er slechts de kant van Israël was om te kiezen, “de kant van het licht”.
Het is de premier die kwansuis zegt dat Benjamin Netanyahu niet gearresteerd zou worden op Belgisch grondgebied. Zaken die achteraf steevast genuanceerd worden, maar toch blijven hangen.
Het is de N-VA die oordeelt dat Israël tot “onze club behoort” zoals het kabinet-Francken mailde naar een misnoegde kiezer.
Er is ontgoocheling over de drieste oorlogsvoering, maar ook de inschatting dat er eerst de aanslag was van Hamas en dat Israël een buitenpost blijft van ‘onze’ joods-christelijke beschaving.
Wie deze twee sentimenten moet verzoenen, eindigt met een compromis waarbij de erkenning van Palestina zodanig voorwaardelijk wordt gemaakt dat de intentie zelf uitgehold wordt.
Dat alles wordt dan verkocht als redelijkheid ten opzichte van wat als loutere electorale profilering wordt gezien bij CD&V of Vooruit.
Beide kampen verwijten elkaar morele hypocrisie.
Terug in hun mand
Het resultaat is een weifelende houding die België volgens diplomaten dreigt te beschadigen.
Tegelijk correspondeert ze goed met de al even lankmoedige houding in de Europese Commissie. De bal naar Europa doorschuiven is dan een handige dooddoener. Maar het blijft een bewuste keuze.
De Wever loopt voorop in een Europese campagne voor een strenger terugkeerbeleid, inzake Gaza volstaat afwachten in het peloton.
Hoe dit afloopt?
Na wekenlang blaffen worden CD&V, Vooruit en Les Engagés steeds weer in hun mand gejaagd.
Dat al hun vicepremiers na de soloslim van de premier deze week netjes op het appel verschenen en zonder akkoord uit elkaar gingen, hoewel het geduld zogezegd op was, doet vermoeden dat niemand het echt meent met die regeringscrisis.
Ook dat weet De Wever.
En zo blijven de woorden van de koning het enige waartoe de regering zich tot nader orde kon engageren deze zomer.
Poverder wordt een bilan niet.
Lees ook
Lees meer berichten
Bron: De Standaard