Na 7 oktober veranderde Israël de gevangenissen voor Palestijnen in folterkampen, stelt Francesca Albanese in haar nieuwste rapport. Maar de mishandeling stopt niet aan de gevangenispoort, zegt ze.
Willem De Maeseneer – De Standaard
10 mei 2026
Leestijd: 7 min
“Palestijnse gevangenen worden al decennialang mensonterend behandeld, maar sinds de ‘gevangenisrevolutie’ van Ben Gvir wordt marteling ingezet op een schaal die wijst op collectieve wraak en een intentie om te vernietigen”, zegt Francesca Albanese in een videogesprek vanuit Tunis, waar ze woont.
De Israëlische minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben Gvir, noemde eind 2023 het verslechteren van de gevangenis omstandigheden zijn ‘hoogste doel’.
In een nieuw rapport toont de VN-experte wat dat in de praktijk betekent.
Albanese groeide op in het woelige Zuid-Italië, waar ze als tiener zag hoe buurtbewoners in opstand kwamen na een maffiamoord op twee rechters.
Toen leerde ze dat onrecht alleen standhoudt als niemand de macht durft uit te dagen, een lijn die ze doortrekt als Speciaal VN-Rapporteur voor de Mensenrechten in de bezette Palestijnse Gebieden.
De juriste staat bekend om haar onverbloemde analyses.
Ze sprak al vroeg van genocide in Gaza, noemt de Israëlische bezetting een apartheidsregime en wijst op de medeplichtigheid van bedrijven als Microsoft en Caterpillar. Ze onderbouwde dat in verschillende rapporten die ze onder meer aan het Internationaal Strafhof bezorgt.
Die strijdvaardigheid maakt haar zowel geliefd als verguisd. Vorige maand ontving ze een gezamenlijk eredoctoraat van UAntwerpen, UGent en VUB, maar tegelijk was er druk om die erkenning in te trekken, onder meer met een opiniestuk in deze krant dat haar beschuldigde van antisemitisme.
Frankrijk en Duitsland riepen zelfs op tot haar ontslag na een vervalste video die haar antisemitische uitspraken in de mond legde.
“Die beschuldiging wordt systematisch ingezet tegen iedereen die het genocidale geweld in Gaza aanklaagt”, zegt ze daarover.
“Dat banaliseert niet alleen écht antisemitisme, het leidt ook tot gevaarlijke situaties.”
In Duitsland vloog ze vorig jaar bijna in de cel, Israël en de VS mag ze niet meer in.
Omdat de VN-experte “Amerikaanse bedrijfsbelangen schaadt”, bevroor Washington haar tegoeden en werd ze uitgesloten van het internationale betaalsysteem.
“Alsof het honden zijn”
Ondanks de intimidatie blijft ze herhalen dat Israël een genocide pleegt op de Palestijnen.
In haar nieuwste rapport beschrijft ze hoe wreedheid daarvoor als wapen wordt ingezet:
“Na 7 oktober werd foltering staatsdoctrine, een bewuste methode om het Palestijnse volk te breken”, legt ze uit.
“Het parlement keurde noodmaatregelen goed om regels te omzeilen. Rechters en politici gaven militairen een vrijbrief om Palestijnen te martelen uit ‘veiligheidsoverwegingen’.”
Het rapport benadrukt dat foltering onder internationaal recht nooit toegelaten is, en dat het volgens het Genocideverdrag zelfs een genocidale daad kan zijn “wanneer dit gebeurt met de bedoeling een groep als zodanig geheel of gedeeltelijk te vernietigen”.
“In dat opzicht kan volkerenmoord gepleegd worden door aanhoudende praktijken die lichamen, geesten en de collectieve veerkracht breken”, schrijft ze.
Dat geldt zeker voor Palestijnen in Israëlische gevangenissen. Het rapport beschrijft hoe de brutaliteit daar explodeerde na 7 oktober, toen Ben Gvir zijn ‘gevangenisrevolutie’ invoerde.
De bevindingen sluiten aan bij eerder onderzoek van Save The Children, de Israëlische mensenrechtenorganisatie B’Tselem en andere internationale waarnemers.
Bewakers plassen op gevangenen, gooien eten naar hen “alsof het honden zijn” en dwingen hen zich “als beesten” te gedragen.
Een Israëlische klokkenluider getuigde dat cipiers “Palestijnen ontdoen van alles wat lijkt op menselijkheid”.
“Het meest schokkende is dat àlle getuigenissen seksueel geweld bevatten”, zegt Albanese.
“Een gevangene beschreef hoe cipiers een metalen staaf in zijn penis inbrachten. Mannen en vrouwen worden verkracht met flessen, messen en metalen staven. Daarna worden slachtoffers gedwongen beelden van hun mishandeling te bekijken.”
© Mostafa Alkharouf/anadolu via getty
Een van de bekendste gevallen speelde zich af in de beruchte Sde Teiman-gevangenis. Gelekte beelden toonden hoe bewakers een gevangene mishandelen. Volgens de Israëlische procureur werd hij anaal verkracht met een mes.
Hoewel de daders geïdentificeerd en aangeklaagd werden, zijn ze opnieuw aan het werk als cipier.
“De klokkenluider zit nog steeds onder huisarrest”, merkt de VN-rapporteur op.
Wandelende skeletten
De 350 Palestijnse kinderen in Israëlische cellen ondergaan een gelijkaardig regime.
“Bij hen zijn schoppen en slagen op de genitaliën routine, sommigen melden ook andere vormen van seksueel geweld.”
“Gevangenen worden geslagen, aangevallen met honden, dagenlang geboeid en geblinddoekt, en beroofd van slaap, voedsel en medische zorg.”
“Vrijgelatenen keren terug als wandelende skeletten door slaapdeprivatie in de disco rooms (harde muziek en fel licht, red.) en uithongering”, vertelt Albanese.
“Ben Gvir beval om slechts het ‘minimum van het minimum’ aan voedsel te geven.
Ze verliezen soms tot de helft van hun lichaamsgewicht. Ze komen buiten met geamputeerde ledematen door onbehandelde verwondingen, gebroken botten en brandwonden van sigaretten. Sommigen verloren hun zicht of raakten hun verstand kwijt door de trauma’s.”
Het rapport steunt op meer dan driehonderd verklaringen van (ex-)gevangenen, maar ook van Israëlische klokkenluiders, orders van politici zoals Itamar Ben Gvir, officiële wet teksten en uitspraken van het Hooggerechtshof.
“Als je al die elementen samen legt, is het duidelijk dat het niet gaat om ontspoorde cipiers, maar om structureel beleid”, aldus de VN-rapporteur.
“De Israëlische autoriteiten hebben een gecoördineerd plan uitgerold om marteling te normaliseren en Palestijnen collectief te straffen.”
Veertien folterkampen
Na 7 oktober bouwde Israël veertien gevangenissen om tot de facto folterkampen.
Meer dan 18.500 Palestijnen werden opgepakt, onder wie veel kinderen. Meer dan een derde zit vast zonder aanklacht of proces.
Minstens 94 Palestijnen stierven in detentie, vaak door foltering of medische verwaarlozing. Dat blijkt uit de officiële cijfers van de Israeli Prison Service (IPS).
Daarnaast zijn 4.000 Palestijnen – die laatst gezien zijn in Israëlische hechtenis – spoorloos verdwenen. Dat wordt gestaafd door andere VN-experts en journalistiek onderzoek.
Als onderdeel van de ‘gevangenisrevolutie’ mag het Internationale Rode Kruis (ICRC) de detentiecentra ook niet meer binnen, wat de deur openzet voor misbruik.
Na tussenkomst van het Hooggerechtshof zou daar nu verandering in komen, al mogen de hulpverleners nog steeds niet met gevangenen spreken.
Volgens het rapport blijft grote verontwaardiging in Israël uit. Foltering is er “een collectieve onderneming geworden”.
“De wreedheid tegen Palestijnen wordt openlijk gevierd”, zegt de VN-experte daarover.
“Die bewakers van Sde Teiman werden als helden opgevoerd in talkshows. In de Knesset en op televisie zijn debatten gevoerd over het ‘recht’ om Palestijnen te verkrachten. De rechtbanken grepen niet in …”
© Felice De Martino/zuma press
Permanent klimaat van angst
Dat toont volgens Albanese hoe ver de ontmenselijking van Palestijnen is doorgedrongen. De brutaliteit stopt dan ook niet aan de gevangenispoort.
Het rapport beschrijft hoe de Gazastrook en Westelijke Jordaanoever tijdens de ‘gevangenisrevolutie’ ook veranderden in “martelomgevingen”.
In Gaza zijn de massale verwoesting en ontheemding, het hongerbeleg en het viseren van dokters en kinderen volgens haar vormen van foltering.
“De uithongering van gedetineerden weerspiegelt de hongersnood in Gaza.
“Foltering is het handelsmerk van de genocide op de Palestijnen”, zegt de Italiaanse.
Dat geldt ook op de Westelijke Jordaanoever, waar extreem kolonistengeweld, militaire raids, surveillance en de vernieling van hele dorpen een permanent klimaat van angst creëren.
“Door zich te richten op de hele bevolking, over het hele bezette gebied, is genocide de ultieme vorm van marteling geworden: voortdurend, generatieoverschrijdend en collectief”, aldus het rapport.
Die praktijken zijn bedoeld om “het Palestijnse recht op zelfbeschikking voorgoed te begraven”.
Daarom voldoen ze volgens de juriste aan artikel II van het Genocideverdrag, met name “het toebrengen van ernstige lichamelijke en geestelijke schade aan leden van de groep”.
“Het is een bewuste methode om een volk als zodanig te vernietigen”, besluit ze.
“Genocide betekent niet altijd totale uitroeiing. Israël wil vooral het Palestijns-zijn uitwissen.”
Lees ook
Overzicht
Lees alle berichten in deze categorieën
Bron: De Standaard