Enthousiast onderhoudt Rudi Vranckx (65) me over zijn pitch voor een nieuwe docuserie, maar ik moet hem onderbreken: of hij niet beter écht met pensioen zou gaan? Sinds Vranckx in 1989 debuteerde met een hoopgevend verslag van de Roemeense revolutie, is de wereld er immers alleen maar lelijker, guurder en bloediger op geworden, en vandaag hebben ook overtuigde optimisten moeite om nog een vrolijk toekomstperspectief te ontwaren.
Bart Vanegeren – De Morgen/Humo
14 juli 2025
Leestijd: 24 min
In het belang van de wereldvrede, Rudi: hou ermee op.
“Ik denk niet dat het aan mij ligt.” (lachje).
“1989 was echt een cesuur: de Koude Oorlog was voorbij, het gevoel heerste alom dat de wereld er alleen maar beter op zou worden.
“Natuurlijk kwam er dan snel oorlog in Joegoslavië, maar toch heb ik nog een paar decennia gedacht dat het al beter ging of toch beter zou worden.
“Zelfs 9/11 zag ik niet als een kantelpunt, maar als een zeldzame afwijking van de algemene trend.
“Mijn gevoel bleef dat de wereld collectief in de juiste richting probeerde te evolueren.”
Wanneer is dat gevoel dan gekanteld?
“Een jaar of vijf geleden. Misschien heeft Barack Obama wel een kantelpunt op zijn geweten.
“In 2013 liet hij Bashar al-Assad ongestraft chemische wapens inzetten in de burgeroorlog in Syrië, terwijl hij vooraf had gewaarschuwd dat die rode lijn niet mocht worden overschreden.
“Dat zelfs de heilige Obama niet consequent omsprong met principes en menselijkheid, heeft de wereld er niet beter op gemaakt.
“Nadien bouwde Viktor Orbán zijn autocratie in Hongarije gestaag uit, kwam Giorgia Meloni in Italië aan de macht en werd dus ook Europa aangetast door kwalijke krachten.
“En dan moest de Russische inval in Oekraïne nog komen.”
“Ik begin lezingen tegenwoordig vaak met een bekend citaat van Antonio Gramsci:
‘De oude wereld ligt op sterven,
de nieuwe wereld laat nog op zich wachten en in dat clair-obscur verschijnen de monsters.’
“Hij zal het indertijd over Stalin en Mussolini hebben gehad, en misschien over Hitler die eraan kwam.
“Nu zou hij kunnen schrijven over Poetin, Netanyahu en Trump – we lijken in vergelijkbare tijden te leven.”
Zullen we even dromen: wat als in de plaats van die drie vandaag Gorbatsjov, Rabin en Obama aan de macht waren?
“Ik heb altijd gedacht dat grote leiders de loop van de geschiedenis niet bepalen, maar stilaan moet ik daarvan terugkomen.
“Natuurlijk zijn Poetin, Netanyahu en Trump ook een emanatie van de tijdgeest: ze zitten waar ze zitten en ze doen wat ze doen omdat dat kan in deze tijd.
“We zitten in een stroomversnelling van de geschiedenis en dat maakt mensen zo onzeker dat ze zich vastklampen aan leugens.”
Welke vraag stellen die onzekere mensen je het vaakst op lezingen?
“Of er een nieuwe wereldoorlog komt.”
“Er woeden op dit eigenste moment 52 oorlogen in de wereld – een record, volgens de tellingen – maar een wereldoorlog in de klassieke betekenis is er niet zolang de grootmachten – China, de VS, Rusland – niet met al hun bondgenoten in een cluster met elkaar in de clinch gaan.
“Dat blijven ze ontwijken, ze dansen rond elkaar.”
‘Behalve met de redactie van ‘De afspraak’ heb ik met de nieuwsdienst geen enkel contact meer. Dat is ook logisch, want zij hebben me met verplicht pensioen gestuurd’
Volgens Thomas Friedman hangen die conflicten wel degelijk samen en staan ‘de krachten van de inclusie’ tegenover ‘de krachten van het verzet’: ‘Poetin en de ayatollahs willen hetzelfde soort wereld.’
“In wezen ben ik het met hem eens. Er hoeven geen tanks over elkaars grondgebied te rollen om van een wereldconflict te spreken.
“Er speelt zich vandaag immers wel iets af tussen vele krachten en over vele grenzen heen.
“De vraag is waar de VS nog voor staan. Kun je wel van een bondgenoot spreken als die Groenland wil annexeren? Of allerlei voordelen probeert af te dwingen door te dreigen met tarieven? Of de steun aan Oekraïne afhankelijk maakt van toegang tot grondstoffen?”
“Aan de zee zeggen ze: de vis stinkt aan de kop.
- Poetin valt Oekraïne binnen,
- Trump roept luid dat wie hem niet geeft wat hij wil, zal bloeden,
- Netanyahu kan straffeloos vernielen en moorden op grote schaal.
“Als de groten zich zo gedragen, geven ze een vrijgeleide voor dat soort gedrag waar ook ter wereld.
“Wat kun je dan verwachten van iemand als Kagame in Oost-Congo? En waarom zou het in Jemen rustig blijven?
“Daarom vrees ik dat het record van die 52 conflicten gebroken zal worden, en dat het allemaal nog slechter zal worden voor het weer beter wordt.”
Atoombom
Voor je pensioen leefde je van conflict naar conflict. Hoe voelde het om na de bombardementen in Iran voor het eerst te moeten thuisblijven?
“Natuurlijk was ik liever vertrokken. Ik ga er op termijn ook nog wel naartoe, want ik werk aan een docureeks waar ook een aflevering over het Midden-Oosten in hoort.
“Dat ik daar nu niet kan zijn om mee in de schuilkelders van Tel Aviv te gaan zitten, is jammer maar daar kan ik nog net mee leven.
“In Israël kun je op dit moment trouwens niets gaan doen: je mag Gaza niet binnen, en je wordt geconfronteerd met een muur van onverschilligheid tegenover de ontmenselijking en het leed van de andere kant.
“De tunnelvisie is er totaal, in alle geledingen van de maatschappij.
“Vreemd genoeg zwijgen nu zelfs de intellectuelen.”
Wanneer was je voor het laatst in Gaza?
“Een jaar of drie geleden. Ik heb nog wel contact met kennissen daar. (scrolt door zijn WhatsApp en toont een foto in een geïmproviseerde ziekenboeg)
“Dat zijn Fady, mijn tolk, en zijn medewerker Tarek. Ze gingen gewoon eten halen, nu ligt Tarek daar met doorboorde ingewanden. Sommige kennissen zijn dood.
“Elke dag dertig doden, hoor je op het nieuws. Voor mij zijn dat dus soms gezichten die ik ken, ook van collega’s: intussen zijn meer dan 200 journalisten vermoord in Gaza.”
“Dit is voor mij de grootste door een staat georganiseerde oorlogsmisdaad van deze eeuw, en wij en de rest van de wereld staan het oogluikend toe.
“Wat zich nu afspeelt, is van een morele lafheid die ik in die 35 jaar als oorlogsreporter nooit eerder heb gezien.”
“Onbegrijpelijk vind ik het, dat de EU Israël gaat vragen dat er humanitaire hulp komt en het al geweldig vindt dat we dat durven te vragen.
“Maar we gaan er géén conclusies aan verbinden en niet met sancties dreigen – alsof Netanyahu en zijn extreemrechtse ministers daarnaar gaan luisteren.”
“Intussen komen er hier 100.000 mensen op straat, in Nederland 150.000 en in Italië nog een paar honderdduizend.
“De gewone man in de straat heeft dus een veel groter moreel besef en toont meer ruggengraat dan onze leiders.”
Bron Johan Jacobs
Hoe zijn Netanyahu en de zijnen erin geslaagd om hun ontmenselijking aanvaardbaar te maken voor onze elites?
“Ik kan het echt niet begrijpen, maar zij hebben inderdaad in Europa overheden, universiteiten en de cultuurwereld weten te besmetten.
“Neem nu de rectoren van onze universiteiten: ik besef dat alles complex is, maar op bepaalde momenten is het niet meer complex en moet je gewoon kiezen.
“Is het argument: als wij die onderzoekscontracten niet krijgen, zal een ander ermee gaan lopen? Tja.
“Ik sprak ook mensen uit de culturele wereld die zwijgen omdat ze bang zijn dat producties worden gecanceld of tentoonstellingen niet zullen doorgaan. Ongelofelijk.
“Zo zal het in de jaren 30 ook gegaan zijn, zeker?
“Er zitten, na de evacuatie door de vorige regering, nog tussen de 100 en 200 mensen met een Belgisch paspoort vast in Gaza. Die kunnen niet zomaar naar hier komen.
“Ik hoorde dat een kind dat een arm verloren is een attest van de dokter moest voorleggen, terwijl de dokter dood is en het ziekenhuis plat ligt. Anderen moesten een geboorteattest tonen. Waar moeten die mensen dat halen?
“Heeft er al eens iemand een foto bekeken? Weet er iemand hoe de overheidsgebouwen en ziekenhuizen in Gaza er vandaag uitzien?
“Ofwel zijn ze wereldvreemd, ofwel is het kwaad opzet. Daar word ik ontzettend boos van, en volgens mij veel mensen met mij.”
Ik vermoed, pijnlijk genoeg, electorale beweegredenen.
(ontzettend boos) “Ik volg het debat over migratie, ik weet dat mensen van overal in Afrika om economische redenen naar hier willen komen, ik begrijp dat mensen hier bang en onzeker zijn over de impact van migratie. Maar dit is oorlog, in zijn zuiverste vorm!”
“Ik heb al eerder verwezen naar schrijver Amin Maalouf:
“‘We zijn zonder kompas in een nieuw tijdperk beland. Mijn zorgen zijn die van een volgeling van de Verlichting die het licht ziet flakkeren, zwakker ziet worden en in sommige landen zelfs uit ziet gaan.’”
“Ons moreel gezag in de rest van de wereld is verdampt. En wat betekent dat stilzwijgend toekijken voor onze dagelijkse wereld hier?
“Kan om het even wie in jouw straat bij zijn buurman binnenlopen, zijn hond vermoorden en meenemen wat hij maar wil?
“Dat soort straffeloosheid laten onze leiders immers toe, hun morele autoriteit is voor mij op dit moment totaal onbestaande.”
Directeur Christophe Busch van het Hannah Arendt Instituut krijgt vaak de vraag waarom Israël nu hetzelfde doet als wat de Joden in de Tweede Wereldoorlog is overkomen.
“Het is zonder meer fascinerend hoe slachtoffers daders worden, amper drie generaties later.”
“Het speelt ook aan de andere kant. Bij de vorige Gaza-oorlog kon ik nog ter plaatse gaan en heb ik met een psychologe een reportage gedraaid over oorlogstrauma’s bij kinderen.
“Toen op 7 oktober op sociale media de beelden van de Hamas-raid binnenliepen, zag ik diezelfde generatie in actie: die kereltjes van tien, twaalf jaar die jaren later diezelfde gruwel elders gingen aanrichten.
“En waar het toen over enkele duizenden jongeren ging, gaat het nu over honderdduizenden jongeren, die allemaal alles kwijt zijn en die allemaal minstens één ouder, broer of zus verminkt hebben zien worden.
“Er zijn er tienduizenden dood, maar er zijn er honderdduizenden verminkt of getraumatiseerd.”
“Zo blijft die spiraal zich almaar verder ontwikkelen: te vrezen valt dat alles wat er vandaag gebeurt nieuwe daders creëert.”
Moeten ze bij Hamas niet geweten hebben dat de vergelding voor 7 oktober verwoestend zou zijn?
“Mijn vroegere tolk in Gaza is moeten vluchten, omdat we dingen maakten die Hamas niet bevielen. Ik weet dus uit de eerste hand: Hamas is een boosaardige organisatie.
“Volgens mij wilden ze een zo waanzinnig mogelijke aanslag plegen op het moment dat er met Saudi-Arabië werd onderhandeld over akkoorden waarin de Palestijnen definitief vergeten dreigden te worden.”
“Maar daarmee hebben ze Netanyahu het perfecte excuus gegeven om te doen wat hij nu doet.
“De aanslag van 7 oktober was strategisch een onwaarschijnlijke stommiteit, al denken zij daar wellicht anders over omdat zij anders tegen het leven en het martelaarschap aankijken.
“Anders zouden ze de gijzelaars ook al lang hebben teruggegeven in ruil voor het stoppen van de slachtpartij, zoals klassieke PLO-leiders als Yasser Arafat zeker zouden hebben gedaan.”
“Ook voor de bondgenoten van Hamas, Iran in de eerste plaats, is zo’n totaal gestoorde aanval nefast. Want dan krijg je een totale shoot-out, zo is ook bewezen.”
Interessante kwestie in dit verband: had Iran echt bijna een atoombom?
“Ze hadden blijkbaar 60 procent verrijkt uranium. Dan kun je wel relatief makkelijk naar 90 procent gaan, wat nodig is voor een atoombom.
“Maar dat wil nog niet zeggen dat je ook die bom bijna hebt, laat staan de raket om ze te lanceren.”
“We weten niet of het nucleaire programma van Iran nu geëlimineerd of jaren vertraagd is, maar moreel en strategisch gezien is die aanval wel te verdedigen.
“Iran heeft echt een onderdrukkend, repressief pokkenregime. Maar de timing bevalt me niet.
“Netanyahu valt, na twintig jaar wensdromen, Iran aan op het moment dat de internationale druk om te stoppen in Gaza groot wordt en de blik te veel gericht is op de zuiveringen op de Westelijke Jordaanoever.”
“En het lukt: iedereen is alleen nog maar over Iran bezig, de Palestijnen zijn even vergeten.
“Netanyahu is als een goochelaar: hij vestigt de aandacht op wat hij met zijn ene hand doet, terwijl hij ondertussen met zijn andere hand iets doet zonder dat je het opmerkt – de vredesduif de nek omdraaien, bijvoorbeeld.
“De goochelaar en de valse truc met de duif.” (lachje)
Rest de droevige vaststelling dat er eigenlijk geen oplossing is. Je kunt toch moeilijk miljoenen mensen dwingen om te verhuizen?
“Blijkbaar wel. In de ogen van velen is het logisch: waarom gaan de Palestijnen niet naar de Arabische wereld, er is daar toch plaats genoeg?
“Zelfs Trump zegt het, totaal voorbijgaand aan de rechten en de verlangens van vijf miljoen mensen. Ik zie het heel somber in.”
“Tot een jaar of drie geleden ergerde ik mij aan het feit dat op die internationale bijeenkomsten de vertegenwoordigers van Israël het woord ‘peace’ almaar in de mond namen, terwijl hun verborgen agenda aldoor was de Palestijnen minstens deels weg te zuiveren.
“Dat is nu tenminste duidelijk.
“En intussen zorgen ze ervoor, door midden in Palestijnse gebieden kolonies bij te bouwen, dat een tweestatenoplossing de facto praktisch onmogelijk is.
“De kolonisten daar weghalen kan niet meer, het ziet er op een kaart nu uit als een kaas met gaten.”
De buik van Trump
Zullen we eens kijken of er in Oekraïne meer hoop te rapen valt?
“Daar probeert Europa toch enigszins de rug te rechten. Het is onze achtertuin, dat scheelt.
“Orbán en binnenkort misschien ook Slowaaks premier Fico proberen de zaak wel te saboteren, maar Oekraïne laat Poetin echt wel bloeden. Het is een existentiële zaak voor hen, dus die blijven dat volhouden zolang ze wapens krijgen en bloed hebben.
“De vraag is hoe lang het gaat blijven lukken om eensgezind geld en wapens naar Oekraïne te sturen.”
“Iemand moet mij eens uitleggen wat de veiligheidsstrategie van Trump is.
“Is het ‘the art of the deal’? Maar dat is toch niet meer dan een aan de tijdgeest aangepaste, gepimpte variant van ideologisch nihilisme?”
“De drie d’s van de veiligheidspolitiek zijn van oudsher defence, development en diplomacy.
“Maar als development herleid wordt tot met een knuppel zwaaien, ontwikkelingshulp schrappen en internationale samenwerking slopen, en als diplomacy herleid wordt tot tweets de wereld in sturen, dan vervangt Trump die twee d’s door twee andere d’s: destructie en dominantie.”
“Kunnen we het dan ook eens over die nieuwe veiligheidspolitiek hebben? Of moeten we gewoon knikken en slaafs herhalen dat we veel raketten nodig hebben?“
Stoor jij je ook aan de gretigheid waarmee een nieuwe wapenwedloop begonnen wordt?
“Het hele debat wordt nu herleid tot de vraag hoeveel procent van het bnp we aan welke wapens gaan uitgeven. Een heel bizarre gezichtsvernauwing.
“Ik heb lang geleden even gewerkt bij een centrum voor strategische studies en daarna 35 jaar in oorlogen rondgelopen.
“Ik heb dus bijna fulltime conflicten bestudeerd, en ik weet: het is niet het belangrijkste hoe ver een raket kan vliegen of hoe groot een bom is. Dat moet je wel weten, maar dat kun je lezen in de brochures van de wapenfabrieken.”
“Voor mij is veiligheid veel meer dan tien generaals die in een achterafkamertje een verlanglijstje opstellen en daar verder niet over willen discussiëren omdat we al dat wapentuig zogezegd echt nodig hebben.
“Er is nood aan een transparant debat, met kennis van zaken.
“Een doctoraatsstudent zou alle wapenaankopen van de voorbije vijftig jaar eens moeten oplijsten, om wat het officieel zou kosten te vergelijken met wat het uiteindelijk heeft gekost, en om na te gaan of op die verlanglijstjes echt alleen materiaal stond dat we sowieso nodig hadden.”
Bron Play 4
Die generaals roepen vanuit hun achterafkamertje dat je naïef bent.
“Dat ben ik dus níét. Ik heb in al die oorlogen rondgelopen, ik heb in Oekraïne gezien dat we de Russische dreiging serieus moeten nemen.
“De vraag is hoe we die dreiging beantwoorden. En dan is de strategie veel belangrijker dan de handleiding van een raket.
“We zouden kunnen beginnen met een onderscheid te maken tussen concurrenten, rivalen en vijanden.
“China is zeker een rivaal, maar is het ook een vijand? Ik weet het oprecht niet.
“De VS zijn bondgenoot af en minstens een concurrent.”
“En als Poetin de grote vijand is, moeten we maar eens nagaan hoe we hem het efficiëntst bestrijden.
“Hoe doen we Trump het meeste… Ik bedoel: Poetin – de laatste tijd verwissel ik die namen al eens, begrijpelijkerwijs. (lacht)
“Hoe doen we Poetin het meeste pijn?”
- Door Oekraïne te steunen, omdat het Rusland veel meer laat bloeden dan omgekeerd.
- Door in te zetten op iets als Radio Free Russia, naar analogie van Radio Free Europe, dat ten tijde van de Koude Oorlog de muur mee heeft doen vallen.
- Door onze waarden te verdedigen en uit te dragen.
- Door Orbán op de vingers te tikken of er in elk geval voor te zorgen dat hij de EU niet kan gijzelen.
- Door de Pride in Hongarije mee te organiseren.
- Door de Russische leugens te doorprikken, fake news te ontmaskeren en de waarheid bloot te leggen.
“Zo doen we Poetin pijn. Nu beoefenen we een immorele politiek die tegen al onze waarden in gaat.”
“Zullen we honderd miljoen in Radio Free Russia stoppen en volhouden dat dat van ons defensiebudget komt?
“En dan nog eens miljard voor het aantrekken van al die proffen die geen onderzoeksbudgetten meer krijgen in de VS.
“Op termijn zal ons dat misschien nog meer opleveren. Ik ben benieuwd hoe dat in Washington zou worden ervaren. (lacht)
“We gaan dat moeten inkleden, maar in de huidige wereld kun je aan alles een uitleg geven.
“Bart De Wever gaat Oosterweel ook als defensie-uitgave in rekening brengen, las ik. Een goed idee, want infrastructuur mag worden meegerekend.”
We kunnen het met Trump blijkbaar nergens over hebben.
“Dat betekent toch niet dat we die discussie in Europa niet deftig moeten voeren?
“Maar dat gebeurt niet, we komen niet verder dan schouderophalend mompelen dat we niet anders kunnen dan mee te gaan in de capriolen van Trump.
“Bij de vorige Trump-legislatuur waren er altijd nog een hoop mensen – ‘the grownups in the room’ noemden ze die – die de zaak inkapselden.
“Nu zijn er alleen maar Trump-fluisteraars, JD Vance op kop, die het vuur nog een beetje oppoken.”
“Mark Rutte krijgt nu veel kritiek voor zijn geslijm, maar iemand moet het vuile werk doen. En Rutte is nu eenmaal ingehuurd om het buikje van Trump te aaien en plat op zijn eigen buik te gaan. Dat doet hij met veel verve.”
“Ik zou het niet kunnen, maar ik veronderstel dat het nu even niet anders kan: als je, zoals Europa vandaag, geen eigen veiligheidspolitiek hebt, dan heb je geen andere opties dan – De Wever heeft gelijk – jezelf te vernederen en daddy te zeggen.”
“Vinden we dat niet fijn? Laat het dan een aansporing zijn voor een discussie in de EU, of binnen het Europese deel van de NAVO met Canada erbij, of van een aantal Europese landen met Engeland erbij.
“Zo kunnen we werk maken van een strategische autonomie. Die hebben we dringend nodig, zo heeft de pandemie ons geleerd toen we onze eigen vaccins en mondmaskers moesten kunnen maken.
“Nu beseffen we met een schok dat we in deze onvoorspelbare wereld niet de juiste grondstoffen hebben, dat we afhankelijk zijn van de onvoorspelbaarheid van Trump, dat we veel te veel aan China hebben uitbesteed, enzovoort…”
Bruce Springsteen
In je Ha! van HUMO-interview smokkelde je een sollicitatie: ‘Lieve zenders, het is niet omdat mijn vriendin nog bij de VRT werkt dat ik niet naar de concurrentie mag luisteren. Mijn mailbox lonkt.’ En?
“De tafel van Gert heeft gebeld, met de vraag of ik twee keer per maand wilde aanschuiven. Dat was fijn, de toon zit daar goed: ik kan vertellen over Gaza of Oekraïne zonder dat het in bitsigheid vervalt.
“Ik denk dat je ook goeie gesprekken kunt hebben zonder de controverse aan te gaan. Een bitsig gesprek leidt zelden tot betere inzichten – mijn tip voor de vernieuwing van De afspraak.”
Probeerde Bar Goens niet het beste van de twee te combineren?
“Ik heb twee afleveringen gezien. Tja. Laten we het erop houden dat ze dat programma niet voor mij maken en dat het dus logisch is dat ik er niks aan heb.
“Nee, dan De tafel van Gert: vanaf september ga ik er opnieuw twee keer per maand langs.
“Aan het begin van de maand spreken we twee data af, en de inhoud van het gesprek wordt zo’n beetje aangepast aan wat ik wil komen vertellen.”
‘De toon in ‘De tafel van Gert’ zit goed: ik kan vertellen over Gaza of Oekraïne zonder dat het in bitsigheid vervalt’
Dat mag van ‘De afspraak’?
“Ik heb geen contract meer, hè. (lacht)
“Ze kunnen me bellen en als het past ga ik graag langs. Maar verder heb ik met de nieuwsdienst geen enkel contact. Dat is ook logisch, want zij hebben me met verplicht pensioen gestuurd.
“Pas op, dat valt me moeilijk: de VRT is altijd mijn prioriteit geweest, ik heb in mijn leven eigenlijk geen andere werkgever gehad.”
“Ik werk nu aan documentaires die op de VRT te zien zullen zijn, maar niet in opdracht van de nieuwsdienst.
“Zo ben ik eind januari drie weken op pad geweest in Colombia, Ecuador en de Amazonestreek, voor een documentaire over de drugshandel hier.
“Die vraag kwam van BNN/Vara in Nederland, het wordt een coproductie met de VRT.”
“Ik werk ook, met het intern productiehuis van de VRT, aan De Congo-veteranen, in het verlengde van De Korea-veteranen.
“Ik sluit daarvoor contracten af, zoals elke andere freelancer. Ik lever enkel mezelf, het productiehuis doet de rest.
“In wezen probeer ik hetzelfde te doen als wat ik voor mijn pensioen met mijn eigen redactie bij de VRT deed.”
Nooit gedacht aan een eigen productiehuis?
“Ricus Jansegers (de ontslagen directeur content van de VRT, red.) wilde dat stimuleren, maar ik heb mijn tijd nooit willen besteden aan organiseren en papierwerk en dus ga ik daar nu niet mee beginnen. Ik wil verhalen vertellen.”
En je hebt al een ambtenarenpensioen.
“Ik ben al een aantal jaren geen ambtenaar meer. Op een gegeven moment heb ik dat, net als een aantal collega’s, opgegeven in ruil voor meer flexibiliteit. En een auto. (lacht)
“Maar ik maak die documentaires niet voor het geld. Ik wil correct betaald worden, ik leg mezelf niet in de ramsj, maar het gaat me toch vooral om de inhoud.”
“Zo kijk ik nog het meest uit naar een reeks met als werktitel De nieuwe frontlijn, over waar het in deze wereld van chaos naartoe gaat.
“We plannen onder meer afleveringen over de Russen, de Chinese dreiging, en de groeiende instabiliteit van Europa ,dat van binnenuit wordt ondermijnd.
“De pitch is klaar, de synopsis van het scenario is af, we zijn nu bezig met de budgetten.
“Hoe breed we kunnen gaan, hangt af van waar er geld voor is. Dat moet nog worden afgeklopt.”
Dat zit vast goed, je vriendin is Liesbet Vrieleman, directeur content bij de VRT.
“Dat houden we natuurlijk gescheiden. Het contact met de VRT gaat via het productiehuis, De chinezen. Ik zorg louter voor de inhoud.”
Is het al oorlog en geopolitiek wat de klok slaat? Of heb je ook frivoler plannen?
(glimlacht) “Ik ga ook iets heel frivools doen.
“JOE had me gecontacteerd met de vraag of ik een documentaire over muziek wilde maken. Dus gaan we een reeks van drie of vier radio-uitzendingen maken over Bruce Springsteen, van wie ik al mijn hele leven fan ben. Why not?
“Als Helmut Lotti dat mag over Elvis Presley, mag ik dat toch over Springsteen?”
Zolang je maar toonvast bent.
“Plus est en vous! Er zit meer in mij dan alleen maar het nieuws achternahollen. Ik kan van alles doen, dat geeft me zuurstof.”
“Helemaal in het begin had ik schrik voor het zwarte gat en dacht ik: ik ga alles aannemen wat ze me aanbieden. Ik wilde niet in Italië op mijn berg gaan zitten, als een gepensioneerde met een dekentje over zijn benen. Dat is mijn temperament niet, dat is niet wat ik wil.”
“Ik probeer wel afstand te nemen van de berichtgeving van elke dag, van wat ze bij de nieuwsdienst doen en hoe ze het doen. Maar ik blijf het toch allemaal met spanning volgen.
” Ik was twee weken geleden dan wel in Italië, maar ik ben toch een paar keer per nacht opgestaan om het nieuws te checken. Dat is bijna een automatisme: ik weet rond welke tijd ze bombarderen en zo.”
“Ik ben dus nog niet echt afgeschakeld, vrees ik.
“Dat is ook logisch: 35 jaar lang was mijn plaats – met de jaren gegroeid en zelf veroverd – en mijn identiteit, te begrijpen wat er in de wereld gebeurt en dat uit te leggen.
“En dus werd na 1 januari de vraag: wat is mijn plaats in deze wereld nog?”
“Ik had schrik om stil te vallen, ik zou niet geweten hebben wat ik anders zou doen.
“Die identiteit is heel fundamenteel: wie ben je als mens, wat voor zin heeft het om op deze planeet rond te lopen als je niet kunt doen wat je denkt dat je moet doen? Dan kun je evengoed niet bestaan.”
Dan ontleen je je identiteit aan je werk. Zou die ook niet wat meer bepaald mogen worden door vriendschappen en relaties?
“Dat werk is mijn leven, mijn hobby, mijn bezigheid. Is dat dan zielig? Geen idee. ’t Is gewoon wat ik altijd graag heb gedaan.
“Ongetwijfeld heb ik me soms laten meeslepen door mijn werk en heb ik onderweg mensen pijn gedaan. Dat is de prijs die je dan betaalt.
“Als ik wijzer was geweest, zou ik dat zeker niet hebben gedaan. Maar het is wat het is, dat valt niet terug te draaien.”
“Wat ik ook niet goed heb gedaan en waar ik nog altijd niet goed in ben, is met mensen afspreken. Dat is, de wereld rond oorlogen volgend, erbij ingeschoten. Dat wil ik beter gaan doen.
“Zo heb ik nu voor het eerst in mijn leven een OHL-abonnement gekocht. De voorbije vijf jaar is het nooit gelukt om met een maat mee te gaan naar een match, ik hoop er dit seizoen toch al een stuk of drie te zien.”
Komt vast goed, voetbal is immers ook oorlog.
© Humo
Lees ook
Bron: De Morgen/Humo