Vrijdag treedt het Europees Migratiepact in werking. Voor de Belgische asieldiensten blijft het koffiedik kijken wat de impact op de instroom van asielzoekers zal zijn. Minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) wil de opvangcapaciteit bij Fedasil verminderen van bijna 34.000 naar 12.000 plaatsen.
Tex Van berlaer – Knack
9 juni 2026
Leestijd: 4 min
‘De wereld zal er niet plots anders uitzien vanaf vrijdag 12 juni.’
Een regeringsbron tempert de verwachtingen rond het Europees Asiel- en Migratiepact.
Die hervorming – die eigenlijk bestaat uit maar liefst tien Europese verordeningen en één richtlijn – treedt vrijdag in werking.
Het doel van het pact is om het asielbeleid ‘Europeser’ te maken.
Meer en strengere procedures in combinatie met detentie aan de EU-buitengrenzen moeten ertoe leiden dat minder migranten doordringen tot in het hart van het continent.
Dat moet op zijn beurt de druk op de meeste nationale asieldiensten verlichten.
Hoe groot de impact zal zijn op België?
Dat blijft koffiedik kijken. De nationale asieldiensten hebben geen projecties gemaakt van de impact van het Europese pact op de instroom in België.
Zo valt of staat veel met de inschikkelijkheid van de landen aan de buitengrenzen van de Europese Unie, zoals Spanje, Italië en vooral Griekenland.
Als zij de nieuwe regels niet correct toepassen, zullen migranten kunnen blijven doorstromen naar andere EU-landen, en zal er geen groot effect merkbaar zijn voor onze asieldiensten.
Besparing van 538 miljoen euro
Toch blijft het doel van minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) om te snijden in het aantal opvangplaatsen bij Fedasil. En geen beetje.
Vandaag telt het opvangnetwerk 33.677 plaatsen. Met 31.310 opgevangen personen is die capaciteit zowat volledig verzadigd.
Het doel van Van Bossuyt is om binnen nu en drie jaar 22.000 plaatsen af te bouwen. Tegen 2029, het einde van de regeerperiode, moeten er dan nog zo’n 12.000 plaatsen overblijven.
Dat doel stond al in de eerste begrotingstabellen van de federale regering ingeschreven. De intrede van het Europees Migratiepact wijzigt die doelstelling in negatieve noch positieve zin.
‘Ons doel is inderdaad om zo dicht mogelijk naar dat aantal toe te werken’, klinkt het op het kabinet-Van Bossuyt.
‘Of we uiteindelijk daadwerkelijk aan die 12.000 zullen raken, hangt van heel veel factoren af. Maar het zal alleszins niet liggen aan onze beleidswil.’
Het Rekenhof zette zowel vorig jaar als dit jaar al vraagtekens bij het streefdoel van de N-VA-minister.
Prognoses over een periode van twee jaar zijn immers onbetrouwbaar, aldus de experts.
Toch mikt de regering voor de periode 2026-2029 op een besparing van 538 miljoen euro op de asielopvang.
Een efficiëntere terugkeer van afgewezen asielzoekers zou tot een extra besparing van 150 miljoen euro moeten leiden.
Dit jaar alleen al vermindert de dotatie voor Fedasil met 247 miljoen euro.
Voor de uitrol van het Migratiepact kan de federale regering weliswaar rekenen op 13 miljoen euro aan Europese middelen.
‘De plannen van de regering wringen met de Europese regels.’
Thomas Willekens
ngo Vluchtelingenwerk Vlaanderen
Kritiek op plannen
Spant de minister de kar voor het paard? Volgens Thomas Willekens van ngo Vluchtelingenwerk Vlaanderen wel.
‘In de hele geschiedenis van Fedasil heeft de opvangdienst nooit 12.000 of minder asielzoekers opgevangen. Ook het werkingsbudget dat de minister nu voorstelt, is irrealistisch laag.’
Volgens Willekens strookt het voornemen van Van Bossuyt evenmin met het Europees pact.
‘De hervorming verplicht lidstaten om te tonen dat ze over een voorbereid opvangsysteem beschikken. De plannen van Arizona wringen met de Europese regels.’
In elk geval zijn de instroomcijfers in ons land de laatste tijd gedaald.
Tussen januari en april van dit jaar dienden 8270 mensen een verzoek om internationale bescherming in. In diezelfde periode vorig jaar ging het nog om ruim 12.000 personen.
Volgens Van Bossuyt is dat mede te danken aan haar strenge maatregelen.
Experts wijzen echter vooral op gebeurtenissen buiten Europa, zoals de val van de Syrische president Bashar al-Assad in 2024.
Lees ook
Lees meer berichten
Bron: Knack