In de regering-De Wever is minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) het gezicht van het ‘strengste asiel- en migratiebeleid ooit’. Volgens Flor Didden, migratiespecialist bij 11.11.11, gaat het in België en Europa de verkeerde richting uit. ‘Openstaande vacatures en een vergrijzende bevolking zullen migranten blijven aantrekken, daar kan een minister weinig aan doen.’
Tex Van berlaer – Knack
13 juli 2026
Leestijd: 14 min
‘Er is een verschil tussen een emotieloos mens zijn en geen beleid willen voeren op basis van emoties’, zegt Anneleen Van Bossuyt.
‘Verhalen van individuele nieuwkomers raken mij wel degelijk. Maar die verhalen mogen mijn handelen niet bepalen.’
De minister van Asiel en Migratie zit tegenover Flor Didden, migratie-expert bij ngo 11.11.11, die met zijn laatste boek Bel me als je daar bent net die individuele verhalen wil bovenspitten.
In een vegan lunchbar in hartje Gent – de locatie werd gekozen door de N-VA-politica – gaat het ruim een uur lang hard tegen onzacht over het ‘strengste asiel- en migratiebeleid ooit’ in België en Europa.
‘De verhalen over de gruwel aan de Europese buitengrenzen zijn te weinig bekend’, zegt Didden.
‘Wij zien mensen die tot tien keer toe over de grens worden geduwd. Nochtans zijn pushbacks illegaal. Mensen op de vlucht worden geslagen en met honden aangevallen. Vorig jaar stierven drie jonge Egyptenaren in de sneeuw in Bulgarije omdat de grenswachters ngo’s dwarsboomden die hen wilden helpen.’
Volgens Didden zijn dat dagelijkse praktijken die ervoor moeten zorgen dat de migranten niet tot bij ons raken.
Er is te weinig tegenkanting, vindt hij.
‘Ook bij de federale regering blijft het muisstil. Grensbewaking en mensenrechten zouden nooit een contradictie mogen zijn.
‘Uw voorganger, Nicole de Moor (CD&V), sprak zich wel publiek uit tegen die praktijken. Kaart u dit ooit aan bij uw Griekse of Bulgaarse collega’s?’
‘Denkt u nu echt dat de politie bij een illegaal zal binnenvallen omdat die een vuilniszak verkeerd heeft gezet?’
Anneleen Van Bossuyt
Anneleen Van Bossuyt: Als dingen niet door de beugel kunnen, dan moeten we optreden, want schendingen van de mensenrechten zijn ontoelaatbaar. Net daarom moeten we naar het bredere plaatje kijken.
Het hele model van mensensmokkel moet worden onderuitgehaald.
Daarom blijf ik achter het Australische model staan: wie illegaal naar Europa komt, mag nooit meer in aanmerking komen voor verblijfsrecht.
Ook moeten we zowel de asielprocedure als de asielopvang zo veel mogelijk buiten Europa externaliseren.
Flor Didden: Het Australische model is niet realistisch voor Europa. Op het hoogtepunt waren er in Australië hoogstens enkele duizenden asielaanvragen.
In Europa – dat bovendien geen eiland is – ging het vorig jaar om bijna 700.000 aanvragen. Je zult geen enkel land vinden om al die mensen op te vangen.
Er zitten ook tal van mensen vast in gevangenissen op de eilanden rondom Australië, in vreselijke omstandigheden.
Ik heb zelf met Behrouz Boochani gesproken, een Iraanse journalist die jarenlang opgesloten werd op het eiland Manus.
Dat is een ondergrens die we nooit mogen overschrijden, maar waar we helaas steeds meer op afstevenen.
Mevrouw Van Bossuyt, het Australische model is geen onderdeel van het Europees Migratiepact, dat in juni in werking trad.
Van Bossuyt: Voor ons had het veel verder mogen gaan. Maar er zitten positieve elementen in, zoals de screening aan de buitengrenzen. Ook de terugkeer gaat de goede richting uit.
Didden: De terugkeerverordening kwam er alleen dankzij de steun van extreemrechts in het Europees Parlement, en het is ook au fond een extreemrechts akkoord.
Het gaat erover dat je mensen kunt opsluiten, tot meer dan twee jaar lang, wat tot dramatische situaties zal leiden.
Dit gaat ook over terugkeerhubs, waardoor mensen – ook families met kinderen – in limbo zullen zitten in gevangenissen in landen buiten Europa, waar we niet kunnen toezien op de naleving van mensenrechten.
Bovendien kennen we dit verhaaltje al. Als Europa samenwerkt met landen als Tunesië en Egypte, gaat het mis. Mensen werden letterlijk in de woestijn gedumpt met door Europa betaalde jeeps.
Jarenlang werd gezegd dat we een strenger migratiebeleid nodig hebben om extreemrechts de wind uit de zeilen te nemen. Nu zijn we op het punt beland dat extreemrechts mee de wetgeving bepaalt. In het Europees Parlement vierden ze feest en scandeerden ze ‘send them back’.
Van Bossuyt: Kunnen we alles een beetje in perspectief plaatsen? Gezinnen met kinderen vasthouden, dat is slechts een mogelijkheid. Geen enkele regering is verplicht om daaraan mee te doen. In de terugkeerhubs zal gewaakt worden over mensenrechten, dit is het Wilde Westen niet.
En dan de essentie: vorig jaar kreeg slechts 28 procent van de mensen die een asielaanvraag indienden internationale bescherming.
Voor alle duidelijkheid: ik bepaal dat niet, dat is het onafhankelijke Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS).
Dan is het toch niet normaal dat de rest hier blijft?
In België is illegaal verblijf nog altijd een misdrijf. Je kunt geen job uitoefenen, geen woning huren, … Wat moeten we met die mensen doen? Van ngo’s krijg ik nooit een antwoord op die vraag.
Didden: Illegaal verblijf is niet altijd een keuze van de persoon. Het is vaak een product van onze eigen trage en slechte procedures. Voor mensen die hier al heel lang zijn, moet regularisatie een mogelijkheid zijn.
‘Wanneer horen we de minister jubelen?
Als het aantal asielaanvragen daalt. Ik vind het geen verstandige strategie om dezelfde taal te spreken als het Vlaams Belang.’Flor Didden
Kunt u begrip opbrengen voor een centrumrechtse partij als de N-VA die meent dat er een strenger migratiebeleid nodig is om een sterk Vlaams Belang af te remmen?
Didden: Wanneer hoorden we de minister jubelen? Toen het aantal asielaanvragen daalde.
Ik vind het geen verstandige strategie om dezelfde taal te spreken als het Vlaams Belang.
Deze strijd kun je niet winnen, want voor het Belang zal elke asielzoeker er een te veel zijn. Terwijl migratie ook een positieve bijdrage kan leveren aan de samenleving, maar dat horen we nooit.
Van Bossuyt: (fors) Ik laat mijn beleid niet bepalen door het Vlaams Belang of gelijk welke partij die niet in de regering zit. Ik voer het regeerakkoord uit, punt.
En ik denk dat u mijn vorige interviews nooit hebt gelezen. Daarin zeg ik altijd dat mijn beleid pas geslaagd is als we van migratie weer een positief verhaal kunnen maken. Bij de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) heb ik bijvoorbeeld meer mensen ingezet om de arbeidsmigratie te versnellen.
Didden: Maar Vlaams minister van Werk Zuhal Demir (N-VA) bemoeilijkt arbeidsmigratie net door meer obstakels op te werpen. Zelfs werkgeversorganisatie VOKA zegt dat die diep snijden in de Vlaamse economie.
Als werkgevers vacatures niet ingevuld krijgen, zullen ze via andere wegen mensen aanwerven, zoals via detachering. Daar hebben we nog minder controle op én het draagt veel minder bij aan onze sociale zekerheid.
Openstaande vacatures en een vergrijzende bevolking zullen migranten blijven aantrekken, daar kan een minister van Asiel en Migratie weinig aan doen.
Van Bossuyt: Je kunt wel degelijk grip krijgen op migratie. Mijn zus woont al 25 jaar in Australië. Wij leveren hier gevechten om maatregelen erdoor te krijgen die daar de normaalste zaak ter wereld zijn.
Meneer Didden, in uw boek prijst u het beleid van de voormalige Amerikaans president Joe Biden. Hij combineerde meer legale migratieroutes vanuit Centraal-Amerika met strenge grensbewaking. U bent dan toch geen lid van de opengrenzenlobby?
Didden: Het is logisch dat grenzen worden bewaakt. De vraag is: hoe kunnen we mensen die willen migreren bereiken vooraleer de mensensmokkelaars dat doen?
Met een realistisch aanbod van migratie, bijvoorbeeld via arbeidsmigratie.
En hervestiging uit bijvoorbeeld VN-vluchtelingenkampen. (tegen Van Bossuyt) Precies dát kanaal hebt u zelf stilgelegd.
Van Bossuyt: Inzetten op hervestiging is eigenlijk het ideale scenario. Zo externaliseren we de volledige procedure.
Europa heeft berekend dat ons fair share van de asielopvang uit 12.000 plekken bestaat. Maar momenteel staat de teller van het aantal opvangplaatsen op 34.000.
Mensen geloven het op den duur niet meer, maar onze diensten kampen nog altijd met een crisis.
Daarom is het belangrijk dat de instroom naar beneden gaat, zodat we de mensen die onze bescherming nodig hebben op een humane manier kunnen opvangen.
Didden: En toch wilt u nog verder besparen op opvangdienst Fedasil, die volgens de begrotingsdocumenten 80 procent moet inleveren. Dat is de doodsteek van het opvangnetwerk.
Zie ook de communicatie van de minister rond de afbouw van opvang in hotels. Alsof dat luxehotels waren, die van België een walhalla maakten. Bent u ooit al eens in zo’n hotel geweest? Het zijn verschrikkelijk aftandse gebouwen, die ook nog eens heel onhygiënisch zijn.
Van Bossuyt: Ik ben verbaasd dat u weet dat wij 80 procent zullen besparen, want dat heb ik zelf helemaal niet gezegd.
In het regeerakkoord hebben we vastgelegd dat we de opvang afbouwen in verhouding tot de instroom die daalt. We stellen daarom een specifiek afbouwplan op, dat bovendien bufferplaatsen bevat.
‘Ik blijf achter het Australische model staan: wie illegaal naar Europa komt, mag nooit meer in aanmerking komen voor verblijfsrecht.’
Anneleen Van Bossuyt
Meneer Didden, u noemt het asielbeleid van de afgelopen tien jaar een ‘race naar de bodem op speed’. Ook mevrouw Van Bossuyt nam enkele controversiële beslissingen, zoals het niet opvangen van mensen die eerder al een verzoek indienden in een ander EU-land. Voor die maatregel werd ze vorige week door de Raad van State op de vingers getikt. Voert de minister onwettig beleid?
Didden: Dat lijkt me duidelijk. Voor een stuk is dat de erfenis van haar voorgangers Sammy Mahdi (CD&V) en Nicole de Moor, die duizenden rechterlijke beslissingen over de asielopvang naast zich neerlegden.
Aangezien er nog altijd een onwettige wachtlijst bestaat voor de opvang van asielzoekers kunnen we zonder problemen spreken van onwettig beleid.
Van Bossuyt: Als u zulke boude uitspraken doet, moet u man en paard noemen. Kunt u mij één voorbeeld geven van een uitspraak van het Grondwettelijk Hof of de Raad van State die ik naast me neerleg?
Iedereen die recht heeft op opvang zit ofwel in de reguliere asielcentra van Fedasil of wordt geholpen via onze opvangpartners in Brussel via de Brussels Deal.
Op de lijst die u aanhaalt stonden onder de vorige regering 4000 mensen. Vandaag nog 1000. Via de Brussels Deal financieren wij 2000 plaatsen. Wel, er is dus geen behoefte aan een wachtlijst.
Didden: Maar dat zijn geen plaatsen voor asielzoekers. Die 2000 plaatsen zijn de reguliere daklozenopvang, waar veel minder omkadering is dan in een Fedasilcentrum.
‘Jarenlang werd gezegd dat we strenger migratiebeleid nodig hebben om extreemrechts de wind uit de zeilen te nemen. Nu zijn we op het punt beland dat extreemrechts mee de wetgeving bepaalt.’
Flor Didden
De Kamer keurde vorige week de woonstbetredingen een eerste keer goed, waarmee de politie woningen kan binnenvallen waar sans-papiers verblijven die bevelen negeren om het grondgebied te verlaten. Onderzoeksrechters, advocaten en politie zijn kritisch omdat de illegalen een gevaar moeten vormen voor ‘openbare orde en de nationale veiligheid’. Dat is vaag en zet de deur open voor willekeur, klinkt het.
Van Bossuyt: Weet u hoeveel keer het begrip ‘openbare orde’ in de vreemdelingenwet voorkomt? 70 keer.
Ik bepaal als minister niet wat ‘openbare orde’ betekent, dat is aan de onderzoeksrechter. Hij moet expliciet toestemming geven voor een woonstbetreding. Ik vertrouw op zijn of haar oordeelkundige beslissing.
Didden: Ten eerste hebben we alle instrumenten al om zware criminelen of terroristen aan te pakken, daar hebben we echt geen woonstbetredingen voor nodig.
Ten tweede is de bewoording inderdaad te flou. ‘Openbare orde’ kan ook zwartwerk of sluikstorten betekenen.
Van Bossuyt: Denkt u nu echt dat de politie bij een illegaal zal binnenvallen omdat die een vuilniszak verkeerd heeft gezet? Alsof DVZ met zo’n dossier naar de onderzoeksrechter zal stappen.
Neem nu een Guinese verkrachter die in de gevangenis heeft gezeten. Pas twee maanden na zijn vrijlating geeft de regering van Guinee ons de identificatiepapieren. Met de huidige wetgeving kunnen wij die woning niet betreden in het kader van terugkeer.
Didden: Dat zijn zware criminele feiten, het gaat over iemand die veroordeeld werd tot een gevangenisstraf. Dat is niet hetzelfde als vaag gedefinieerde begrip ‘openbare orde’.
Als waarschuwing verspreidde 11.11.11 een geënsceneerd filmpje waarin een moeder met twee kinderen zich verschuilt omdat de politie binnenvalt.
Van Bossuyt: Hier in Gent maakte Groen de vergelijking met de jaren 30 (de partij verwijderde dat filmpje achteraf, nvdr).
Ook de informatie die 11.11.11 verspreidt staat mijlenver van de realiteit. Dramatische muziek op de achtergrond, het geluid van brekend glas, alsof de politie met de stormram binnenkomt.
Didden: Denkt u dat een slotenmaker die met een cilinderboor de deur opent geen lawaai maakt?
In dat filmpje zit geen splinter fake news. En als u dit soort situaties wil vermijden, dan moet u maar in het wetsontwerp schrijven dat woonstbetredingen nooit kunnen plaatsvinden als er kinderen aanwezig zijn.
Mevrouw Van Bossuyt, vorige maand kwamen afgevaardigden van het talibanregime in Afghanistan naar Brussel om met de EU te praten over gedwongen terugkeer van hun onderdanen, wat nu amper gebeurt. Legitimeert u dat fundamentalistisch regime?
Van Bossuyt: Wat is het alternatief?
Vorig jaar vroegen 4000 Afghanen asiel aan. Zo’n 60 % van hen krijgt geen bescherming. Nogmaals: dat is niet mijn keuze, maar die van het CGVS .
Dat betekent dat een paar duizend mensen hier illegaal verblijven. Om de criminelen onder hen terug te sturen heb je identificatiepapieren en reisdocumenten nodig. En dan stel je vast dat je helaas met een absoluut verwerpelijk regime moet praten. Nogmaals: wat is het alternatief?
Didden: We mogen niet naïef zijn. De taliban gebruiken deze contacten met de Europese Unie om uit hun isolement te kruipen. Hebt u hun woordvoerder gehoord? Zij spreken van een eclatant succes.
De consulaire diensten die zij hier willen uitrollen, zullen ze inzetten om informatie over Afghaanse onderdanen in te winnen.
We moeten het grotere plaatje zien.
Het is net dit soort terreurregime – dat lijfstraffen, publieke executies en slavernij invoert – dat bijdraagt aan migratie richting België.
‘Wie in België illegaal verblijft kan geen job uitoefenen, geen woning huren, niks. Wat moeten we met die mensen doen? Van de ngo’s krijg ik nooit een antwoord op die vraag.’
Anneleen Van Bossuyt
Van Bossuyt: Dit gaat echt niet over doetjes. Onlangs zag ik een verwijderingsbevel voor een man die hier twee meisjes van 14 jaar heeft aangerand.
Voor die feiten vloog hij de gevangenis in, maar zodra hij vrijkwam, verkrachtte hij een meerderjarige vrouw.
En ik zou dan moeten zeggen: beste mensen, deze man mag op ons grondgebied blijven? Sorry, dat weiger ik. De veiligheid van onze burgers primeert. (tegen Didden) Wat zou u doen met deze concrete case?
Didden: Eerst en vooral moet deze persoon hard gestraft worden. En in uw voorbeeld gaat de man de gevangenis in.
We weten niet of hij bij aankomst in Afghanistan gefolterd wordt of de doodstraf krijgt. Zelfs voor mensen die wij hier niet willen, moeten we een ondergrens bewaken.
Bovendien kun je soms vragen stellen bij de mensenrechtentoets van DVZ.
België is door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens veroordeeld omdat we te snel mensen naar Soedan terugstuurden.
Voor Afghanistan verschillen de erkenningspercentages enorm tussen de EU-lidstaten.
In Duitsland krijgt ongeveer 80 procent van de Afghaanse aanvragers internationale bescherming, hier in België rond de 40 procent. Dat zijn toch verschillende inschattingen.
Nieuwe richtlijnen van het Europees Asielagentschap wijzen op een verdere verslechtering van de mensenrechtensituatie in Afghanistan. Daar moeten we rekening mee houden.
Van Bossuyt: Ik krijg hier het verwijt dat ik de rechterlijke macht niet respecteer, maar u stelt het CGVS ter discussie. Dat vind ik wel heel bijzonder.
U wilt de garantie dat de dader veilig is in Afghanistan, ik wil de garantie dat er niet opnieuw een vrouw wordt verkracht.
Anneleen Van Bossuyt
- 1980: Geboren in Gent.
- Studeert Europees recht aan de UGent en de universiteit van Rennes.
- 2010-2014: Werkt op de studiedienst van de N-VA.
- 2014: Verkozen tot Europees Parlementslid.
- 2019: Verkozen in de Kamer.
- Sinds februari 2025: Minister van Asiel, Migratie, Maatschappelijke Integratie en Grootstedelijk Beleid in de regering-De Wever.
Flor Didden
- 1989: Geboren in Leuven.
- 2010: Studeert internationale politiek aan de KULeuven.
- Sinds 2014: Beleidsmedewerker migratie bij koepelorganisatie 11.11.11.
- 2026: Publiceert Bel me als je daar bent over tien jaar Europees migratiebeleid.
Lees ook
Lees meer berichten
Bron: Knack