Maggie Haberman, de Witte Huis-correspondent van The New York Times, onderzocht drie jaar lang de regimewissel van Donald Trump en de gevolgen voor Amerika’s 250-jarige democratie. ‘De omvang van zelfverrijking in dit presidentschap is ongezien.’
Maarten Rabaey – De Morgen
4 juli 2026
Leestijd: 11 min
“De tweede termijn van Donald Trump is totaal onherkenbaar ten opzichte van de eerste.
“Al eind januari 2025 realiseerden wij ons dat we niet enkel getuige waren van de machtsoverdracht van een Democraat naar een Republikein maar naar een geheel ander soort presidentschap”, zegt Maggie Haberman (52).
De beroemde Witte Huis-correspondent van The New York Times en CNN-analist noemt haar nieuwe boek daarom bewust Regime change.
In de meer dan duizend anonieme interviews die zij en haar collega Jonathan Swan hadden met mensen uit Trumps directe omgeving, kwam er één constante naar voren.
“Trump slaat alle normen aan diggelen.”
Ondanks Trumps agressie naar de media slaagt u er nog in hem te interviewen. Hoe onderhoudt u een werkbare relatie met hem?
“Het is een misvatting dat ik een goede band heb met de president, want ik denk niet dat Trump me respecteert.
“Dat maakt me niets uit en heeft geen invloed op hoe ik mijn werk doe. Tegenwoordig beledigt hij ontzettend veel verslaggevers.
“Ik belde de president nog zelden, behalve een paar keer voor ons interview voor dit boek.
“Geen enkele VS-president is tevreden met de berichtgeving over hem, maar Trump wordt altijd boos.
“Tegelijk is media-aandacht ook zijn zuurstof, in veel opzichten.”
In uw laatste interview met Trump was u verrast door het overduidelijke plezier dat hij beleefde toen een amateurhistoricus hem vergeleek met Mao, Hitler en Stalin?
“Het was een van de opmerkelijkste momenten die ik al in het Oval Office meemaakte.
“Toen Jonathan en ik de president vroegen hoe hij zichzelf en zijn macht ziet tijdens deze ambtstermijn, gaf hij ons een document van een ‘historicus’.
“De twee pagina’s bleken geschreven door de voormalige caddie en zakenpartner van golfer Gary Player.
“Trump las er zelf uit voor.
“Het uitgangspunt was ‘dat Trump de machtigste man is die ooit op deze planeet heeft rondgelopen’.
“Trump somde de rest van een soort ‘top 10’ op die hem volgde, allemaal veroveraars en monsters uit de geschiedenis: Attila de Hun, Genghis Khan, Alexander de Grote, Timoer, Caesar, Napoleon, Hitler, Mao, Stalin…
“Trump bekeek ze niet vanuit een moreel perspectief. Hij wilde ons duidelijk maken dat zij wel macht hadden, maar dat hij er méér had, én dat hij bereid is ze te gebruiken.”
Trump gedraagt zich nu in zijn beleid al als hedendaagse ‘sterke mannen’ zoals Poetin of Xi?
“Trump heeft altijd al neigingen tot autoritair leiderschap gehad. Dat was al zo in zijn eerste ambtstermijn, tijdens de campagne van 2016 en zijn hele zakelijke carrière, hoewel niemand het toen echt ernstig nam.
“Nu is Trump zich ervan bewust dat er nog maar heel weinig beperkingen op zijn macht zijn.
“Hij is gefrustreerd door de nog resterende remmen op zijn macht door de rechtbanken en de wetgeving.”
U schrijft dat Trump zich gedraagt alsof hij onaantastbaar is, maar de oorlog met Iran en de economische gevolgen voor zijn kiezers verzwakten hem en zijn partij wel?
“Tot nu toont deze president weinig bezorgdheid.
“Ik zie niet veel aanwijzingen dat het hem kan schelen wat er met de Republikeinse Partij gebeurt na hem, als hij niet meer verkiesbaar is.
“Trump is een soort wandelend moreel risico: hij neemt beslissingen en anderen zitten met de gebakken peren. Dat zien we op verschillende fronten.”
Tot in het straatbeeld toe: daar beitelt hij zijn naam in steen waar hij maar kan?
“Trump is veel meer bezig met het bouwen van monumenten voor zichzelf – van de balzaal bij het Witte Huis tot de ‘Arc de Trump’ – dan met zijn partij.
“We beschrijven in het boek een scène waarin hij Macron belt om te vragen naar de Arc de Triomphe.
“‘Jullie uitkijkplatform,’ wou hij weten, ‘springen mensen daar vanaf?’
“Trump mijmerde ook of hij zijn ‘vecht, vecht, vecht’-vuist uit Butler, toen hij daar in ’24 een moordaanslag overleefde, op zijn ‘Arc de Trump’ moest plaatsen…”
Het ‘America First’-principe waarmee hij werd verkozen liet hij intussen los: hij kidnapte de Venezolaanse leider en viel Iran aan. Wordt Trump hier op afgerekend door zijn MAGA-achterban of komt hij weg dankzij de Iran-deal?
“Het is te vroeg om te weten hoe de komende vier maanden eruit zullen zien.
“Er is een scenario waarin langdurige vrede lukt, al is dat volgens mij onwaarschijnlijk. Ze kunnen ook weglopen van tafel. Dan krijg je stilstand.
“Vice-president JD Vance denkt dat de VS er zelfs dan nog beter uitkomen, zijn woorden.
“Hoe dan ook zal Trump door Iran nog veel luidruchtige tegenstand krijgen van sleutelfiguren uit de MAGA beweging, zoals Tucker Carlson.
“De MAGA beweging is nu anders geworden dan het Trumpisme. Er zijn scheuren zichtbaar die zullen blijven bestaan.”
U schrijft over de enorme invloed van Trumps migratieadviseur Stephen Miller. Hij zat mee achter de brutale deportaties door ICE, dat ook twee betogers doodschoot. Is dit de erfenis die Trump zelf wou of gaf hij te veel bevoegdheden aan extreemrechtse figuren?
“Miller is een hardere anti-immigratiestem dan Trump, dat klopt, maar de president benoemde hem heel bewust.
“Wie op Trump stemde omdat hij zei dat hij de zuidgrens van de VS zou afsluiten, zal heel blij zijn met de huidige uitkomst want ze kregen het binnen enkele maanden voor elkaar.
“Dat zal langdurige gevolgen hebben voor toekomstige presidenten, niet alleen aan de rechterkant. De poreuze grens was een groot probleem voor Biden en de sluiting hielp Trump echt.
“Maar het immigratieprogramma is nu al veel restrictiever en radicaler dan louter de grens. Trump keurt dat goed.
“Hij heeft zich tot nu alleen opgewonden over de slechte pers die hij zelf kreeg na de schietpartijen van ICE waarbij twee Amerikanen omkwamen.
“Hij maakte geen misbaar na Renée Good, die als eerste werd gedood, maar pas echt na Alex Pretti.
“Zijn eerste impuls was om er nog een schepje bovenop te doen en te suggereren dat Pretti een of andere bedreiging was, terwijl we allemaal de beelden zagen dat hij op de grond lag met één lege hand en een telefoon in de andere.
“Trump wil niet dat deze doden zijn erfenis zijn. Hij wil echt bekendstaan als een ‘Grote Man’ uit de geschiedenis, met hoofdletter G, die de wereldgebeurtenissen vormgeeft en herdefinieert.
“Trump wil zijn stempel op de wereld drukken.”
Bron Amanada Andrade-Rhoades / NYT
Ook ten koste van Europa. Kunnen we rekenen op de VS als we worden aangevallen?
“Het NAVO-bondgenootschap is niet dood maar beschadigd.
“Het is echt moeilijk voor te stellen dat Trump ermee zou instemmen om een willekeurig kleiner NAVO-lid op een zinvolle manier te verdedigen.
“Ik kan me alleen een scenario voorstellen waarin een van de grotere NAVO-lidstaten hulp nodig heeft en Trump een grootse verklaring aflegt, dat hij een minimaal aantal troepen stuurt.”
U beschrijft vele interne Witte Huis-discussies waarin president Trump meer oor heeft naar de Russische dan de Oekraïense standpunten. Wat maakt Trump zo gevoelig voor Poetin?
“Trump houdt vooral van sterke leiders. Of het nu gaat om Poetin, Kim Jong-un of Xi Jinping, al sinds zijn eerste ambtstermijn zegt hij tegen zijn assistenten: ‘Ik kan beter opschieten met hen’.
“Trump heeft geen respect voor de liberale democratie of de democratie naar Amerikaans model.
“Hij heeft ook een persoonlijke hekel aan Zelensky. Hij ziet hem als de zwakkere partij.
“In de regering-Trump heerst de opvatting dat Zelensky nooit dankbaar genoeg is geweest voor de Amerikaanse hulp, al kwam die vooral van Biden en het Congres.
“Zelensky was toen een zeer slimme politieke speler. Ook dat heeft Trump gestoord.”
Terwijl Trumps onderhandelaar zich door Poetin liet inpakken?
“Dat is absoluut waar.
“We beschrijven een verbazingwekkend tafereel waarbij onderhandelaar Steve Witkoff tijdens een bezoek aan het Kremlin ziet dat Poetin aan het tekenen is.
“Poetin laat hem ‘drie plus twee’ zien, de formule die Witkoff voorstelde om drie Oekraïense districten te behouden en in twee andere de frontlijn te bevriezen, zodat Rusland er heel goed uitkomt.
“Witkoff vraagt Poetin om dit te signeren, neemt het mee naar huis en laat het inlijsten!
“Dit symboliseert hoezeer Trump en zijn topadviseurs ontvankelijk zijn voor Poetins visie op de geschiedenis en de oorlog.”
Witkoff werd door de Russen in contact gebracht met Tahnoon bin Zayed Al Nahyan, de nationale veiligheidsadviseur van de V.A.E., die vervolgens een enorm bedrag in Trumps cryptobedrijf investeerde. Is Trump een president die te koop is?
“De omvang van de zelfverrijking tijdens dit presidentschap is van een schaal die we nog nooit hebben gezien bij een VS-verkozene.
“Ik denk dat er nu meer discussie zal ontstaan, nu Trump zijn verplichte financiële gegevens indiende waaruit blijkt dat hij rijker is dan ooit.”
Kan Israël straks nog op de VS rekenen, want ook in Trumps kabinet raakt het geduld met Netanyahu op?
“Trumps sympathie voor Netanyahu is gekeerd. We beschrijven een scène toen Trump afgelopen september Netanyahu de les las om mee te werken aan een staakt-het-vuren-akkoord.
“Er ontspon zich een opmerkelijk telefoon gesprek, want hij schreeuwde:
“Iedereen haat je!”
“Zelfs alle Joden zijn je zat, ook de twee Joden aan de lijn!”
“Trump doelde op Witkoff en Jared Kushner.
“Eén persoon beschreef het gesprek achteraf tegenover ons als ‘episch’.
“De Hamas-aanval van 7 oktober 2023 op Israël was gruwelijk, maar Trump had gelijk dat de wereldopinie zich echt tegen Netanyahu had gekeerd vanwege de aanvallen op Gaza.”
Over Gaza beeldde Trump zich in dat het een nieuw Monaco kon worden in handen van de VS. Hij plaatste zichzelf aan het hoofd van een Vredesraad, maar voor de Palestijnen is nog niets veranderd.
“Ik vind Trumps Board of Peace voor Gaza een van de meest over het hoofd geziene aspecten van dit presidentschap.
“Trump benoemde zichzelf tot voorzitter van een Raad die doorgaat nadat hij zijn ambt heeft neergelegd.
“Je hebt gelijk dat er tot nu toe geen vooruitgang is geboekt. Daar praat bijna niemand over.”
U beschrijft in uw boek een paniekmoment in het Witte Huis: de moord op de jonge conservatieve influencer Charlie Kirk. Welke impact had dat?
“Charlie Kirk was in alle opzichten een lid van de Trump-familie.
“Zijn moord was gruwelijk, maar werd ook de aanleiding om hard op te treden tegen links, op een manier die sommige regeringsleden al eerder wilden.”
Met name vicepresident JD Vance wil hard optreden tegen ngo’s. Vreest u voor een nieuw McCarthyisme, waarbij alles wat ‘links’ lijkt wordt geviseerd?
“Ik kan niet vooruit kijken maar op basis van onze interviews kan ik stellen dat Trump dikwijls praat over de ‘de vijand van binnenuit’.
“Zijn regering probeert afwijkende meningen de kop in te drukken. Ik heb geen reden om aan te nemen dat ze hiermee zullen stoppen.
“Trump houdt niet van verzet, punt uit.
“Zelfs voor Kirks moord pakten ze protesten al hard aan via intimidatiecampagnes, of door overheidsmiddelen in te zetten tegen de media, universiteiten zoals Harvard, advocaten kantoren of individuen.
“Dit werd zelfs aangekondigd in presidentiële memoranda, ongezien in het Oval Office.”
Zullen de VS, op 4 juli 250 jaar onafhankelijk, Trump overleven als democratie?
“Ik denk dat deze republiek al heel wat heeft doorstaan. Amerika zal niet zomaar verdwijnen. Maar elke president kijkt naar wat zijn voorgangers hebben gedaan. Telkens worden er nieuwe precedenten geschapen.
George W. Bush breidde na 9/11 de macht van het Witte Huis al uit.
“Het huidige Hooggerechtshof heeft nu een behoorlijk deel van Trumps machtsuitbreiding al bekrachtigd.
“Zelfs wanneer ze zich tegen sommige van zijn maatregelen hebben verzet – zoals het ontslaan van een gouverneur van de nationale bank, of de pogingen om het geboorterecht af te schaffen – hebben ze met hun beslissingen wegen gebaand om die dingen op een andere manier te doen.
“Er zijn maar weinig presidenten die zoveel macht in handen krijgen en ze niet willen gebruiken.
“George Washington was waarschijnlijk de laatste die we ons nog kunnen herinneren.”
Lees ook
Klik op de hyperlinks en lees veel meer
berichten in deze categorieën
Bron: De Morgen