Zijn persvest moet bescherming bieden, maar voelt aan als een doelwit. Sinds Israël zijn hechte vriend en collega-journalist Anas al-Sharif vorige week vermoordde, is Mahmoud Abusalama zowat de laatste bekende reporter in Noord-Gaza. ‘Of ik nu zwijg of praat, sterven zal ik waarschijnlijk toch. Dus kies ik ervoor om te spreken.’
Willem De Maeseneer – De Morgen
15 augustus 2025
Leestijd: 9 min
Afgelopen zondagavond werd de bekende Al Jazeera journalist Anas al-Sharif samen met zijn crew vermoord door een gerichte raketaanval op hun perstent.
Het Israëlische leger zegt zonder schroom dat het doel was om Al-Sharif, die bekendstond als ‘de laatste ogen en oren van Noord-Gaza’, te liquideren.
Al-Sharif was een van de laatste prominente journalisten die nog rechtstreeks verslag kon uitbrengen. Zijn reportages waren grondig en doorleefd, met oog voor de mens.
Op sociale media had hij een groot bereik en hij was een luis in de pels van Israël, dat hem beschuldigde van Hamas-lidmaatschap en zo zijn lot bezegelde.
De Verenigde Naties, pers- en mensenrechten organisaties eisten herhaaldelijk bewijs, tevergeefs.
VN-rapporteur Irene Khan wijst op een duidelijke strategie: Israël doodt systematisch Palestijnse journalisten, terwijl buitenlandse media buiten Gaza worden gehouden.
Volgens Brown University zijn sinds 7 oktober 2023 zeker 232 journalisten gedood, meer dan tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog, de beide wereldoorlogen, de Koreaanse oorlog, Vietnam én de oorlogen in ex-Joegoslavië en Afghanistan samen.
“Het is, heel eenvoudig, het ergste conflict ooit voor journalisten”, zo stellen de onderzoekers.
Verslaggevers die de genocide en het hongerbeleg documenteren, krijgen de dood van bovenaf, de daders straffeloosheid.
Ook Mahmoud Abusalama, compagnon de route van Al-Sharif, kijkt met angst naar de hemel, vertelt hij tijdens een lang videogesprek vanuit Noord-Gaza.
“De eerste dreigtelefoon van het Israëlische leger kreeg ik op 10 oktober 2023. Ik had net verslag uitgebracht van de eerste massamoord, een luchtaanval op Jabalia, het vluchtelingenkamp waar ik vandaan kom.
“Ze waarschuwden dat ik mijn berichtgeving moest staken of dat ik zelf onder het puin zou belanden. Sindsdien ben ik meermaals via telefoon of sociale media bedreigd. De boodschap is telkens dezelfde: als je niet stopt, maken we je af.
“Sinds de moord op Anas en de aankondiging van het offensief op Gaza-Stad hebben ze de druk opgevoerd.
“De afgelopen dagen hebben beruchte Israëlische platforms een online lastercampagne hervat om mij te linken aan Hamas-propaganda, een impliciet doodsvonnis.
“Of ik nu zwijg of praat, sterven zal ik waarschijnlijk toch – dus kies ik ervoor te spreken.”
Waarom blijft u ondanks dat risico toch verslag doen?
“De mensen kennen mij als journalist, op sociale media bereik ik honderdduizenden volgers. Ik ben deel van Gaza.
“De massamoorden en de uithongering maken deel uit van mijn werkelijkheid, dus het is mijn verdomde plicht om dat te tonen aan de wereld. Iedereen moet dit weten.”
Hoe is het om vandaag in Gaza te leven en tegelijk journalist te zijn?
“Wanneer ik verslag doe van een gebombardeerd huis waar hele families zijn gedood, tref ik soms tientallen lichamen en nog meer gewonden aan.
“Dan vergeet ik dat ik journalist ben en word ik brandweerman of verpleger… Mijn werk verdwijnt naar de achtergrond.
“Op een dag werd mijn beste vriend Hossam Shabat (een andere bekende journalist die eind maart werd vermoord in een gerichte aanval, WDM.) vlak naast mij aangevallen. Ik droeg hem zelf naar het ziekenhuis.
“Soms zie ik mijn vrouw en kinderen maandenlang niet en ga ik kapot van bezorgdheid. Ik bericht over de hongersnood terwijl ik zelf honger lijd.
“Journalist zijn in Gaza combineren met mens blijven, is haast ondraaglijk zwaar.”
Wat houdt u op de been?
“Allereerst: mijn werk is mijn passie.
“Ten tweede: niemand lijkt zich om Gaza te bekommeren, dus moet ik dat doen, ik ben hier geboren.
“En ten slotte: gezien het belang van de missie is het alles of niets. Je pakt de handschoen op en gaat er vol voor of je geeft op.
“Een tussenweg is er niet.”
Hoe beslist u of u ergens heen gaat om te filmen, of dat het te gevaarlijk is?
“Alle oorlogsmisdaden en menselijke drama’s moeten worden vastgelegd. Selectief zijn is geen optie, en er zijn geen maatregelen die je veiligheid garanderen.
“Je komt op een plek die net is gebombardeerd, en dan volgen er nog twee of drie aanvallen.
“Dat zogeheten ‘double tapping’ is een beproefde tactiek om zoveel mogelijk hulpverleners en toeschouwers te treffen.
“Ik draag vest en helm, maar veilig ben je nooit. Als reporter kan je hier elk moment gedood worden, onderweg of ter plaatse.
“Dat is een realiteit die je moet aanvaarden.”
In mei 2024 raakte u gewond bij een luchtaanval. Toch stond u enkele dagen later alweer op straat. Waarom?
“Ik was al drie keer eerder gewond geraakt en bracht drie maanden door in de beruchte Naqab-foltergevangenis.
“Tijdens die aanval kwamen zeven of acht inslagen tegelijk neer. Ik bloedde overal door brandwonden, maar bleef filmen.
“Samen met Anas waren we de enige prominente journalisten in Noord-Gaza. Stoppen was geen optie.”
Wat was het moeilijkste moment van de afgelopen twee jaar?
“Er zijn veel beelden die me zullen blijven achtervolgen, maar een van de zwaarste beproevingen speelde zich af toen Jabalia vorig jaar zwaar onder vuur lag.
“Ik was aan het lopen toen achter mij een explosie klonk. Ik draaide me om en zag een man op een fiets, hij was net onder vuur genomen door een drone en zat nog op zijn fiets, maar zonder handen of benen. Hij schreeuwde ‘help me, alsjeblieft haal me hier weg!’
“Toen ik weer naar voren keek zag ik nog twee mannen die gedood werden door een tweede drone.
“Ik rende naar de fietser, maar werd onder vuur genomen en mijn camera viel op de grond. De drones lieten via hun luidsprekers weten dat ik zou worden gedood als ik zou helpen.
“Na drie pogingen kon ik hem eindelijk wegslepen, maar drie dagen later overleed hij toch in het ziekenhuis. Dat hakte er echt in, omdat zijn redding zo zwaar was.”
Welke fysieke en mentale tol eist dit?
“Na twee jaar dank ik God dat mijn geest nog werkt, dat ik niet krankzinnig ben geworden. Maar psychologisch ben ik volledig gebroken, voorgoed vrees ik…
“Ik duik haast in elkaar van schrik als ik een claxon hoor, een dichtslaande deur, of iemand die roept. De luchtaanvallen zijn dus een ware hel.
“Mijn broer raakte verlamd door Israëlisch geweld. Mijn zus werd met haar man getroffen door een raketinslag die haar van het ene gebouw naar het andere slingerde. Ze overleefde het niet.
“Ik verloor massa’s vrienden, familie, mijn huis, al mijn bezittingen. Zoveel journalisten gaven hun leven om oorlogsmisdaden te documenteren en er gebeurt niets.
“Ik verlies stilaan de hoop.”
Een van die journalisten was Anas Al-Sharif, een hechte vriend van u.
“Anas was in de eerste plaats mijn vriend. Van in het begin van de oorlog was het een duidelijke strategie om journalisten het zwijgen op te leggen. Maar als ze denken dat ze zo de waarheid kunnen verdoezelen, vergissen ze zich.
“Andere journalisten zullen opstaan en de camera oppakken. Maar op menselijk vlak is het verlies voor mij immens.”
Hoe was hij als collega en vriend?
“Hij was ongeduldig en droomde ervan om zelf een wapenstilstand aan te kondigen op Al Jazeera.
“Hij wilde in vrede leven en zag het als zijn missie om te bouwen aan een beter leven voor zijn kinderen. Als journalist was hij onvermoeibaar en onbevreesd. Niets maakte hem bang. Hij wilde alles zelf verslaan, wat de risico’s ook waren.”
Hij werd al langer bedreigd, waarom werd hij net nu vermoord?
“Israël heeft een nieuw offensief op Gaza-Stad aangekondigd en wil daarbij geen pottenkijkers, dat is duidelijk.
“De bezetting van de stad zal gepaard gaan met enorme wreedheden en daarom wil het IDF een mediablack-out forceren. Daarom vrees ik dat ik Anas snel zal volgen.”
De gerichte slachtpartij van journalisten is een oorlogsmisdaad die zonder gevolgen blijft. Hoe kijkt u naar de internationale gemeenschap en naar westerse media?
“In veel landen kan je als journalist misbruik blootleggen en relatief veilig blijven. In Gaza betekent journalist zijn: je testament schrijven.
“Grote mediabedrijven doen veel te weinig voor Palestijnse journalisten. Sommigen doen goed werk, maar velen herkauwen simpelweg Israëlische propaganda.
“Gisteren nog noemde een Duitse krant Anas een terrorist, onvoorstelbaar.
“Wat hoop geeft, is dat protest van gewone mensen in het Westen groeit, meer dan in veel Arabische landen.”
Israël beschuldigt Gaza-journalisten steevast van banden met Hamas. Hoe gaat u als reporter om met de aanwezigheid van Hamas als leidende politieke macht?
“Ik ben onafhankelijk. Iedereen heeft zijn verhaal, ook Hamas. Mijn taak is om alles in Gaza vast te leggen.
“Toen Israël Mohammed Deif (hoogste militaire commandant van Hamas, WDM) doodde, interviewde ik als eerste zijn familie. Betekent dat dat ik Hamas ben? Nee. Ik volg hun narratief niet, ik volg de waarheid.
“Maar als je in Gaza journalist bent, moet je ook over Hamas berichten.”
U hebt twee jaar lang alles vastgelegd, maar ziet nauwelijks effect. Hoe voelt dat?
“Na 22 maanden genocide en 230 collega’s die stierven voor de waarheid, verandert er niets. De wereld blijft stil terwijl wij schreeuwen.
“Voor het eerst overweeg ik te vertrekken. Niet uit lafheid, maar omdat ik mijn gezin en mezelf een kans wil geven op leven.”
Wat is uw boodschap aan westerse journalisten?
“Schenk aandacht aan de benarde situatie van Palestijnse journalisten. Maar vooral: zet druk op je regering om Gaza binnen te mogen en zie de genocide met je eigen ogen.
“De waarheid van westerse journalisten is blijkbaar meer waard dan die van Palestijnse collega’s.”
Lees ook
Overzicht
Lees alle berichten in deze categorieën
Bron: De Morgen