In de buurt van Rudi Vranckx (66) verwacht je kogelregens en bominslagen, maar in zijn woonkamer hoor je alleen het kabbelen van de Dijle. Ja, Vranckx zelf heeft in het eerste jaar van zijn pensioen méér vrede dan ooit gekend, maar wat met de rest van de wereld? Een gesprek over de oorlog in Iran, het brein van Trump en het geweld van Sparta.
Vincent Van Peer – De Morgen/Humo
14 juli 2025
Leestijd: 24 min
Niet dat Vranckx zich door pietluttigheden als een pensioen laat tegenhouden om te werken als een trekpaard.
- Bij De tafel van Gert en De afspraak is hij kind aan huis, lezingen geeft hij vaker dan ooit.
- Voor De nieuwe frontlinie, een documentairereeks die eraan komt, reist hij binnenkort naar Oekraïne.
- En dan is er nog Door de ogen van, een muzikaal theaterstuk waarin hij belooft – toch nog íémand die de mensenrechten respecteert – zelf nooit te zingen.
Rudi Vranckx (lacht): “Nee, het is wel de bedoeling dat mensen in hun stoeltjes blijven zitten. Dat zal met de fantastische Lara Chedraoui als zangeres niet moeilijk zijn.
“De muzikanten – Wigbert, Serge Feys en Gertjan Van Hellemont – zijn ook top. Ik zal hoogstens een streepje mondharmonica spelen.
“De verhalen in die show gaan allemaal over vrouwen die ik in mijn verschillende oorlogen ben tegengekomen.
“Ze bestrijken het hele morele spectrum: er zijn slachtoffers en heldinnen, moeders en heiligen, maar ook duivelinnen. (wijst naar een tegen de muur leunend schilderij)
“Dat heb ik op het einde van de Irakoorlog, in 2003, in Bagdad van een kunstenaar gekocht: allemaal vrouwenogen die je recht aankijken – ik neem het binnenkort mee op het podium.
“Ik breng wel vaker zulke dingen mee als herinnering. (gebaart naar de kast) Die sculptuur daar is in Oost-Congo uit gesmolten munitie gemaakt.
“Eigenlijk gaat Door de ogen van nog het meest van al over de staat waarin de wereld is verzeild.
“Eén dag voor de laatste try-out heb ik het beginbeeld veranderd. Ik kon niet anders dan openen met de bombardementen in Teheran, meer bepaald dat hallucinante shot van 160 dode meisjes die op een rij naast hun gebombardeerde school liggen.
“Ik móét van de actualiteit vertrekken. Dat gezegd zijnde: het is geen lezing, wel een mix van muziek en verhalen waarin ik je in de waanzinnige wereld meeneem.”
Het gaat dus ook over Trump.
“Natuurlijk! (lacht) Gisteren heb ik eindelijk mijn zin gekregen: we zullen de nieuwe song van Bruce Springsteen spelen, Streets of Minneapolis, over de protesten tegen ICE. (tikt op zijn mondharmonica) Dat stukje moet ik nog oefenen.”
Wat is dat toch met buitenlandjournalisten en muziektheater? Björn Soenens heeft ook al getourd met Isolde Lasoen, Tijs Vanneste en Ruben Block.
“Pas op, ik doe dit al zeven jaar, hè. Toen brachten we nummers uit de oorlogsplaat van Bram Vermeulen.
“Drie jaar geleden hebben we ook getourd met Kleine helden. De muziek is telkens een integraal deel van het verhaal: ze vertélt echt iets.
“Als het over Trump gaat, spelen we Lonely at the Top van Randy Newman.
“Komt de wapenwedloop aan bod, dan is het Dylans Masters of War.”
Je zit al je hele carrière in de lelijkheid. Is dit jouw manier om er schoonheid uit te puren?
“Dat, plus wat ironie en lichtvoetigheid. Als de boodschap maar overkomt.”
Wat is die?
“It’s a crazy world out there!
“Een song die we hebben overwogen, als begin tune, was Mad World van Tears for Fears.
“Ik wil dat niet alleen duidelijk benoemen, hoe we weer met zijn allen worden meegetrokken in een draaikolk van geweld, maar ook aanklagen.”
SLEEPER CELLS
Alvorens we de oorlog in duiken: wanneer was je voor het laatst in Iran?
“Een hele tijd geleden, in 2009, toen de protestbeweging met bruut geweld van de straat werd geslagen. Sindsdien mag ik, zoals wel vaker, het land niet meer in. (lachje)
“Ik ben toen op het matje geroepen bij de Iraanse ambassade in Brussel. Ik dacht dat het zou gaan over de kritiek waarover ik in mijn reportage had bericht, maar nee, het ging over onschuldige beelden van jongeren in het park.
“Blijkbaar hadden die handgebaren gemaakt om te spotten met de ayatollah: het was dáármee dat ze niet konden lachen.”
De Iranoorlog is een hectisch en verwarrend conflict. Hoe volg je het nieuws?
“Het is moeilijk, hè? Ik schuim net als jij de grote internationale nieuwssites af. In deze oorlog zijn er amper rechtstreekse, lokale contacten.”
Zelfs jij kent niemand?
“Nee, alleen dissidenten die het land al lang ontvlucht zijn of mensen van wie de familie nog in Iran zit.
“Wat ik uit die tweedehandsinformatie opmaak, is dat de meeste mensen het regime de schuld geven van de oorlog.
“Ik voel een zekere naïviteit in de reacties: velen juichten de komst van Trump toe en waren ervan overtuigd dat de Amerikanen hen kwamen bevrijden.
“Al was men onlangs wel zeer verontrust na de willekeurige opmerking van Trump dat ‘Iran straks misschien niet meer zal bestaan’.
“Dat moet je natuurlijk niet zeggen tegen de fiere Perzen. Alleen al de mogelijkheid dat het grote Iran uit elkaar zou kunnen vallen, is voor velen een schok.”
Hoe realistisch is die mogelijkheid?
“Iran is niet alleen een land vol etnisch-religieuze diversiteit – 60 procent is Perzisch, maar daarnaast heb je ook Koerden, Azeri’s, Arabieren… – maar ook met enorm veel verschillende facties.
“Hoor je bij:
- De Basiji, zwaarbewapende aanhangers van de ayatollah die zo’n 20 procent van de bevolking uitmaken en die me herinneren aan de milities van Saddam Hoessein waaruit later Al Qaida is ontstaan?
- De burgers die de sjah aanhangen?
- Of bij de merkwaardig stille groep van linkse oppositievoerders?
“Van die laatsten hoor ik niks. Wachten ze hun tijd af?
“Om maar te zeggen: je kunt onmogelijk voorspellen welke van die breuklijnen zullen openbarsten, áls ze dat al doen.
“We zitten in het grote onbekende.
“Amerika heeft met de Iran-aanval de doos van Pandora geopend: krijg ze nu maar eens dicht.”
Het is moeilijk om door de bomen het bos nog te zien. Wat is belangrijke informatie? De rol van de Koerden? De Revolutionaire Garde? Het feit dat de Amerikanen nu al defensieapparatuur willen terugkopen van Oekraïne?
(wuift weg) “Allemaal waan van de dag, het topje van de ijsberg. Ik verken liever de onderkant van de berg, om te zien hoe de hele boel verschuift.
“Wat is de strategie van de grote spelers, Iran, Israël, Amerika?
“Nu, voor Amerika is het simpel: het heeft geen strategie. Een strategie is een combinatie van een na te streven doel en te gebruiken middelen. Maar hun doel is al tien keer veranderd – wilden ze nu het regime veranderen of kernwapens vernietigen? – en hun middelen zijn al even wispelturig.
“Willen ze opstandige Iraniërs gebruiken? Moeten de bombardementen twee dagen duren of acht weken?
“Men heeft werkelijk geen idee.”
Verwacht je boots on the ground, zoals in Irak?
“Nee. Ik ben er redelijk zeker van dat Trump heeft geprobeerd om de Koerden te lokken: in Irak en Syrië heeft men aan bepaalde groeperingen gevraagd om zich paraat te houden.
“Maar de Koerden zijn al keer op keer in de steek gelaten door de Amerikanen, in beide Golfoorlogen bijvoorbeeld, dus ze weigerden manschappen te sturen.
“Eén leider zou tegen de Amerikanen hebben gezegd: ‘We zijn geen huurlingenleger.’
“De Koerden zijn voorzichtig en de rest van de wereld eigenlijk ook. Europa op kop.
“‘Kom gerust langs en stuur wapens via onze handen, maar vraag niet ons te verbranden.’
“Het enige land dat de rug recht, is Spanje: ze hebben tegen de Amerikanen gezegd dat ze tegen de oorlog zijn en dat de VS hun basissen niet mogen gebruiken.”
Spanje is goed bezig.
“Dat is een moreel oordeel. Ik probeer de woorden goed en slecht uit mijn discours te weren, maar in dezen kun je wel zeggen dat Spanje als eenzaam land een duidelijke lijn heeft.”
Hoe groot is de kans dat Khamenei junior effectief op lange termijn de leider van Iran zal blijven?
“Zal hij gedood worden? Zijn verjaardag is in september, ik ben benieuwd of hij die nog zal kunnen vieren.
“De keuze voor hem als leider is logisch. In tijden van oorlog is het beter om voor continuïteit te kiezen en hij was de kabinetschef van zijn vader. Hij kent de Iraanse politiek door en door.
“Zijn aanstelling geeft tegelijk een signaal aan het eigen volk – ‘het regime leeft, denk maar niet dat er iets zal veranderen’ – en aan de buitenwereld: ‘We denken niet aan stoppen.’”
Moeten we bang zijn voor terrorisme in het Westen? Op die vraag antwoordde Trump: ‘I guess.’
(lachje) “Daarin heeft hij enigszins gelijk: in de laatste fase van de Iraanse strategie zouden aanslagen kunnen passen. Ze hebben vast nog wel agenten of sleeper cells achter de hand die ze zouden kunnen activeren.
“De vergelijking met Al Qaida of IS die ik de laatste dagen vaak zie opduiken, gaat wel niet op.
“Al Qaida was een religieus geïnspireerde organisatie. De terreuraanslagen van Iran zijn door het regime aangestuurd. Met religieus fundamentalisme heeft dat niets te maken.
“Ik zie hier geen risico op een kwaadaardige uitzaaiing van geweld. Iraniërs overal ter wereld gaan niet plots de wapens opnemen: geen haar op hun hoofd dat eraan denkt om in naam van de sjiareligie te gaan moorden.
“Bij de extremistische versie van het soennageloof van Osama bin Laden lag dat anders.”
EPSTEIN
Ik heb al veel verklaringen gelezen, maar ik snap de beweegredenen van de Amerikanen voor deze oorlog nog altijd niet.
“Dat is omdat je zoekt naar ratio waar er geen te vinden is. Trumps tarieven zijn nog zo’n voorbeeld: zoek er geen lijn in, er is er geen! Dit is nu eenmaal wat je krijgt als je een halfwas ideoloog aan de knoppen zet.
“Het is ook ingewikkelder dan één conflict. Eigenlijk zijn er meerdere oorlogen tegelijk aan de gang, in Libanon, Palestina, de Golfstaten…
“Je voelt dat het Midden-Oosten voor een radicale verandering staat, overal worden nieuwe krijtlijnen getrokken.”
Hoe zal het Midden- Oosten hieruit komen? Met Israël als grote heerser?
“Allicht wel: militair zijn ze onaantastbaar.
“In de 35 jaar dat ik in dit vak zit, was er één constante: er is amper een oorlog geweest waar Israël niet óf bij betrokken was óf belang bij had.
“Zijn vijanden – Libanon, Palestina, Syrië, Irak, nu Iran… – zijn door de jaren een voor een uitgeschakeld.
“Iran bedrijft intussen de strategie van de chaos. Het wil de Golfstaten en hun reputatie als wufte, aantrekkelijke oases mee de dieperik in sleuren. Samen ten onder gaan.
“Bewijs: er ís geen alternatief model in het Midden-Oosten.”
Wat is het nachtmerriescenario?
“Voor ons: een oorlog die blijft aanslepen en de wereldeconomie naar de verdoemenis helpt.
“Dat zou iedereen voelen, in het begin vooral aan de pomp, maar daarna kan evengoed een recessie volgen, inflatie, een vergroting van het deficit…
“Natuurlijk zou er nog veel méér moeten worden bespaard.
“De Amerikanen zoeken duidelijk naar een exitstrategie, maar ze vinden er geen. Het is pure chaos.
“Of je het nu met hen eens was of niet: waar is de tijd van Condoleezza Rice, Madeleine Albright of Colin Powell? Taaie rakkers, laag doetjesgehalte, maar wel een realistische kijk op conflicten én kennis van zaken.
“Maar de mensen rond Trump die de strategie bepalen?
“Pete Hegseth, de zelfverklaarde minister van Oorlog, is een christian warrior met een kruisvaarderscomplex.
“Ik voel bij hem en bij JD Vance een soort onderhuidse woede: ‘De media zijn slecht en de wereld is tegen ons!’
“Het zijn gevaarlijke types met een verwrongen wereldbeeld: als ik hen op straat zou tegenkomen, ik zou een blokje om lopen.”
Wat was de Amerikaanse verwachting? Zoals in Venezuela, met een korte blitzkrieg snel het regime veranderen en dan door naar het volgende doelwit?
“Dat denk ik, ja. Maar dat was natuurlijk niet het ideale scenario van Netanyahu, die er alle belang bij heeft om de oorlog zo lang mogelijk te rekken.
“Ik denk dat hij het méénde op die beroemde foto waar hij een kaart vasthoudt van ‘The New Middle East’. Dáár wil hij naartoe.
“Alleen: denkt hij nu echt dat hij er met wapens voor kan zorgen dat 500 miljoen mensen hem graag zien?
“Toen ik indertijd met Yitzhak Rabin, Shimon Peres of hun generaals sprak, hoopten zij dat Israël een normaal land in het lappendeken van het Midden-Oosten zou worden, en dat ze op een normale manier met hun buren zouden kunnen omgaan.
“Dat begrijpt Netanyahu niet: je maakt geen vrienden door ze eerst plat te slaan, al krijgt hij vast een kick van alle Iraniërs die nu met de Israëlische vlag lopen te zwaaien.”
Netanyahu heeft veel meer te winnen dan Trump, en toch doet die laatste gewoon wat van hem wordt gevraagd.
“Ken je de uitdrukking ‘wag the dog’ – ook de titel van een film uit de jaren 90?
“De hond begint te kwispelen, waarna hij achter zijn staart aan gaat, terwijl je natuurlijk zou verwachten dat het de hond is die beslist.
“In dit verhaal is Netanyahu de staart en Trump de hond.
“Je kunt het Israël van Netanyahu nog het best vergelijken met het Sparta van de klassieke oudheid: een krijgerscultuur die aan de macht blijft door te vechten.
“Al is het maar omdat op die manier Netanyahu’s corruptieschandalen telkens op de lange baan worden geschoven.”
Is het op dezelfde manier waanzinnig om te denken dat Trump een oorlog zou kunnen hebben gestart om de aandacht af te leiden van de Epstein-files?
“Dat is het terrein van de complottheorieën, en ik hang al mijn hele carrière de filosofie aan: als je het niet kunt bewijzen, kun je het er ook niet over hebben. (denkt na)
“Denk je dat ze in Amerika op dit moment bezig zijn met de Epstein-files?”
In de monologen van Stephen Colbert, Jimmy Kimmel en Seth Meyers worden ze nog haast elke dag vermeld.
“Zou een oorlog daarvan afleiden? Ik weet het niet.
“Ook dat hoort misschien bij het communicatie plan van Trump strateeg Steve Bannon: flood them with shit, zodat ze op den duur niet meer weten wat waar is en wat niet.
“Hannah Arendt had het zien aankomen:
‘De ideale onderdaan van een totalitaire heerschappij is de overtuigde nazi noch de overtuigde communist, maar de mens voor wie het onderscheid tussen feit en fictie, waar en onwaar, niet langer bestaat.’
“In dat vacuüm van waarheid kun je doen wat je wilt.”
BAARLIJKE DUIVELS
De aannemelijkste theorie over het doel van de oorlog: de energietoevoer naar China stopzetten, en zo misschien zelfs Rusland losweken van die grote concurrent.
“Voor Amerika is de ideologische vijand nummer 1 altijd China. Daar draait alles om. Met Rusland wil Trump liever zakendoen, maar China moet worden verzwakt. Bondgenoot Venezuela? Weg. Olie uit Iran? Weg.
“Een van de eerste stappen die hij als president heeft gezet is om de zeeroutes te beheersen.
“Het Panamakanaal, de zogenaamde Golf van Amerika, het Suezkanaal, de Straat van Hormuz…
“Aan de noordkant heb je ook nog Groenland, waarvan iemand hem duidelijk heeft gezegd dat het op de juiste plek ligt – terwijl Spitsbergen eigenlijk veel belangrijker is, maar bon.
“Hij verwart Groenland ook weleens met IJsland.”
Trump heeft er al op gehint dat hij zijn pijlen nu ook op Cuba wil richten.
“Dat is iets makkelijker, zal hij denken. De landen die hij target, zijn allemaal historische vijanden van de VS.
“In de collectieve MAGA psyche heerst het buikgevoel: ‘Cuba, die hebben ons altijd een loer gedraaid!’ Iran zit ook nog in de hoofden vanwege de gijzeling in de Amerikaanse ambassade in 1979: zij zijn dus baarlijke duivels.
“Er zit altijd een emotionele factor bij, een gevoel van frustratie en onderhuidse woede. Gekoppeld met fanatisme is dat een gevaarlijke cocktail.”
Ilja Leonard Pfeijffer gelooft niet dat er nog eerlijke Amerikaanse presidentsverkiezingen zullen volgen.
“Hij is een slimme mens, maar…
“Bedoelde hij dat de verkiezingen niet meer zullen plaatsvinden? Of dat men ze zal proberen te manipuleren?”
Dat tweede.
(knikt) “Dat proberen ze al lang. Als voorwaarde om ICE terug te trekken uit Minneapolis wilde de overheid plots de kieslijsten in handen krijgen.
“Zo zou ze alle gegevens hebben van iedereen die heeft gestemd in de vorige verkiezingen – ook de anti-Trump-stemmers.”
Van de midterms wordt verwacht dat de Republikeinen genadeloos afgestraft zullen worden. Als Trump niets doet en de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden verliest, dan weet hij dat de impeachment procedure meteen kan worden opgestart.
“De belangen van de midterms zijn heel groot voor Trump, hij kan misschien tips vragen aan Netanyahu hoe hij die procedure best ontwijkt. (lachje)
“Maar voor iederéén staat er veel op het spel. De Democraten hebben de kans om op zijn minst Trumps vleugels te knippen, voor de Republikeinen dreigt de bubbel te barsten.
“Bij een verlies zou de keizer opeens naakt voor hen staan. Dan zul je de ratten het zinkende schip zien verlaten.
“Iedereen die nu zwijgt uit angst voor Trumps toorn, zal dan wél zijn mond opendoen.
“In de MAGA beweging komen er nu al in opstand, zoals Marjorie Taylor Greene en Nick Fuentes.”
Volgens The New York Times zijn er twaalf criteria waaraan je moet voldoen om van een dictatuur te spreken. Het huidige Amerika vinkt ze allemaal af.
“Ik ben toevallig net Over tirannie van historicus Timothy Snyder aan het herlezen: óók veel parallellen. (lachje)
“Om te weten wat het grote plan is, hoef je alleen maar Project 2025 te lezen, de Bijbel van Trumps tweede ambtstermijn, een oerconservatief, extreem stappenplan waarin alles haarfijn wordt uitgelegd.
“De belangrijkste stap daarin is de rechtsstaat ondermijnen.”
De midterms zouden weleens interessant kunnen worden.
“Volgens het Project 2025 handboek zou Trump die maar beter tegenhouden…
“We zullen zien hoe stevig het systeem van checks-and-balances nog in zijn hengsels hangt.”
OLIGARCHEN
Als er al een winnaar bestaat van de huidige geopolitieke situatie, wie is het dan?
“Rusland. De stijgende olieprijzen zullen hun oorlogsmachine weer een tijd draaiende houden en omdat de Amerikanen zoveel munitie gebruiken, zal er onvermijdelijk veel minder richting Oekraïne gaan.
“Een hallucinant cijfer: na een week oorlog hadden de Amerikanen en hun bondgenoten al 800 Patriot-raketten afgevuurd, terwijl Oekraïne er in vier jaar tijd maar 600 heeft gekregen. Zoveel was hun bescherming de Amerikanen blijkbaar waard.
“Europa en Oekraïne zijnde zou ik me daar vragen bij stellen.”
Trump heeft zichzelf al tot overwinnaar gekroond, maar het is de as Rusland- China die profiteert.
“Absoluut, maar niemand beweert dat Trump zinnige dingen zegt. (lachje)
“Trump ziet Rusland echt als een mogelijke, waardevolle bondgenoot.
“Hét gesprek dat ik had willen horen, is niet dat met zijn militaire adviseurs, maar dat met Poetin onlangs. Ze hebben een uur met elkaar aan de telefoon gehangen.
“Trump was kwaad omdat de Russen satelliet informatie van Amerikaanse doelwitten hadden doorgegeven aan Iran, maar aan het einde van het gesprek vond hij Poetin plots ‘helpful’ en keek hij uit naar de oplossingen die ze samen zouden vinden.
“Ik wil weten wat er daar bedisseld is! Heeft Trump daar beloofd om de sancties tegen Rusland af te zwakken?
“In dat soort onderhandeling kun je volgens mij pas echt in het brein van Trump kijken.”
‘Hét gesprek dat ik had willen horen, is niet dat van Trump met zijn militaire adviseurs, maar dat met Poetin. Heeft hij daar beloofd de sancties te verzwakken? Daar kun je volgens mij pas echt in zijn brein kijken’
Ik ben de Oeigoeren nog niet vergeten, maar aan de andere kant vind ik het raar dat China hier steevast wordt voorgesteld als grote boeman, terwijl het wel Amerika is dat vrolijk de wereld bombardeert.
“China wil een dominante economische wereldmacht zijn. Zolang ze hun zaken kunnen doen, willen ze zich niet met het buitenland bemoeien, en ze willen ook niet dat een ander zich met hen bemoeit.
“Kunnen we China vertrouwen met alle data die we hun via hun technologie bezorgen? Goh. Kun je Amerika méér vertrouwen?
“Amerika heeft eens de mailbox van de rechters van het Internationaal Strafhof geblokkeerd. De vraag begint zich dus inderdaad langzaam op te dringen: is het één wel beter dan het ander?”
Wat moet Europa doen?
“Stoppen met zich te gedragen als een afwachtende speelbal en zorgen dat het strategisch autonoom wordt. Met andere woorden: sta op eigen benen!
“Onze besluitvorming is te traag en te gefragmenteerd, maar de Europese top in Alden Biesen was toch een stap in de goede richting. Zelfs Bart De Wever marcheert richting een sterker Europa.”
Europa zit op een kantelpunt.
“En mensen zoals Macron, Merz en De Wever beseffen dat ook.
“Elke Europese verkiezing wordt vanaf nu cruciaal. Hongarije is aan de beurt in april, Frankrijk volgend jaar: stel je maar eens voor dat na Macron, die zelfverklaarde Europese leider, iemand van het Rassemblement national wordt verkozen?
“De hoop die achter de wolken gloort: tot nu toe is Europa altijd al versterkt uit eender welke crisis gekomen. We hebben troeven achter de hand.
“Onze European Digital Act is voor de Amerikanen een open zenuw. We zijn het enige geopolitieke blok dat een beetje nadenkt over regelgeving rond internet, sociale media en communicatie.
“De grote techbazen die bij Trumps inauguratie op de eerste rij zaten, vinden zulke regels des duivels.
“Elon Musk, Peter Thiel, Larry Ellison en zijn zoon, noem ze allemaal maar op, zijn de nieuwe oligarchen.
“Van zulke mannen ben ik bang. Wat doe je ertegen? Laat Europa op zijn allerminst de rol van de kiezel in hun schoen spelen.”
Is er nog ruimte voor moraliteit in deze tijden? Of moet iedereen gewoon zo snel mogelijk zijn eigen hachje zien te redden?
“Mensenrechten worden door sommige politici plots weggezet als een naïef waanbeeld. Ze worden zelfs op één lijn gezet met het scheldwoord ‘woke’.
“Je moet weten dat internationale politiek een strijd van belangen is, niet een van waarden, maar tegelijk mag je nooit vergeten wat je verdedigt.
“Mensenrechten zijn de prachtige optelsom van de lessen die we vorige eeuw hebben getrokken: willen we dat echt zomaar opgeven? Willen we Sparta zijn of Athene?”
SPITSBERGEN
Iets anders: hoe bevalt het zogeheten pensioen?
“Ik ben blij zolang ik documentaires mag maken zoals De nieuwe frontlinie en voorstellingen zoals Door de ogen van.
“Daarin kan ik proberen te vertalen hoe ik de wereld zie. Als je 35 jaar ervaring opbouwt over de wereld en hoe die in elkaar zit, dan moet je daar toch iets mee doen?”
Mis je het om vaak in the field te zijn?
“Ach, ik zou toch niet naar Iran of Gaza kunnen, niemand raakt er binnen. Al jeukt het soms wel om het te proberen.”
Weet je hoe je dat zou aanpakken?
“Uiteraard. Ik zou twee weken geleden al aan de Iraans-Iraakse grens hebben gestaan. Op zijn minst had ik dan poolshoogte kunnen nemen bij de Koerdische nederzettingen. (lachje)
“Ik ben er altijd goed in geweest om tot bij de oorlog te raken.”
Volg je de verslaggeving van de VRT nog op de voet?
“Goh… Toen de oorlog in Iran uitbrak, zat ik op Spitsbergen voor De nieuwe frontlinie – ik kan me geen serener omgeving voorstellen. (lachje)
“Daar heb ik de eerste vijf dagen de VRT-analyses en heel wat andere kanalen gevolgd.
“Sowieso interesseren de grote koppen me weinig. Hoeveel bommen er zijn gevallen, en hoeveel slachtoffers die hebben gemaakt: het moet genoteerd worden, maar ik leer er niks van bij.”
Dirk Tieleman was vorige week in HUMO niet laaiend enthousiast over de kwaliteit van VRT NWS.
“Ik volg het niet voldoende, wat natuurlijk een teken kan zijn. Sta me toe dat ik mijn joker inzet: wat kan ik erover zeggen?”
Kritiek van Tieleman op de algehele journalistiek: over complex nieuws wordt te eenzijdig bericht, te snel geoordeeld in termen van goed en kwaad.
“In termen van goed en kwaad, dat weet ik niet, maar er wordt absoluut te snel geoordeeld.”
Vind je het vervelend als je zelf in een kamp wordt gezet? Veel mensen zien je als pro-Palestijns.
(wuift weg) “Ik ben pro-mensen-die-oorlog-ondergaan. Ik vind dat mensen het recht hebben om hun eigen lot te kiezen, of het nu gaat om de Iraniërs, de Palestijnen, de Oekraïners of de Oeigoeren.
“Weet je waarom mensen zo graag labels plakken? Zodat ze makkelijker kritiek kunnen geven.
“Zie je buiten op de Dijle de eenden? Awel, dat soort kritiek glijdt van me af als water van zo’n gevleugeld dier. (lacht)
“Als ik bij hoge uitzondering iets op X plaats, kijk ik vier dagen later voor de lol eens hoeveel haat er weer is geproduceerd. Dat is zoals het onkruid wieden: af en toe moet je erdoor.”
Laatste vraag: iedereen heeft tegenwoordig de mond vol van ‘de derde wereldoorlog’…
(lachje) “De eerste keer dat ik die term hoorde, was uit de mond van Mark Eyskens in 1991, naar aanleiding van de Eerste Golfoorlog.
“Sta me dus toe dat ik niet zo snel toehap: als elke aangekondigde wereldoorlog er effectief een was, zaten we nu ongeveer aan de vijftiende.
“Definieer je een wereldoorlog als een massaconflict waarbij tientallen landen elkaar binnenvallen, dan zullen we er nooit meer een meemaken: Russische tanks zullen niet door Brussel denderen.
“Bekijk je een wereldoorlog als een wereldwijd conflict dat zich over meerdere landen uitstrekt en dat asymmetrisch kan verlopen, dus óók met hacking en hybride oorlogsvoering…
“Ja, daar zitten we in.”
Willen we, voor de goede luim, afsluiten met een streepje ‘Masters of War’?
(heft aan) “‘You that never done nothing / But build to destroy / You play with my world / Like it’s your little toy…’”
Internationaal Strafhof: Hélp!
© Humo
Lees ook
Bron: De Morgen/Humo