J.D. Vance heeft er zijn meest vernederende weken tot nog toe op zitten als zondebok van zijn baas. Hij kan zijn politieke vel nog redden, maar dan moet hij zich tegen Trump keren en vlug, schrijft Simon Tisdall.
Simon Tisdall – De Standaard
20 april 2026
Leestijd: 6 min
J.D. Vance werpt zich graag op als would-be president, maar heeft de ongelukkige gewoonte steeds weer verwikkeld te raken in gevechten die hij niet kan winnen.
De voorbije weken moest de Amerikaanse vicepresident het onderspit delven:
- tegen de Iraanse onderhandelaars
- tegen de Hongaarse kiezers
- tegen paus Leo
Vance had geen aandeel in de keuze van zijn gevechten. Hij voerde ze alle drie uit naam van Donald Trump.
Vance betaalt een hoge prijs voor de kruiperige trouw aan zijn baas. Hij heeft een diepe duik genomen in de peilingen.
De associatie met Trump doet hem pijn, maar met zijn opruiende verklaringen en foute inschattingen maakt hij het vaak zelf nog erger.
Toch blijft hij, nu er steeds meer vragen rijzen over Trumps mentale gezondheid en geschiktheid om het land te leiden, diens gedoodverfde opvolger.
De loyaliteit van Vance is niet wederzijds. Als de zin hem daartoe bekruipt, gooit Trump zonder verpinken trouwe aanhangers voor de bus.
Maar Vance is zelf een regelrechte opportunist.
Voor hij zich achter Maga schaarde, was hij een fervent tegenstander van Trump.
“Hij kan de Amerikaanse Hitler worden”, waarschuwde hij zelfs. Maar hij vond zichzelf opnieuw uit als immigratie havik en verdedigde in 2024 Trumps beruchte campagneleugen als zouden Haïtiaanse migranten honden en katten vangen en opeten.
Ooit was Vance fel gekant tegen militaire avonturen in het buitenland, maar als vicepresident steunde hij de aanvallen op Venezuela, Irak, Syrië, Jemen, Somalië en Nigeria, en nu ook Iran.
Hij heeft zich in 2019 bekeerd tot het katholicisme, en hoopt zo conservatieve gelovigen aan zich te kunnen binden. Toch daagt hij vaak op een arrogante manier het gezag van de kerk en de paus uit.
Op één vlak staat Vance sterker dan veel andere regeringsleden. Trump kan een verkozen vicepresident niet ontslaan, maar op basis van de grondwet kan Vance wel Trump helpen af te zetten.
Vance zal zijn tijd afwachten. Maar Trumps rampzalige oorlog in Iran en zijn steeds onsamenhangender gedrag doen ook zijn plaatsvervanger pijn.
Volgens één peiling is hij zelfs de onpopulairste vicepresident uit de moderne geschiedenis.
Als de Democraten er in de tussentijdse verkiezingen van november sterk op vooruitgaan, zou hij zich (samen met veel andere Republikeinen) weleens tegen Trump kunnen keren.
Gezicht van mislukking
Vance stond de voorbije weken liefst drie keer in zijn hemd.
Viktor Orban, die in Hongarije op een verkiezingsnederlaag afstevende, wou dat Trump mee campagne voor hem voerde.
Alleen verafschuwt Trump verliezers, en daarom stuurde hij Vance naar Hongarije. Die wordt nu nauw geassocieerd met Orbans zware nederlaag.
In een wanhopige poging om zich uit het debacle in Iran te praten en het risico op iemand anders af te wentelen, gaf Trump af op de onfortuinlijke Vance.
De onderhandelingen van vorig weekend in Islamabad konden nooit in één dag afgerond worden.
Trump beseft niet hoe groot de Iraanse veerkracht is, en ondanks de brute kracht waarmee hij uitpakte, had hij niet één van zijn doelstellingen bereikt.
Maar de gesprekken draaiden ook op niets uit doordat Vance, die helemaal geen ervaring had als toponderhandelaar en absoluut geen kennis van Iran heeft, niet de bevoegdheid had om een deal te sluiten.
En nu is hij het gezicht geworden van Trumps mislukking om meteen vrede af te dwingen.
Misschien nog dodelijker voor de naam en faam van Vance zijn Trumps aanhoudende, agressieve aanvallen op paus Leo.
Als hoogstgeplaatste katholiek van de regering had hij het kunnen opnemen voor de paus, maar intussen hebben de infantiele beledigingen van Trump een storm van verontwaardiging uitgelokt bij woedende christenen in de hele wereld.
Vance gaf echter blijk van een onthutsend gebrek aan politiek vernuft en stelde de oprechtheid van paus Leo ter discussie. Hij vroeg de paus op te houden met op te roepen tot vrede en “het te houden bij morele kwesties”.
Dat was een onbehouwen, zelfs idiote bewering.
Vance zat gevangen in zijn kruiperigheid tegenover zijn meester en bracht zichzelf zo schade toe, maar hij vervreemdde de diepgelovige kiezers nog meer van zich.
Hij beweerde dat de weerzinwekkende afbeelding die Trump had gepost, waarop de president te zien is als een Christusfiguur uit wiens handen een goddelijk licht straalt, als “grap” bedoeld was.
Dat is, waar ook ter wereld, het standaard excuus van pestkoppen die op hun aanstootgevende taal worden aangesproken.
Paus Leo stelde ook de verwoesting van de wereld door een “handvol tirannen” aan de kaak.
Daarmee gaf hij Vance en zijn grote baas een flinke bolwassing. Ook nu weer staat de vicepresident voor een onmogelijke opdracht.
Verlossing
Het is duidelijk dat Trump steeds verder afglijdt, nu de golven van het publieke misnoegen amper nog in te dammen zijn.
De uitspraak dat hij “gek” is, is een subjectief, niet-klinisch oordeel, maar ze is steeds luider te horen uit de mond van prominente figuren van zowel de linkerzijde als het verdeelde Maga-rechts.
Zelfs als de president kerngezond is, zoals hij zelf beweert, dan nog komt hij niet zo over bij de meeste Amerikanen. Ze vinden dat hij te oud is, dat zijn beoordelingsvermogen het laat afweten, dat hij labiel is.
De lijst aan redenen om de ouder wordende, razende president het hoofd te bieden, wordt alleen maar langer.
Maar dan moet Vance wel genoeg scherpzinnigheid en moed aan de dag kunnen leggen, en de voorbije dagen heeft hij laten zien dat hij evenmin geschikt is om de topfunctie te vervullen.
In het openbaar komt hij over als zwak, slecht ingelicht, boos, onzeker en makkelijk te manipuleren.
Als gepretendeerd katholiek gelooft Vance schijnbaar in de vergeving van de zonden.
Als hij zich tegen november 2028 het nodige staatsmanschap eigen kan maken, zich nederig en gematigd leert op te stellen, en aandacht besteedt aan wat Abraham Lincoln de “betere engelen van onze natuur” noemde, dan kan hij misschien toch nog verlossing vinden.
Vance is 41 en heeft nog de tijd om zich opnieuw uit te vinden. Maar daar zal dan wel een mirakel voor nodig zijn.
Lees ook
Klik op de hyperlinks hieronder
en vind meer berichten
Bron: De Standaard